PlusReportage

Het meisje met de parel verschijnt op de Dam: ‘Ze mist de mensen’

De foto van Het meisje met de parel op de Dam is te koop en de opbrengst gaat in zijn geheel naar het Prins Bernhard Cultuurfonds.Beeld Alek Bruessing

Ineens was ze daar, zondagochtend in haar eentje op de Dam: Het meisje met de parel. De gemaakte foto is nu te koop. ‘We willen hiermee een lichtpuntje aan de horizon zetten.’

Het is zondagochtend half zeven en de Dam is uitgestorven. Op het plein is het gekroel van de onvermijdelijke duiven het meest prominente geluid. Dan verzamelt zich een team met een fotograaf. Een schilderij in een vergulde lijst wordt op een ezel geplaatst. Het doek moet iets hoger, de ezel wordt op een kratje gezet. De fotograaf kiest zijn standpunt zorgvuldig. Een eenzame fietser reageert stomverbaasd. “Dat schilderij hangt toch in Den Haag?”

Meisje met de parel van Johannes Vermeer is inderdaad het boegbeeld van het Mauritshuis in Den Haag. Maar het schilderij op de Dam is een kopie, die een paar jaar geleden gemaakt werd voor het televisieprogramma Het Geheim van de Meester.

Producent en regisseur van dat programma Marc Pos heeft een actie bedacht om de kunstsector een hart on der de riem te steken. De reconstructie van het zeventiende-eeuwse schilderij, die van een afstand inderdaad bedrieglijk echt lijkt, wordt op de Dam gefotografeerd door Alek Bruessing. De foto is te koop en de opbrengst gaat in zijn geheel naar het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Een lichtpuntje

Marc Pos: “Het Meisje mist de mensen. We willen hiermee een lichtpuntje aan de horizon zetten. Laten we hopen dat het niet lang meer duurt voordat we deze tijdloze schatten weer in het echt kunnen zien.”

De keuze voor dit specifieke schilderij is opmerkelijk. Meisje met parel heeft de afgelopen twintig jaar een enorme inhaalrace gemaakt ten opzichte van andere schilderijen van Vermeer. Vroeger waren Het melkmeisje, Gezicht op Delft of De kantwerkster veel beroemder. Om van De Nachtwacht of een beroemde Van Gogh maar te zwijgen. Waarom heeft Pos juist deze Vermeer voor zijn Corona-actie genomen? “Het ging niet zozeer om de schilder, maar om het meisje. Zij heeft een specifieke blik. Een magische blik. Zij kijkt even om tijdens een beweging. Ze oogt kwetsbaar, maar ook zelfverzekerd en lief. Iedereen heeft verschillende ideeën over wat het schilderij zou kunnen betekenen, maar die zijn altijd vriendelijk.”

Duiven gelokt

Fotograaf Alek Breussing probeert de perfecte foto te maken van het schilderij met het Paleis op de achtergrond. Vandaar dat we zo vroeg zijn. Breussing heeft de lichtval al eerder bestudeerd en die is het mooist als de zon net is opgekomen. De duiven worden met brood in het beeld gelokt, of juist weer naar een ander deel van het plein gedirigeerd. “Gisteren waren er veel meer wolken, dat gaf een dramatisch effect. Nu zie je Vermeers kleurenpalet terugkomen in de achtergrond.”

Meisje met parel werd op een veiling in Den Haag in 1881 verkocht voor twee gulden en dertig cent – ongeveer één euro - en later aan het Mauritshuis nagelaten. Langzaam werd het schilderij steeds populairder. De roman Girl with a Pearl Earring (1999) en de gelijknamige film (2003) met Scarlett Johansson gaven een enorme boost aan de bekendheid van het doek.

Selfies

Nu is het schilderij hét beeldmerk van het Mauritshuis. In de museumwinkel zijn zelfs badeendjes met tulband en parel te koop. Ook op social media is het schilderij razend populair. Op Instagram is een ware stortvloed aan variaties op het Meisje te vinden. De meest onwaarschijnlijke objecten – een maiskolf of een kokosnoot – worden gecombineerd met een tulbandje en een parel en voilà, daar verschijnt het Meisje. Een hond of poes met parel, selfies in de trant van het Meisje of het Meisje met corona-mondkapje.

Het schilderij is niet bedoeld als portret van een bestaand persoon en het is niet bekend wie Vermeers model was. Dat maakt het schilderij volgens Pos ook zo aantrekkelijk. “Of je nou vijf jaar geleden als vluchteling uit Syrië naar Nederland gekomen bent of een afstammeling bent van een familie die hier al eeuwen woont: Het meisje met de parel is van ons allemaal.”

De foto is voor € 19,- per stuk te koop bij de Kallenbach Gallery. De opbrengst gaat in zijn geheel naar het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden