PlusBoekrecensie

Het leven van Nadia Owusu als een reeks aardbevingen

 Nadia Owusu laat haar instinct werken als een seismograaf. Beeld Beowulf Sheehan
Nadia Owusu laat haar instinct werken als een seismograaf.Beeld Beowulf Sheehan

De memoir Naschokken, het debuut van Nadia Owusu, gaat over opgroeien in verschillende landen, Zwart zijn (met hoofdletter), trauma – en een grote inzinking die als een rode draad door het boek loopt. Owusu’s Ghanese vader werkte voor de Verenigde Naties, waardoor ze haar jeugd doorbracht op verschillende plekken, waaronder Tanzania, Italië, Engeland en Ghana. Haar moeder, Armeens-Amerikaans, verliet de familie toen Owusu nog maar twee jaar oud was.

Owusu’s identiteit is op zijn minst complex opgebouwd en het idee van wat thuis is, is meerledig.

Vijf jaar nadat Owusu’s moeder plotseling is verdwenen, verschijnt ze weer even plotseling. Op dezelfde dag komt het nieuws dat er een verwoestende aardbeving heeft plaatsgevonden in Armenië. Owusu begint haar eigen leven te vergelijken met aardbevingen. Zo ziet ze gebeurtenissen als voorschokken, hoofdschokken of naschokken, net zoals die plaatsvinden bij een aardbeving en ‘alleen achteraf is vast te stellen in welke categorie de schokken vielen.’ Haar instinct werkt als een innerlijke seismometer die voelt dat er schokken aankomen. De hoofdschok van Owusu’s leven: dat haar moeder haar verlaten heeft.

Intergenerationeel trauma

Owusu zoomt van dieppersoonlijke analyses uit naar bredere thema’s en intergenerationeel trauma: emotionele of sociale pijn die wordt doorgegeven aan volgende generaties. In een poëtisch ritme identificeert ze breuklijnen op plekken waar het schuurt. Daarnaast bevat het boek kleine geschiedenislessen over Ghana, Armenië, het slavernijtijdperk en het Ashantivolk.

Een van de interessantste onderwerpen is hoe Owusu’s zwart-zijn verandert naargelang de context. In Italië wordt ze openlijk verafschuwd vanwege haar donkere huidskleur, in Tanzania wordt ze juist mooier gevonden omdat ze licht is. Af en toe valt ze in herhaling, maar de repetities lezen als het refrein van een heel goede songtekst.

Haar prikkelende boek is niet alleen leerzaam en interessant, maar ook diep ontroerend. Voor sommigen herkenbaar, maar bovenal een genot om te lezen. Een literaire parel met maatschappelijke relevantie, waarin Owusu geen doekjes windt om de soms erg lelijke waarheid.

Naschokken. Beeld Signatuur
Naschokken.Beeld Signatuur

Non-fictie

Nadia Owusu
Naschokken
Vertaald door Anne Jongeling
Uitgeverij Signatuur, €22,99
352 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden