PlusPS

Het internationale succes van digitale tv-serie Toon

Een handjevol vrienden maakte jaren sketches in hun studentenflat. Hun tv-serie Toon kan nu de beste comedy-serie worden in Monte Carlo.

Still uit de televisieserie Toon, met mediacomponist en inmiddels acteur Joep Vermolen, die de onhandige mediacomponist Toon speelt Beeld KPN
Still uit de televisieserie Toon, met mediacomponist en inmiddels acteur Joep Vermolen, die de onhandige mediacomponist Toon speeltBeeld KPN

'We love your show!" riepen de Sony Pictures-bazen in een conferencecall tegen de overrompelde regisseur Beer ten Kate (30). Even later kwam het telefoontje dat de deal voor een Amerikaanse remake rond was.

Vrijdagavond begint het tweede seizoen van de serie Toon, die Ten Kate maakte met scenarioschrijver Dirk van Pelt (38) en acteur Joep Vermolen (29) op het on-demand­kanaal KPN Presenteert. Een comedyserie die draait om Toon, een sociaal onhandige jongen die tegen wil en dank ­beroemd wordt. De rechten zijn, behalve aan Amerika, verkocht aan Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. De ­nominatie voor een Golden Nymph op het Monte-Carlo televisiefestival kwam daar nog eventjes bij.

Ten Kate - dikke wenkbrauwen, baardje, priemende blik - lijkt het succes nog niet helemaal te bevatten. "Het wordt uitgezonden op een digitaal kanaal, ik heb geen idee van de kijkcijfers." Maar een jaar geleden, bij het lezen van een lovende recensie in NRC over het eerste seizoen, stonden de tranen in zijn ogen. "Eindelijk zag iemand wat ik al ­jarenlang aan het proberen was."

Vijf jaar geleden had hij nog zijn studentenkamertje met hoogslaper op tweehoog achter - net afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). Zat hij achter zijn bureau met twee beeldschermen en een zak drop. Filmposters aan de muur, rekwisieten uit filmproducties op de kast, waaronder een filmklapper en een nep-Oscar. Op het ene scherm keek hij een aflevering van comedy­serie The Office, op het andere monteerde hij een scène.

Egoproject
Op een doorsneedag ging dan de bel. Vrienden druppelden binnen en ploften op de bank. Er werden grappen ­gemaakt en pizza besteld. De aflevering van The Office kwam ter sprake. Een imitatie volgde. De stoelen en het wasrek werden aan de kant geschoven. De huiskamerdeur ging dicht.

En dan begonnen ze. Ten Kate schetste - net als op hun 'maandagavondsessies' - een situatie die vervolgens werd gespeeld door de acteurs in spe. Vaak ­gevolgd door lachbuien, soms met overpeinzingen en discussies. Af en toe werd gefilmd. Een luchtige boel, waarin niets vast lag, behalve de stijl van humor: een ongemakkelijke vorm.

Dat luchtige was nodig, zegt Ten Kate. "Ik nam film lange tijd heel zwaar. Met mijn afstudeerfilm - destijds een van de grootste producties op de HKU - wilde ik doorbreken. Maar de film kwam niet uit de verf. Ik was te veel bezig met dubbele lagen en theoretische constructies. Achteraf ­gezien was het een groot egoproject. Ik heb me er gigantisch op verkeken. Toen besloot ik: voor mij geen megalomane projecten meer."

Stuntelen met een apparaatje
Hij begon de improvisatieavonden met vrienden. Eerst uit de losse pols, later steeds vaker met script. Scènes werden opgenomen en teruggekeken. Beginnend mediacomponist Joep Vermolen zag bij een vriend thuis een stukje van de opnames.

"Ik was meteen fan," zegt hij. "Die originaliteit en ongemakkelijke humor kende ik alleen uit de series The Office en Curb Your Enthusiasm. Niet in Nederlandse series. Ik wilde daar wel deel van uitmaken. Misschien kon ik me nuttig maken als componist."

Regisseur Beer ten Kate: 'Wij zijn geen vlotte Amerikanen of stoere Russen. Nederlanders zijn een beetje knullig' Beeld ANP Kippa
Regisseur Beer ten Kate: 'Wij zijn geen vlotte Amerikanen of stoere Russen. Nederlanders zijn een beetje knullig'Beeld ANP Kippa

Die was niet nodig, wel een geluidsman. Even later stond Vermolen in het gezelschap als geluidstechnicus. "Ik had daar helemaal geen ervaring mee. Toen ik een tijdje ­onhandig stond te stuntelen met een apparaatje, keek ik maar een beetje onzeker om me heen. De crew zag blijkbaar een karakter in me, want ze vroegen me voor een ­bijrol als sociaal onhandige jongen. Ik? Zonder acteerervaring? Dat was het begin van Toon. De bijrol groeide later uit tot hoofdrol."

Net-nietfactor
"De serie weerspiegelt onze karakters en levens," zegt Vermolen. "Toon is ook mediacomponist en we zijn beiden sociaal niet heel handig. Als Toon weer in een pijnlijke situatie verkeert, kruipt hij het liefste onder een tafel, maar zijn omgeving zet hem juist in de schijnwerpers."

Bijzonder aan de serie is het alledaagse karakter; Toon lijkt niet op andere tv-series, zegt Vermolen. "De karakters praten niet mooi, foutloos en snel, maar hakkelen, mompelen en praten door elkaar heen."

Ten Kate noemt het de 'net-nietfactor'. "We zijn geen vlotte Amerikanen of stoere Russen. Nederlanders zijn ­gewoon een beetje knullig. Er vallen pijnlijke stiltes op verjaardagen en dan kijken we ongemakkelijk naar onze voeten. Dat is de essentie van de serie; de knullige stijl."

Met een stel karakters en wat leuke ideeën waren ze er echter nog niet. Het laatste puzzelstukje was scenarioschrijver Dirk van Pelt. "Dirk heeft de scenario's geschreven en onze grappen en ideeën naar een hoger niveau getild," zegt Ten Kate. "Zijn scenario is zelfs genomineerd voor de TV-Beelden voor beste scenario. Toen ik met hem ging werken, besefte ik al snel dat hij een veel betere schrijver is. Het verhaal staat nu als een huis."

Eva Jinek en iemand in een duikpak
De serie vol autobiografische aspecten heeft een 'spiegeleffect' op hun dagelijks leven, aldus Vermolen. "We stoppen veel van onszelf in de serie, maar andersom heeft de serie ook invloed op ons echte leven. Sommige mensen kunnen mij en Toon niet meer uit elkaar houden. Ikzelf ook niet altijd. Dat komt ook een beetje terug in het tweede seizoen: dat Toon zichzelf een beetje verliest."

In Toon spelen regelmatig bekende Nederlanders mee, zoals Katja Schuurman Beeld KPN
In Toon spelen regelmatig bekende Nederlanders mee, zoals Katja SchuurmanBeeld KPN

Ten Kate spreekt van een 'therapeutisch project'. "Productiemaatschappij NewBe stelde twee jaar geleden voor naar KPN te stappen, maar ik was huiverig om met een grote partij in zee te gaan. Ik wilde het juist klein houden, misschien een YouTubeserie maken, onafhankelijk blijven. KPN bleek ontzettend enthousiast te zijn. De gesprekken gingen vlot en we kregen volledig vrij spel. Een soort speeltuin voor televisiemakers."

"Die vrijheid had ook een keerzijde, we hadden geen grenzen. Wilden we een scène met Eva Jinek, een juf van een omgekomen schoolklas, en iemand in een duikpak, dan regelde een minuut later iemand een duikpak. Het was een emotionele rollercoaster van absurditeiten."

Doorgedraaid
"Achteraf gezien is het ongelofelijk dat we zo veel vrijheid kregen," zegt Vermolen. "Ik hoop dat digitale platforms zullen groeien. Ze opereren anders dan traditionele televisie en bieden meer ruimte voor innovatieve ideeën."

Toch was die vrijheid ook zwaar voor Vermolen. "We voelden het als een grote verantwoordelijkheid en ­bemoeiden ons met het hele proces. Geen promotekstje werd er ­zomaar uitgestuurd. Het moest allemaal kloppen. Het was fantastisch, maar het brak velen van ons ook op."

"We zijn letterlijk en figuurlijk een beetje doorgedraaid," zegt Ten Kate. "Nu is een periode van rust nodig om alle gekte een plek te geven. Maar we komen terug. De ideeën zijn nog lang niet op."

Vermolen is in dubio. "Eigenlijk ben ik componist. Maar na twee jaar voltijd televisie maken, ben ik erachter dat ik acteren veel leuker vind."

Het tweede seizoen van Toon is vanaf vrijdagavond te zien op KPN Presenteert (een aantal afleveringen is gratis en voor ­iedereen toegankelijk). www.kpnpresenteert.com/toon

Het televisiefestival Monte-Carlo, waar Toon een van de ­genomineerden is voor de prijs Tv-serie Comedy, wordt van 16 tot 20 juni gehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden