Het interactieve Smartphone Orchestra wil laten zien hoe sociale media werken

Zijn activiteiten als popmuzikant Steye staan op een heel laag pitje. Succesvoller is Stije Hallema met zijn Smartphone Orchestra, te zien op de Parade met The social sorting experiment.

Beeld Nichon Glerum

Hij heeft een paar jaar geen popmuziek gemaakt. Maar het bloed kroop waar het niet gaan kan en nu schrijft Stije Hallema elk jaar een paar liedjes en treedt hij elke zomer een paar keer op met zijn groep. “De druk om het te maken is ervan af,” zegt hij. “Dat speelt best lekker, zo volledig zonder ambitie.”

Steye noemde hij zich als popmuzikant. De drie albums die hij onder die naam uitbracht, bevatten licht funky popliedjes, die vaak eigenzinnig waren gearrangeerd. Leuke muziek, maar een echte doorbraak bleef uit. “Er is heel veel talent in de Nederlandse popmuziek, maar ervan leven is zo goed als onmogelijk, zeker als wat je maakt een beetje op het randje is.”

Muzikaal tapijt

In 2015 werd de 360 gradenvideoclip die Stije Hallema maakte bij What do we care 4 van Steye & The Bizon Kid genomineerd voor een UK Music Video Award. In de categorie best interactive video moest het filmpje het opnemen tegen clips van Coldplay, Foals en CeeLo Green. “We wonnen niet, maar het leek me heel wat dat we samen met zulke grote dudes werden genomineerd. Maar ook dat leidde verder tot niets. Het was het moment waarop ik dacht: ik ga wat anders doen. De gekke dingen die ik bedacht om mijn muziek te promoten waren succesvoller dan de muziek. Dus ben ik die kant opgegaan.”

Na onder meer te hebben gewerkt als VPRO-webredacteur lanceerde Hallema het Smartphone Orchestra. De grote première ervan was twee jaar geleden op Lowlands. Via de telefoons van duizend bezoekers klonk een uit bliepjes en bloepjes opgebouwd muziekstuk. “Het werkt zo. Bezoekers loggen in op onze site. Wij sturen muzikale partijen naar al die telefoons. die tezamen één magisch muzikaal tapijt vormen.”

Hoeveel partijen kan zo’n orkest aan? “Tien is ideaal, weten we nu. We hebben met 25 partijen gewerkt. Dat was te veel. Bezoekers horen toch vooral de telefoons om hen heen. Met te veel partijen wordt het zeker voor de mensen aan de randen een incoherente muziekervaring.”

Het Smartphone Orchestra bracht Stije Hallema meer succes dan hij als popmuzikant had. “We hebben samengewerkt met het Antwerp Symphony Orchestra, er waren optredens in de Verenigde Staten en Korea. We doen het inmiddels met zijn vieren. Mijn rol is van muzikant steeds meer verschoven naar regisseur.”

Verhaal vertellen met publiek

In The social sorting experiment, waarmee het Smartphone Orchestra in Amsterdam te zien is op de Parade, speelt muziek zelfs een ondergeschikte rol. “Het Smartphone Orchestra is begonnen als muzikaal idee, maar het werd steeds evidenter dat het ook een heel vette tool is om verhalen mee te vertellen, mét het publiek in plaats van aan het publiek.”

Het schandaal rond databedrijf Cambridge Analytica was een grote inspiratiebron voor Hallema: “Op grond van je likes op sociale media is het mogelijk een psychologisch profiel op te stellen. Cambridge Analytica kreeg de gegevens van miljoenen Facebookgebruikers in handen. Die zijn ingezet bij het brexitreferendum en de Amerikaanse presidentsverkiezingen.”

In The social sorting experiment gaat het over hoe sociale media ons steeds ranken, categoriseren en profileren. We weten dat het gebeurt, maar krijgen nooit te zien waar we staan in zo’n ranking. Hoe maak je er een voorstelling over?

“Mensen nemen in de tent plaats op een grid met cijfers. Op hun smartphone moeten ze de andere bezoekers beoordelen: wie heeft mooiere oren, nummer 14 of 15, wie kan beter koken, ga maar door. We zouden met die data een ranglijst van aantrekkelijkheid kunnen maken. Dat doen we niet. We willen vooral laten zien hoe sociale media werken. We zijn doorlopend met onze telefoon in de weer, denken dat we onschuldig foto’s van vrienden liken, maar er wordt met die data ontzettend veel geld verdiend en we worden er mogelijk ook mee gemanipuleerd.”

Hoe reageren bezoekers? “Het is een zwaar onderwerp, maar geen zware zit. Als het om dit soort zaken gaat, zitten we allemaal in hetzelfde schuitje. Dat creëert intimiteit. En aan het einde matchen we twee mensen die op grond van de data heel goed bij elkaar passen. Het wachten is op de eerste kinderen die als gevolg van deze voorstelling worden geboren.”

Mist Stije Hallema het leven als popmuzikant wel eens? “Nee. Pop is de conservatiefste kunstvorm die er is. Popmuzikanten zijn eigenlijk alleen bezig de muziek uit de vorige eeuw te perfectioneren. Er is veel goede muziek gemaakt, maar erg spannend is al dat herkauwen niet.”

The Smartphone Orchestra: The social sorting experiment, Parade, Amsterdam, 9-16 augustus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden