Illustraties uit de kinderboeken van Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest.

Plus

Het huis van El Pintor prikkelt opnieuw de fantasie van kinderen

Illustraties uit de kinderboeken van Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest. Beeld Verzetsmuseum

Het echtpaar Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest maakte in de oorlog populaire prentenboeken. Het Verzetsmuseum laat jonge kinderen opnieuw kennismaken met ‘De wondere wereld van El Pintor’.

De 5-jarige Joris Haspels loopt nieuwsgierig rond in de kamers van het nagebouwde fantasiehuis van El Pintor in het Verzetsmuseum. Zodra hij de ‘zeekamer’ in zijn vizier heeft, neemt hij een duik in de blauwe golvende ‘zee’ – een stuk rimpelig blauw zeil. Hij ‘zwemt’ in de spannende onderwaterwereld met een octopus, een zeemeermin en diverse vissen. 

Zijn reactie is precies wat het Joodse kunstenaarsechtpaar Jaap Kloots (1916-1943) en Galinka Ehrenfest (1910-1979) bij het tekenen van hun kleurrijke boeken voor ogen had: de fantasie van kinderen prikkelen en hen stimuleren onbekende werelden te ontdekken.

Illustraties uit de kinderboeken van Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest. Beeld Verzetsmuseum

Het echtpaar maakte tussen 1941 en 1943 zeventien kleurrijke prentenboeken, waaronder het boek Kom binnen in het huis van El Pintor over een groot huis met talrijke kamers. In de bovenste kamer van het huis zweven kinderen rond aan ballonnen. Ze kunnen er ‘eetbare’ zandtaartjes maken.

De twee leerden elkaar op de Nieuwe Kunstschool in Amsterdam kennen, waar zij beiden lessen volgden bij Paul Citroen. Ze maakten samen ook spellen waarmee de kinderen een stad konden bouwen of een schilderij konden maken ‘zonder dat het hun door alleswetende ‘groten’ wordt opgelegd’.

Rommel

Ehrenfest was het creatieve brein, Kloots het organisatietalent. De boeken, waarvoor onder anderen Godfried Bomans de teksten schreef, waren zo populair dat sommige titels in een oplage van tienduizenden werden gedrukt. In de oorlog werden ze ook uitgegeven in Duitsland. Een deel van de opbrengst ging naar onderduikers in Amsterdam en Leiden.

In 1943 werden ze opgepakt. Datzelfde jaar werd Kloots in Sobibor vermoord. Ehrenfest werd enige tijd vastgehouden en uiteindelijk vrijgelaten. Tot in 1946 ging ze nog door met het maken van boeken van El Pintor maar ze stopte ermee. Zonder Jaap en zijn zakelijk talent was het voor haar moeilijk door te gaan.

Illustraties uit de kinderboeken van Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest. Beeld Verzetsmuseum

In het museum wordt ook aandacht besteed aan het boek Rommel Jan over een jongetje dat altijd rommel maakt. Aan de wand hangen drie planken met speelgoed. Met een hendel kunnen de kinderen de planken laten kantelen zodat alles op de grond valt. Ernaast hangt een stopwatch. 

Het gaat erom welk kind het snelst het speelgoed weer op de planken kan uitstallen. Volgens de 69-jarige Tamara van Bommel, de dochter van de na de oorlog hertrouwde Ehrenfest, was dat ook de filosofie van haar moeder: kinderen veel vrijheid maar ook verantwoordelijkheid geven.

Dat laatste lapt de 5-jarige Joris aan zijn laars. Menigmaal haalt hij de hendel over terwijl zijn moeder de troep mag opruimen. Het jochie klimt intussen op de rug van een levensgrote houten olifant, klaar om de wijde wereld in te trekken.

‘De wondere wereld van El Pintor’ is voor kinderen van vier tot tien jaar en tot en met 22 september in het Verzetsmuseum te zien. Meer info op verzetsmuseum.nl.

Illustraties uit de kinderboeken van Jaap Kloots en Galinka Ehrenfest. Beeld Verzetsmuseum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden