PlusFilmrecensie

Het historische drama The Last Vermeer komt niet tot leven

null Beeld -
Beeld -

Het historische drama The Last Vermeer, gebaseerd op een boek dat gebaseerd is op het waargebeurde verhaal van een rechtszaak tegen ’s werelds grootste kunstvervalser, lijkt de waarde van authenticiteit op elk ­moment in twijfel te trekken. Toch werkt het verhaal alleen als het belang van authenticiteit wordt aangenomen.

Met een schilderachtige cinematografie, een degelijke maar voorspelbare twist en een dramatische onthulling lijkt The Last Vermeer op het eerste gezicht de kwaliteit van een meesterlijk uitgevoerde biopic te bezitten. Maar de film schiet tekort door een klungelig scenario, dat dramatische ontwikkelingen in het leven van verzetsheld Joseph Piller (Claes Bang) meer aandacht geeft dan de motieven van de, in alle opzichten interessantere, kunstschilder Han van Meegeren (Guy Pearce). Piller onderzoekt Van Meegerens acties tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Daarbij vormt vooral de stroeve dialoog, gesproken in standaard Engels en dus zonder karakteristieke accenten of verhullende uitspraken, een obstakel: de personages lijken een derde persoonsperspectief van zichzelf aan te nemen; alsof ze een artikel over zichzelf voorlezen.

Het waargebeurde verhaal, over een kunstschilder die vlak na de Tweede Wereldoorlog wordt aangeklaagd voor het verkopen van een Vermeer aan nazi-Duitsland, verschaft een interessant uitgangspunt dat niet helemaal wordt benut. De verfilming lijdt vooral onder haar focus, die kat-en-muisspelletjes prioriteert boven een karakterstudie en de meest interessante personages naar de achtergrond schuift. De belangrijkste ontdekking, gedaan door de assistent van Piller, vindt daarbij buiten de camera om plaats.

Bij het regiedebuut van de Amerikaanse filmmaker Dan Friedkin vraag je je wel af wat het belang is van de identiteit van de maker. Maakt het uit dat een Amerikaan een film maakt over een stukje Nederlandse geschiedenis? En maakt onze kennis van dit feit de film op de een of andere manier minder overtuigend?

Het blijkt in ieder geval wel uit te maken welk publiek naar de film kijkt. De voornamelijk Britse, Deense en Duitse acteurs die de Nederlanders spelen, spreken met een vaag Europees accent dat meer lijkt op een Brit die een Duits accent aanneemt dan een Nederlander die zijn beste Engels spreekt. Dit brengt een paradoxale spanning met zich mee: de interesse in het verhaal is voor een Nederlands publiek immers makkelijk gegeven, maar door de (verkeerde) uitspraak van de namen is er het risico dat de kijker uit de filmwereld wordt gehaald.

Een goede vervalsing, zo leren we van Van Meegeren, heeft ziel. Daarom stopte hij hedendaagse figuren in zijn vervalsingen van Vermeer – anachronistische elementen die niet zouden kunnen zijn geschilderd door Vermeer, maar die het schilderij paradoxaal genoeg juist echt laten lijken. The Last Vermeer neemt genoeg vrijheid met het bronmateriaal – de verbeelding van de relatie tussen Piller en zijn vrouw is bijvoorbeeld historisch onjuist –, maar overschrijdt nooit de componenten waaruit het verhaal is opgebouwd. De film mag dan wel de elementen overnemen van de werken die hij imiteert, het werk komt niet tot leven. Zo wordt de film over een kunstvervalsing vertroebeld door een onoriginele kijk.

The Last Vermeer

Regie Dan Friedkin
Met Guy Pearce, Claes Bang, Vicky Krieps, Minna Holberg, Roland Møller, August Diehl
Te zien op Pathé thuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden