Plus Reportage

Het CBK Oost is niet meer: ‘Achterkamertjesgekonkel van jeugdvrienden’

Het Centrum voor Beeldende Kunst (CBK) in Oost moet het veld ruimen voor een andere kunstinstelling. Betrokkenen wantrouwen de besluit­vorming. 

Werk van Stacey Abe Gillian, dat eerder te zien was bij CBK Zuidoost. Stadsdeelbestuur­der Ivar Manuel bekijkt de moge­lijkheid om de collectie van het CBK daar onder te brengen. Beeld Stacey Abe Gillian

Het liefst gaat de directie van het Centrum voor Beeldende Kunst (CBK) de barricade op met spandoeken, maar dat mag niet: “We zijn ambtenaren,” klinkt het op het afscheidsdiner. Tijdens het zogenoemde Laatste Avondmaal zijn betrokkenen bijeen om herinneringen op te halen, piano te spelen, te dansen, te eten en vooral om ongedwongen afscheid te nemen van elkaar, de locatie aan de Oranje Vrijstaatkade en het CBK, de organisatie die zich in de afgelopen 35 jaar heeft ingezet om beeldende kunst op een laagdrempelige manier toegankelijk te maken voor Amsterdammers.

Er waren tentoonstellingen, evenementen en er konden circa vijfduizend kunstwerken gehuurd worden van de Kunstuitleen voor vriendelijke bedragen. Maar na 35 jaar houdt de organisatie die ooit werd opgezet door Maryla Nienhuis op: 1 augustus krijgt de directie van de beeldende kunstinstelling Framer Framed de sleutel tot de zuiveringshal van de voormalige Oostergasfabriek en moet CBK het veld geruimd hebben.

“Dat besluit is genomen nadat we een onafhankelijk adviesrapport hebben laten opstellen,” zegt Ivar Manuel, D66’er en bestuurder van stadsdeel Oost. Daarin stond de vraag of en hoe het stadsdeel een cultuurhuis zoals de Tolhuistuin, Bijlmer Parktheater, de Meervaart en Podium Mozaïek kon realiseren centraal.

Moncef Beekhof, directeur van het Purmerends Museum, oud-voorzitter van D66 Amsterdam en amice van Manuel, adviseert niet te kiezen voor ‘een stenen gebouw’, maar voor een netwerk, waarbij verschillende kunstdisciplines op verschillende plekken worden ondergebracht: een ‘CultuurhuisNetwerk’ in Oost. De Oostergasfabriek moet een plek blijven voor beeldende kunst, alleen wel met een kwalitatief hoogwaardige nieuwe ‘bespeler’, luidt het advies.

Lastige situatie

Hij benaderde daarvoor Framer Framed, een presentatieinstelling zonder eigen collectie, maar met wisselende tentoonstellingen. En hoewel Framer Framed geen kunst uitleent aan Amsterdammers, staat de instelling artistiek gezien hoog aangeschreven en ontvangt het een meerjarige subsidie van de gemeente via het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Voor het CBK is geen lof in het adviesrapport; volgens Beekhof mist het CBK een duidelijk profiel, is er ‘een flinke financiële bijdrage’ nodig om de organisatie te verzelfstandigen en is er ook nog substantieel geld nodig om de huidige kunstcollectie te onderhouden.

Stadsdeelbestuurder Manuel is blij met het advies. “Het CBK is alleen maar verliesgevend. Het is ons niet gelukt een verdienmodel te vinden voor de organisatie. En je moet het ook niet willen hè, dat de overheid alles goed kan organiseren. Dat is niet realistisch.”

Het is een lastige situatie: omdat het CBK-onderdeel is van de gemeente moet alles via de formele, bureaucratische weg. Het team achter de verworpen organisatie mag enkel via de bestuurders praten: “We zijn in dienst van de gemeente.”

Woede en onbegrip

Tijdens het diner waarvoor iedereen zich kon aanmelden en uit naar deze krant gestuurde brieven blijkt dat het bestuur en de andere betrokkenen er niet dezelfde kijk op na houden. De avond had een positieve afsluiting moeten zijn, maar veel aanwezigen kunnen hun woede en onbegrip niet verbergen.

Vooral het feit dat ze nooit betrokken zijn bij de besluitvorming en er nooit is gesproken over een middenweg, vinden de aanwezigen pijnlijk. Bert Nienhuis, de broer van de oprichter, noemt de besluitvorming in een brief gericht aan deze krant ‘achterkamertjesgekonkel van onder anderen de jeugdvrienden Ivar Manuel en Moncef Beekhof’.

Beekhof erkent dat hij via Manuel op de opdracht is gewezen: “Hij heeft mij vervolgens doorverwezen naar de directie kunstzaken.” Maar ik heb hem niet aangesteld, aldus Manuel. “Ik ben uit meerdere kandidaten gekozen,” zegt Beekhof.

Voor de opdracht was echter nog maar één andere gegadigde. De directeur van Kunst en Cultuur heeft vervolgens met een teammanager van stadsdeel Oost gesprekken gevoerd met de twee belangstellende, zegt de woordvoerder van wethouder Touria Meliani (kunst). “Op basis van deze gesprekken is de opdracht verleend aan de meest geschikte kandidaat. Dat bleek Beekhof, die voor het onderzoek 27.500 euro ontving van de gemeente.

Niet in de prullenbak

Wat er nu met de kunstcollectie van de Kunstuitleen, een onderdeel van het CBK, gaat gebeuren is nog niet bekend. Manuel: “Het is eigendom van de gemeente. We gooien het niet in de prullenbak, maar kijken naar mogelijkheden om het onder te brengen bij een particulier initiatief, zoals het CBK in Zuidoost.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden