PlusAchtergrond

Het Allard Pierson verwerft 12.000 tekeningen uit de nalatenschap van Peter van Straaten

Boven een vogeldagboek van de jonge Peter van Straaten, onder een van zijn kantoor-tekeningen.Beeld Peter van Straaten

Het Allard Pierson verwerft 12.000 tekeningen uit de nalatenschap van Peter van Straaten. Eind volgend jaar, vijf jaar na het overlijden van de tekenaar, volgt een overzichts­tentoonstelling.

In 2018 verwierf het Allard Pierson, het museum en kennisinstituut voor de erfgoedcollecties van de UvA, al 6000 originele stroken van Vader en Zoon, de strip die Peter van Straaten van 1968 tot 1987 maakte voor Het ­Parool.

Ook bij de nieuwe aanwinst zit veel materiaal dat Van Straaten tekende voor de krant, zegt Jos van Waterschoot, conservator boekhistorische collecties en strips: “De reportage­tekeningen die hij vroeg in zijn carrière maakte voor Het Parool zitten erbij, en ook de tekeningen die hij later dage­lijks publiceerde onder de titel Het dagelijks leven. Maar we hebben nu ook jeugdwerk van hem: geïllustreerde vogeldagboekjes die hij als jongen in de oorlog bijhield, en zijn allereerste stripjes.”

Van Straatens eerste werk verscheen in 1958 in deze krant. “Een ­leraar van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs, de huidige Rietveld Academie, introduceerde hem daar. Blijkbaar werd dat onmiddellijk beklonken: direct nadat hij was afgestudeerd ging hij aan de slag bij de krant. Hij maakte tekeningen bij rechtbankverslagen, maar bijvoorbeeld ook bij een reportage over tippelaarsters in de stad. En hij ging met Renate Rubinstein naar Israël. Dat vroege werk was al helemaal in de stijl zoals we die kennen van zijn strips en cartoons. Het is bijna wonderlijk hoe stijlvast hij altijd is gebleven.”

Met het ontsluiten van de collectie zal Van Waterschoot geruime tijd bezig zijn. “Maar Els Timmerman, de weduwe van Van Straaten, heeft al veel voorbereidend werk gedaan. ­Samen met een assistente heeft zij de tekeningen thematisch gerangschikt. Er is bijvoorbeeld een doosje relatieproblemen, er zijn ook doosjes mannen- en vrouwenproblemen. Per thema gaat het van enkele tekeningen tot tientallen. Kantoortekeningen, waar hij er nogal wat van heeft gemaakt, zijn weer onderverdeeld in onderwerpen als vergaderen en relaties op het werk.”

Conservator Van Waterschoot noemt Van Straaten, die in 2016 op ­ 81-jarige leeftijd overleed, een chroniqueur van de samenleving. “Meer dan vijftig jaar heeft hij getekend hoe wij in Nederland met elkaar omgaan, vooral daarin schuilt volgens mij zijn belang. In die reportagetekeningen en zijn politieke werk ging het om soms grote zaken, maar hij had vooral ook oog voor het kleine, voor het intermenselijke. Hij liet zien hoe de verhoudingen tussen mensen, tussen man en vrouw vaak ook, veranderden.”

Lezersdag

Tijdens een speciale Paroollezersdag op 13 september (nadere informatie volgt binnenkort) zal Van Waterschoot een deel van de tekeningen tonen aan belangstellenden.

“En dan niet met een powerpointpresentatie, hè. Ik laat de echte tekeningen zien en wie daar behoefte aan heeft, mag ze ook aanraken. Er is hier natuurlijk wel enige discussie geweest of deze tekeningen wel echt iets voor ons waren: het meeste is toch al gepubliceerd en hebben we zo al in huis? Maar een echte tekening van Van Straaten maakt zo veel duidelijk. Denk vooral niet dat hij even ging zitten en dan, rats, rats, een tekening maakte. Je ziet op die originelen kleine wijzigingen, overplakkingen, veranderingen in de tekst en soms staat op de achterkant een schetsje om iets uit te proberen wat op de voorkant werd uitgewerkt.”

In december 2021 volgt een tentoonstelling met een bloemlezing uit de nu verworven tekeningen. Misschien gaat die gepaard met een publicatie. De verwerving door het Allard Pierson werd mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, door het Mondriaan Fonds en door de Vrienden van de Bijzondere Collecties/het Allard Pierson.

Beeld Peter van Straaten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden