Plus

Herrie over uitgeefcontracten bij de Bezige Bij

Bezige Bij-auteurs Leon de Winter, Jessica Durlacher en Marcel Möring verzetten zich tegen de komst van Dyab Abou Jahjah. Kan dat, elkaar bestrijdende auteurs uitgeven?

Dyab Abou JahjahBeeld Piet den Blanken/HH

Prometheus gaf Femke Halsema (GroenLinks) en Martin Bosma (PVV) uit zonder merkbare opschudding. De Bezige Bij heeft straks én Leon de Winter én Dyab Abou Jahjah in het fonds, twee uitersten in het debat over de staat Israël. Over het uitgeefcontract is nu al herrie.

Paroolcolumnist Theodor Holman schreef in Het Parool dat het uitgeven van Abou Jahjah niet past voor een uitgeverij die is voortgekomen uit het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Abou Jahjah was de voorzitter van de Arabisch-Europese Liga (AEL) in Vlaanderen, een groep die omstreden is om haar uitspraken over onder andere de staat Israël.

Pleidooi voor radicalisering
Anno 2016 is die omstreden rand bij Abou Jahjah er voor de Belgen af, zeggen ze bij de Bezige Bij. Abou Jahjah werd genuanceerder, alleen hebben we dat in Nederland niet meegekregen. "Hij geldt in België als belangrijke stem binnen het integratiedebat," zegt medewerker van de Bezige Bij Anne Kramer. "Belgen snappen niks van de huidige ophef in Nederland. Abou Jahjah is daar gewoon geaccepteerd."

Abou Jahjahs Pleidooi voor Radicalisering zal in september verschijnen in de serie Horzels, een serie pamfletten waar eerder Simone van Saarloos en Zihni Özdil voor schreven. Later volgt een tweede boek buiten die serie, laat hij zelf weten.

Oscar van Gelderen van uitgeverij Lebowski vindt de discussie over Abou Jahjah een raar verschijnsel. "Degenen die 'm voeren zijn zelf scherpslijpers. Wat Leon de Winter over Arabieren zegt, vind ik niet van hoog niveau. Theodor Holman rijdt net zo goed een scheve schaats met negatieve gedichten over moslims. Daarop zeggen mensen ook de krant op. Bovendien: als Abou Jahjah een antisemiet was, zou hij niet eens in hetzelfde fonds willen als De Winter. Zo kun je het ook zien."

Onbegrip en protest
Nadat onlangs bekend is geworden dat Dyab Abou Jahjah bij de Bezige Bij zal verschijnen, reageerden Bij-auteurs Leon de Winter, Jessica Durlacher, Marcel Möring en Paroolcolumnist Theodor Holman met onbegrip. Möring schreef in NRC : ‘Ik wil niet in het gezelschap van Abou Jahjah verkeren.’ Holman vroeg zich in deze krant af of de Bezige Bij ‘gek geworden’ was. Durlacher zei zich ‘onveilig’ te voelen met Abou Jahjah bij de uitgeverij.

Charlie Hebdo
Auteurs uitgeven die het oneens met elkaar zijn, vindt Van Gelderen niet raar. "Het is aan de uitgeverij om te kiezen waar je voor staat. Als je meerdere succesnummers in je stal hebt, kan het natuurlijk ook altijd gebeuren dat mensen elkaar niet kunnen luchten of zien, los van politieke standpunten."

Zelf geeft Van Gelderen Charb uit, de doodgeschoten hoofdredacteur van Charlie Hebdo. "Ik moest al aan hem denken toen het over dit onderwerp ging. Het is hier geen discussie geweest of we hem wel of niet moeten uitgeven. Ik vind het belangrijk om hem te publiceren. Charb is scherp naar meerdere kanten. Hij is niet links of rechts."

Oud-uitgever Wouter van Oorschot van uitgeverij Van Oorschot stelt dat het 'natuurlijk' mogelijk is om auteurs met tegengestelde meningen binnen te halen. "Je bent een ondernemer. Geen staatsuitgever." Wel vraagt hij zich af waarom de Bezige Bij voor Abou Jahjah heeft gekozen. "Vinden ze dat Abou Jahjah een bijdrage levert aan het debat die de moeite waard is zonder dat ze het er zelf mee eens zijn? Staat hij voor een standpunt waar ze aan mee willen werken? Ik denk ze duidelijker hadden kunnen aangeven dat ze meerdere meningen willen laten horen. Dan hadden auteurs als De Winter eerder al kunnen zeggen dat ze zich daar niet in kunnen vinden."

Kleur bekennen
Dat het uitgeverijen alleen maar te doen is om het bijdragen aan een debat gelooft Van Oorschot overigens niet. "Bij Prometheus gaven ze Martin Bosma uit met als argument dat zijn geluid ook gehoord moet worden. Maar voor het vrije woord hoef je niet per se meer de uitgeverij op te zoeken. Je kunt ook zelf iets uitgeven of op internet zetten. Je maakt als uitgever toch een keuze."

Van Gelderen is het ermee eens dat je in enige mate kleur bekent door iemand te publiceren. "Zelf zou ik geen religieuze boeken uitgeven. Daar heb ik zelf niets mee. Martin Bosma zou ik ook niet uitgeven."

Abou Jahjah zelf zegt dat hij niets aan de zaak wil toevoegen anders dan wat hij afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad publiceerde. In een opiniestuk schreef hij toen dat hij geen tijd heeft om te reageren op 'aanvallen van collega-auteurs' en dat hij liever een inhoudelijk debat voert over bijvoorbeeld de positie van de islam en moslims in Europa.

Wie is Dyab Abou Jahjah?
In het verleden kwam Dyab Abou Jahjah (1971) in opspraak doordat hij onder andere de Antwerpse burgemeester een 'zionistenpijper' had genoemd en de Arabisch-Europese Liga ten tijde van de ophef rond Mohammedcartoons op de website een cartoon had geplaatst die de Holocaust op de hak neemt. De AEL werd daarop veroordeeld tot een boete. Abou Jahjah stelde dat hij de dubbele moraal aan had willen tonen die in het Westen geldt. Mohammedcartoons mogen wel, was zijn redenering, en cartoons over Joden niet. Inmiddels is hij voorzitter van antiracismebeweging Movement X, auteur en schrijft hij een column voor de Belgische krant De Standaard. Movement X eiste deze week excuses van de Vlaamse minister Jan Jambon nadat die ondergedoken Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog had vergeleken met terroristen die in Brussel ondergedoken hadden gezeten. 'Als antiracismebeweging veroordeelt Movement X deze uitspraken,' schreef de beweging op haar website. In een interview met Vrij Nederland zei Abou Jahjah in 2014 milder te zijn geworden en 'hoop te hebben op een vreedzame samenleving' in Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden