Hermitage Amsterdam verbreekt band met Rusland

Hermitage Amsterdam verbreekt de relatie met Rusland. Het museum vindt de banden die het heeft met het staatsmuseum in Sint-Petersburg in het licht van de oorlog met Oekraïne niet langer houdbaar.

Lorianne van Gelder
Persopening van de tentoonstelling Russische avant-garde in Hermitage Amsterdam.  Beeld ANP
Persopening van de tentoonstelling Russische avant-garde in Hermitage Amsterdam.Beeld ANP

In een statement schrijft het museum aan de Amstel: ‘Lang heeft de Hermitage Amsterdam zich afzijdig gehouden van politieke ontwikkelingen in het Rusland van Poetin. Politiek richt zich immers op de alledaagse werkelijkheid en onze oriëntatie ligt bij de kunstschatten en -stromingen die eeuwen omspannen. Door onze zorgvuldig opgebouwde banden met het State Hermitage Museum in Sint-Petersburg hadden we toegang tot een van ’s-werelds beroemdste kunstverzamelingen waaruit wij voor onze tentoonstellingen konden putten. De recente aanval van Rusland op Oekraïne maakt deze afzijdigheid niet langer houdbaar.’

Het bestuur en de Raad van Toezicht hebben besloten de banden met het State Hermitage Museum te verbreken. ‘Toezichthouders, bestuurder, directie en medewerkers van de Hermitage Amsterdam hebben het moeilijk met het verbreken van de band met de Hermitage Sint-Petersburg. De afgelopen decennia is op een harmonieuze manier met de Russische collega’s samengewerkt. Verschillen van opvatting bleken altijd overbrugbaar. Het heeft geleid tot prachtige, goed bezochte tentoonstellingen in Amsterdam. De uitdrukking ‘kunst verbindt’ karakteriseerde de relatie. Met de inval van het Russische leger in Oekraïne is een grens overschreden. Oorlog maakt alles kapot. Zo ook dertig jaar samenwerking.’ Eerder stelde het museum op sociale media de oorlog ‘ten zeerste’ te veroordelen. Maar inmiddels wil men een steviger signaal afgeven.

Toekomst museum

Het museum stelt dat het op dit moment geen andere keuze heeft. ‘Zoals iedereen hopen ook wij op vrede. En op veranderingen in de toekomst in Rusland waardoor we de banden met de Hermitage Sint-Petersburg kunnen herstellen.’ De tentoonstelling Russische avant-garde | Revolutie in de kunst , die recent is geopend en nog tot januari 2023 te zien zou zijn, is tot nader order gesloten. Wat het verbreken van de banden betekent voor de toekomst van het museum is nog niet duidelijk. Het Museum van de Geest, dat ook in een van de vleugels zit, blijft wel open.

Voorwerpen uit de voortijdig beëindigde tentoonstelling gaan zo snel mogelijk terug naar de Hermitage in Sint-Petersburg. Het museum stelt dat ‘in overeenstemming met de bestaande tentoonstellingsovereenkomst’ is begonnen met het zo snel mogelijk laten terugkeren van de voorwerpen ‘naar het grondgebied van de Russische Federatie’.

Burgemeester Halsema reageerde snel op het nieuws: “Ik sta achter deze ingrijpende keuze van de Hermitage Amsterdam. We denken heel graag mee over de toekomstige invulling van de Hermitage, waarbij de grote betekenis van het museum voor de stad behouden blijft.”

Het Amsterdam Museum schortte de opening van het tijdelijke museum in de Hermitage eerder op. De oorlog in Oekraïne was geen reden tot een feestelijke opening aanstaande zaterdag, maar vooral de banden die de Hermitage met Rusland had waren volgens het Amsterdam Museum ‘te onduidelijk’.

Reactie sponsoren

De Hermitage Amsterdam werd in 2009 opgericht als partner van de Hermitage in Sint-Petersburg. Het museum had sindsdien vele tentoonstellingen die goed bezocht en geliefd waren, waaronder Romanovs en Revolutie in 2017.

De Hermitage Amsterdam is een Nederlandse stichting, met Nederlandse sponsoren, waaronder ABN Amro en Heineken. Ook ontvangt het een grote bijdrage van de Vriendenloterij. ABN Amro laat weten achter de keuze van de Hermitag te staan. “Het is het meest krachtige signaal dat Hermitage Amsterdam kan geven over het veroordelen van de Russische inval en het ondersteunen van Oekraïne. We gaan nu met het bestuur van Hermitage Amsterdam in gesprek om na te gaan hoe we deze Nederlandse stichting in deze voor hen zeer moeilijke periode zo goed mogelijk kunnen ondersteunen,” aldus een woordvoerder.

Op het sluiten van de huidige tentoonstelling Russische avant-garde | Revolutie in de kunst komt ook stevige kritiek. Acht van de belangrijkste kunstenaars in die expositie zouden Oekraïens zijn, stelt gastcurator van de tentoonstelling Sjeng Scheijen in een tweet. Anderen opperen of alle Russische kunst, ook van schrijvers als Tsjechov en Dostojevski, ook ‘gecanceld’ moet worden.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden