Heeft haat of liefde voor de Top 2000 met leeftijd te maken?

De Top 2000 staat toch vooral bekend als een lijst van oude lullen voor oude lullen. Niet als het aan Parooljournalist Joep School (23) ligt. Hij stemt zodra het kan en telt af tot de uitzending begint. En hij heeft genoeg medestanders.

Een fan tijdens de uitzending van de Top 2000 vanuit Beeld & Geluid in HilversumBeeld anp

'Je bent een ouwe lul in een jong lichaam.' Het is begin december en zojuist heb ik, 23 winters oud, mijn voorliefde voor de Top 2000 kenbaar gemaakt bij een collega. Ik begin met het aftellen van de dagen, heb meteen gestemd toen dat kon. Mijn collega snapt niets van die toewijding - en hij is bepaald niet de enige. De Top 2000, voor mij De Lijst der Lijsten, is jaarlijks voer voor discussie. Je koestert hem of je vindt het een afgrijselijke jaarlijkse herhaling van zetten. Maar heeft dat met leeftijd te maken?

Hayley (33) en Sander de Riemer (43) zijn mensen met wie ik kan praten. Sinds Hayley zes jaar geleden Sander ontmoette, zijn ze samen totaal verknocht geraakt aan de Top 2000. Zodra de definitieve lijst bekend wordt gemaakt, wordt hij op A3-formaat uitgeprint en in huize De Riemer aan de muur gehangen. En dan begint het grote arceren: Hayley met oranje, Sander met groen. Bij gearceerde nummers gaat de radio wat harder. Thuis, in de auto, zelfs als ze naar bed gaan luisteren ze naar de radio. Zijn ze ergens op bezoek, dan wordt gevraagd de radio af te stemmen op Radio 2 - simpel zat.

Slayer
Dit jaar bezoeken ze voor het eerst het Top 2000-café in Beeld & Geluid - na zes jaar proberen is het hen eindelijk gelukt de lange wachtlijsten te omzeilen.

In 2012 maakten de twee deel uit van een Facebookgroep die erop gebrand was Angel of death van Slayer hoog in de lijst te krijgen. Dat lukte (plek 199). Het nummer werd om half zes 's morgens gedraaid, dus er werd slaap ingeleverd en wat bier gedronken om de plaat ook op dát moment te horen.

Want dat begrijp ik goed: via Spotify luisteren is niet hetzelfde. Juist omdat het bij de Top 2000 maar één keer wordt gedraaid en het nummer daarna weg is. Hayley en Sander maakten er maar meteen een nachtelijk feestje van, op een bakplaat werden pannenkoeken gemaakt in de vorm van de letters van Slayer. Ja, dan ben je fan.

De Bob 2000
Bob Wiebes (24) is geen ouwe lul in een jong lichaam en vindt de Top 2000 een draak van een lijst. Hij stemt elk jaar, maar vooral om daarna met ongenoegen te constateren dat zijn voorkeuren wéér niet op waarde zijn geschat door de medestemmers. 'Die lijst is natuurlijk zwaar ouderwets. Alle muziek komt uit één periode. Het ontdekken van nieuwe dingen is er niet bij. Ik waardeer het daarom wel enorm dat de Pokémon themesong van Jason Paige dit jaar in de lijst staat (plek 1666). Dat maakt het bijna goed dat Coldplay een nummer in de top tien heeft.'

Wiebes mag zich graag opwinden over de lijst. Als contrabeweging tegen de Top 2000 is hij op Spotify de Bob 2000 begonnen. Een lijst waarin hij wél al zijn eigen voorkeuren kwijt kan. 'Geen Claudia de Breij en ook niet 161 keer Pink Floyd.'

Olietanker
Toegegeven: Claudia de Breij maakt bij mij ook weinig los en Imagine van John Lennon als beste nummer ooit heeft behoorlijk wat weg van effectbejag, maar ik als liefhebber van De Lijst leg ik me erbij neer.
Het gemopper op de lijst is zo oud als de lijst zelf, zegt Koning Keizer Admiraal Don Leo Blokhuis, die met zijn 54 jaar van een andere generatie is. In zijn rol als muzikaal geweten van het tv-programma Top 2000 a gogo heeft hij, juist omdat het los staat van de radio, de mogelijkheid af en toe tegen de lijst aan te schoppen. Dat doet hij met plezier. En Blokhuis is in het Top 2000-café niet de enige die zich vermaakt. 'Als we iedereen die wil komen een plekje zouden geven, is het café tien tot twintig keer groter. Het zijn veelal mensen die totaal idolaat zijn van de Top 2000. Of van Matthijs.'

Dat wil overigens niet zeggen dat ze het niet oneens kunnen zijn met de volgorde van de nummers. Bij Radio 2 komen jaarlijks honderdduizenden berichten - Twitter, e-mail, sms - binnen. Veelal lovend, maar ook negatief; een veel gehoorde klacht is dat liedjes minimaal vijf of tien jaar oud zouden moeten zijn voordat ze een plekje in de lijst kunnen verdienen, om eendagsvliegen te kunnen uitsluiten. Blokhuis: 'Ja, die lijst is superconservatief. Het is een olietanker. Als jij en ik samen een Top 100 zouden maken, zou het een te gek lijstje worden. Als we het café vragen, wordt het al iets lastiger. Vragen we het Amsterdam, dan wordt het nog alledaagser. Ga je heel Nederland vragen, dan wordt het de Top 2000.'

Radio 2 probeert De Lijst wel te verjongen. Dit jaar is 31 procent van de 4,5 miljoen stemmen uitgebracht door mensen onder de dertig - ik sta dus niet alleen. Er zijn dit jaar meer dan tweehonderd nieuwe platen in de Top 2000. Blokhuis: 'In mijn ervaring komt het gemopper op de lijst vooral van ouderen, de veertigers, de vijftigers - en juist niet vanuit de twintigers. Ik heb kinderen van jouw generatie en als ik zie hoe ruimhartig die met muziek omgaan en bij wijze van spreken Ella Fitzgerald naast Daft Punk luisteren. In mijn tijd - en nu ga ík als ouwe lul klinken - was dat ondenkbaar.'

'De kans is groot dat jouw ouders ook naar popmuziek hebben geluisterd en, sterker nog, jij dingen hebt meegekregen die je wel heel mooi vindt. Er is niets in mijn smaak dat gevormd is door mijn ouders - omdat die op een andere muziekplaneet leefden. Dan heb je het veel meer over een tijd waarin muziek definieerde wie je was. En daar wordt nog steeds aan vastgehouden. Zij hebben er ook echt moeite mee als er een nummer van hun favoriete artiest uit de lijst valt.'

Kortzichtig
Blokhuis vervolgt zijn minicollege: 'Bij jongere mensen zie je juist een groeiende acceptatie voor tijdloosheid. Dat betekent niet dat alle meuk van vroeger fantastisch is, maar het is heel kortzichtig om te zeggen: die muziek is van voor mijn tijd, daar luister ik niet naar. Dan gooi je wel heel veel schoonheid weg.'

'In Hilversum moet dat besef ook nog indalen: 3FM is een progressieve zender, maar qua tone of voice echt voor vijftien tot dertig jaar, Radio 2 is voor dertig tot 55 en daarna moet je naar Radio Nostalgia op 5 - waar nooit een nieuw album te horen is. Ik pleit voor het afschaffen van het koppelen van een stijl of smaak aan leeftijd.'

En mix je alle stijlen, smaken en leeftijden wel door elkaar, dan kom je bij een heel eigenaardige lijst, waar, als je goed kijkt, toch best wat ruimte is voor vernieuwing. 'Hello van Adele staat hoog, Iron sky van Paolo Nutini op 47, Kensington stormt op. Je kunt niet zeggen dat er niets gebeurt. Imagine was nooit op één gekomen zonder de aanslagen in Parijs. In 2009 overleed Ramses Shaffy, die stond dat jaar met drie platen in de top 10.'

'Het jaar erna waren ze weer weg; het is dus ook niet zo dat het allemaal in beton gegoten is. Het is heel makkelijk om die hele lijst aan Queen en Hotel California op te hangen. En eerlijk gezegd, het zijn toch fantastische nummers? Ik heb helemaal niet de behoefte om die liedjes af te zeiken. Ik hoef ze niet elke dag te horen, maar wanneer hoor je ze? Eén keer per jaar.'

Kerstboom
En dat dat dan net in de tijd rond kerst en de jaarwisseling is, komt niet verkeerd uit. 'Het zou niet hetzelfde zijn als zo'n lijst ergens midden in het jaar wordt uitgezonden. Het is traditie geworden, net als het kopen en optuigen van een kerstboom.'

In eerdere artikelen hadden Radio 2-dj's Jan-Willem Roodbeen en Hans Schiffers het over 'aparte magie' en 'nostalgie, waarbij je terugdenkt aan waar je was en wat je deed toen je het nummer voor het eerst hoorde'.
Dat herken ik niet. Voor mij doet bijna elk nummer uit de Top 2000 denken aan de Top 2000. Van het jaar ervoor. Misschien is dat wel wat ik zo waardeer: één keer per jaar mag het weer even, al die veel te bekende oude platen, waarbij je de echte ouwe lullen ziet en hoort mijmeren over hun jeugd. Voor je het weet is het weer voorbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden