‘Hedendaagse Spike Lee’ Kahlil Joseph wint Eye Art & Film Prize

Filmmaker Kahlil Joseph is de winnaar van de Eye Art & Film Prize 2020. Zijn werk richt zich op de ervaringen van Afro-Amerikanen in de VS en beweegt zich op het grensvlak van cinema, beeldende kunst en muziek.

Still uit de videoclip die Kahlil Joseph maakte voor Flying Lotus.

Reclamespotjes voor O2 en Kenzo, het ‘visuele album’ Lemonade van Beyoncé, maar ook bejubelde tentoonstellingen in The New Museum en Tate Modern. Als er één kunstenaar is die zich aan alle hokjes onttrekt, dan is het Kahlil Joseph. De kameleontische kwaliteit van zijn werk heeft hem al menig prijs opgeleverd en nu de prestigieuze Eye Art & Film Prize. Maar in interviews noemt hij zichzelf relativerend ‘a moving image guy’.

Joseph werd in 1981 geboren als Khalil Davis. Hij groeide op in Seattle, waar zijn vader als sportadvocaat de eerste sponsordeals van de Williams-zusters regelde. Bij wijze van eerbetoon nam Joseph zijn vaders tweede naam als pseudoniem toen hij naar Los Angeles verkaste om dichter bij vuur van de filmwereld te zijn. Als stagiair deed hij werk voor regisseurs Sophia Coppola en Terrence Malick, leerde het vak maar realiseerde zich ook dat Hollywood te wit was om zijn eigen stem te vinden.

Vampiers op klaarlichte dag

Een keerpunt in zijn carrière was Josephs ontmoeting met hiphop-superster Kendrick Lamar in 2013. Hij had net een videoclip gemaakt voor Flying Lotus, die hoge ogen gooide op het filmfestival Sundance en Lamar vroeg hem iets soortgelijks te doen voor zijn album Good Kid, M.A.A.D. City. De resulterende film van vijftien minuten lijkt in niets op een traditionele muziekvideo. Lamars typische stemgeluid, zoet met een vlijmscherp randje, wordt regelmatig gedempt of zelfs weggedraaid. Rommelige homevideobeelden vloeien over in filmische shots, gaan over in surrealistische slow motion en plots hangen er personen ondersteboven aan lantarenpalen, als vampiers op klaarlichte dag. Boyz n the Hood op lsd.

Toen de film eenmaal klaar was, kon Lamar er weinig mee. Hij was al bezig met een volgend album. Maar Josephs jongere broer Noah reageerde enthousiast. Hij was een veelbelovend schilder en drijvende kracht achter het Underground Museum in LA. Hij stelde voor de film te presenteren als installatie met twee schermen. Joseph twijfelde, dacht nog in bioscoopformats, maar volgde het advies op. Niet veel later belde de conservator van het beroemde MoMA met een aankoopvoorstel.

Kahlil Joseph in 2017.Beeld Nathan Bajar

Het was ook de voortijdig aan een hersentumor overleden Noah die Josephs zwarte bewustzijn activeerde. Zijn museum is niet voor niets vernoemd naar de geheime routes die ontsnapte slaven in de vroege negentiende eeuw gebruikten om naar het vrije noorden te komen. Joseph was in het begin minder expliciet, heeft in interviews vaker gezegd dat hij zijn non-lineaire, associatieve manier van verhalen vertellen is geïnspireerd door Aziatische filmmakers zoals Apichatpong Weerasethakul. Maar het is niet overdreven om hem nu een van de belangrijkste zwarte beeldmakers van zijn generatie te noemen, vergelijkbaar met Spike Lee begin jaren negentig.

Zwart nieuws

Joseph heeft die status in vrij korte tijd bereikt. Zijn eerste museumsolo dateert van 2015, drie jaar later gevolgd door zijn Europees debuut in het Bonnefantenmuseum in Maastricht. De internationale doorbraak vond vorig jaar plaats tijdens de Biënnale van Venetië. Daar toonde hij BLCKNWS, een ‘nieuwsprogramma’ opgebouwd uit oude en nieuwe beelden van zwarte Amerikanen die door een optimistische framing verfrissend tegenwicht bieden aan doorgaans witte mainstream media.

Met een knipoog naar Marcel Duchamp, die een pissoir tot kunst verhief door hem op een sokkel te zetten, noemt Joseph dit ‘conceptual journalism’. Zijn doel is het programma op zoveel mogelijk non-museale plekken te tonen. Dat kan nog interessant worden als Eye in 2022 haar vierjaarlijkse tentoonstelling van laureaten organiseert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden