Plus Film

Heat & Vice toont retrospectief van smaakmaker Michael Mann

In het retrospectief Heat & Vice toont Eye het werk van de Amerikaanse filmmaker Michael Mann, die met de serie Miami Vice een van de smaakmakers van de jaren tachtig werd.

De cast van Miami Vice, de successerie van Michael Mann uit de jaren tachtig. Links Don Johnson in zijn witte pak. Beeld MCA TV

Miami werd niet door Michael Mann gebouwd, maar de uit Chicago afkomstige filmmaker drukte jarenlang een zwaar stempel op het beeld dat de rest van de wereld van de stad had. Miami, dat was de blonde god Don Johnson in zijn witte pak met bandplooibroek. In glanzende sportwagens gleed hij over neonverlicht asfalt, op de ijle syntheziserklanken van Jan Hammer.

Er gebeurde veel in Miami Vice. Johnson en Philip Michael Thomas hadden als detectives van het bureau zedenzaken wekelijks de handen vol aan drugs- en prostitutiezaken, maar de serie viel op door de momenten waarop er juist niets gebeurde. Bedenker en gangmaker Michael Mann liet zijn helden nadenken, terwijl ze zich door de zwoele nacht begaven of naar de oceaan tuurden. Nadenken is ook een belangrijk deel van het werk, leek Mann daarmee te zeggen.

Bezinning

Vakmannen en hun taakopvatting staan centraal in het oeuvre van Mann, die zijn eigen werk dermate serieus neemt dat termen als obsessief en perfectionistisch hem aankleven. Hij maakte met de verstilde momenten in Miami Vice (1984-1989) niet alleen een statement over het belang van bezinning, hij vestigde daarmee ook aandacht op het belang van stijl.

In zijn films pakt hij op beide fronten trefzeker uit, waarbij hij als stilist een voortrekkersrol speelde in de overgang van analoge naar digitale fotografie. Het grootstedelijke neonlicht dat hij in zijn debuutfilm Thief (1981) op 35mm film vastlegde, kreeg een heel andere werking in Collateral (2004), dat als een van de eerste digitaal gefotografeerde Hollywoodfilms een esthetische schok teweeg bracht. Inhoudelijk zijn de thrillers over een door James Caan vertolkte brandkastkraker en een huurmoordenaar (Tom Cruise) onmiskenbaar uit hetzelfde hout gesneden.

Mann piekte in het misdaadgenre met Heat (1995), een monumentaal epos, waarin Al Pacino als obsessieve detective in Los Angeles jacht maakt op de bankovervallersbende van perfectionist Robert De Niro. De drie uur durende film werd binnen het genre de maat der dingen, zoals Sergio Leone’s Once Upon a Time in the West dat voor de western is. Het zegt veel over Mann’s eigen taakopvatting dat Heat in hoofdlijnen een herverfilming was van zijn televisiepilot L.A. Takedown (1989). Na de onzalige compromissen die hij voor de eerste versie sloot, deed hij voor de filmversie geen druppel water meer bij de wijn, met een bruut en robuust meesterwerk tot resultaat.

Mann kreeg echter meer lof voor de romanbewerking The Last of the Mohicans (1992), tabaksklokkenluiderfilm The Insider (1999) en de boksersbiografie Ali (2001). Dat werden alledrie grote publiekssuccessen, die minder weerstand opriepen dan duistere thrillers waarin boeven en wetsdienaars twee kanten van dezelfde medaille zijn.

Onterecht verpieterd

Het aardige van het volledige retrospectief is, dat het ook minder bekend of bejubeld werk ontsluit. Toen Mann met Miami Vice de beeldbuis regeerde, verpieterden zijn horrorfilms The Keep (1983) en Manhunter (1986) in de bioscoop. Dat was onterecht.

Met de eerstgenoemde film nam Mann een sfeervol voorschot op de recente genrefilms, waarin nazi’s en het Derde Rijk zich met occulte zaken inlaten: een Duits peloton stuit in de film op een burcht die gebouwd werd om onheil niet buiten maar binnen te houden. Manhunter was de eerste verfilming van Thomas Harris’ invloedrijke seriemoordroman Red Dragon, waarin kannibaal Hannibal Lecter werd geïntroduceerd. In stijl is de hand van de maker van Miami Vice dermate dominant dat het boek in 2002 opnieuw verfilmd werd om beter op The Silence of the Lambs en Hannibal aan te sluiten.

De herhalingsoefening leidde tot eerherstel: Manhunter werd een sleutelfilm binnen het seriemoordgenre en behoort tot de hoogtepunten van de cinema van de jaren tachtig.

Heat & Vice: The Films of Michael Mann van 30 augustus t/m 18 september in Eye 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden