PlusInterview

Happinez-oprichter Inez van Oord: 'Spiritualiteit is een totaal cliché geworden'

Dat Inez van Oord (57) tijdschrift Happinez oprichtte, kwam voort uit haar zoektocht naar de spirituele wereld. Dit jaar werd haar boek met levenslessen uitgeroepen tot het beste spirituele boek van 2016. "Commercie en zingeving gaan bij mij hand in hand."

Inez van Oord Beeld Eva Plevier
Inez van OordBeeld Eva Plevier

Het eerste tijdschrift dat Inez van Oord bedacht was Seasons, over de lusten van de ­natuur en het buitenleven. Het werd een groot succes, en werd uiteindelijk verkocht aan bladenconcern Sanoma. Eenmaal daar werkzaam als hoofdredacteur bedacht ze Happinez, een blad dat in wezen over haar eigen spirituele zoektocht ging.

Bij Sanoma vond ze weinig enthou­siasme en dus werd ze haar eigen uitgever. Happinez werd een van de succesvolste titels van Nederland, met een oplage van rond de 200.000.

Uiteindelijk, toen ze zich te veel baas en manager voelde, verkocht ze het blad. Nu is ze onder meer schrijfster. Vorig jaar kwam haar boek Als Jouw Leven Een Cirkel Is, Waar Sta Je Dan? uit. Een boek om - in haar eigen woorden - 'woorden als bezieling, verbeelding en verbinding terug te brengen in ons leven'. Het werd uitgeroepen tot het beste spirituele boek van 2016.

Het spirituele en het commerciële gaan bij u hand in hand.
"Dat is waar, maar het begint altijd met een idee. In het geval van Happinez met een persoonlijk verlangen, een zoektocht. Hoe zit die spirituele wereld in elkaar? Ik wilde het weten. Met mij bleken er honderdduizenden die ook op zoek waren naar die informatie. Daarna komt het commerciële pas."

Bent u om het commerciële ook verguisd?
"Zeker. In het calvinistische Nederland gaat het om de boodschap, om het woord. De verpakking mag nooit te fleurig zijn. Maar ik wil ook laten zien dat er zo veel schoonheid is. Ik doe dat liever in een mooi tijdschrift dan in een dichtbedrukt boek vol kleine lettertjes. Want als je je met spiritualiteit, religie en filosofie bezighoudt, wordt je leven rijker. Nou, laat dat maar zien. In fotografie, in mooie verhalen, sprankelende lay-out. En als ik iets doe, vind ik het wel leuk als het verkocht wordt. De dominee en de handelsman zijn in mij verenigd."

"Laatst ontmoette ik een kunstenaar die niet verkocht, maar doorging met het werk dat hij wilde maken. Ik vind dat prachtig en moedig, maar ik zou het niet kunnen: ik ben geen Vincent van Gogh."

Wat is een idee voor u?
"Het is belangrijk dat je er ontvankelijk voor bent. Eigenlijk is een idee er al, maar je moet er klaar voor zijn om het te ontvangen. Het geheim is dat je de deur ervoor open moet zetten. Soms zeggen mensen tegen mij dat ze nooit goede ideeën krijgen. Dan denk ik: wat doe je ervoor om het idee te laten komen?"

Wat moet iemand daarvoor doen?
"De stilte opzoeken, bijvoorbeeld. Ook belangrijk: de beslissing om je ervoor open te stellen."

In uw boek schrijft u dat een idee op zichzelf nog niets is. Het gaat om de kracht en de volharding om het te realiseren.
"Een goed idee is leuk; gefeliciteerd ermee. Maar je hebt er nog niets aan."

Ziet u een idee als iets wat gegeven is, of wat u uit uzelf hebt gehaald?
"Het komt een beetje van twee kanten, denk ik. Het is gegeven, maar ik heb het ook wel aangepakt. Ik ben nogal ontvankelijk voor het mysterie."

Gelooft u in God?
"God, daar wil ik liever vanaf blijven, want dan zit er meteen zo'n sticker op."

Wilt u eraf blijven omdat er een sticker op zit of omdat het woord voor u de lading niet dekt?
"Ik kijk rond en zie overal om ons heen het leven. Wij maken daar deel van uit. Wat is dat, dat leven? Ik kan dat niet benoemen. Je zou het God kunnen noemen, maar ik vind dat niet zo handig. Vanwege die sticker. Dus dan noem ik het maar niks. Het schiet niet erg op hè, met God en deze wereld. Er gebeuren nogal verschrikkelijke dingen uit naam van God. Dat woord, God, dat wordt 'm niet meer."

Dit is echt de blik van een bladenmaker.
"Die titel krijgen we niet meer op de rails, haha! God, als naam, zal verdwijnen uit de samenleving. Maar het fenomeen kracht - ­levenskracht, bezieling - zal natuurlijk nooit verdwijnen. Dat is onmogelijk. Niets kan leven zonder dat."

Inez van Oord Beeld Eva Plevier
Inez van OordBeeld Eva Plevier

U bent opgegroeid in Zeeland. Was u een vrolijk kind?
"Vrolijk en nieuwsgierig. Met mijn fietsje de straten ontdekken, het hele dorp in kaart brengen, altijd op onderzoek uit. Ik was het zesde kind thuis en mijn ouders waren me geloof ik een beetje vergeten, heerlijk. 'Inez komt er wel,' zei mijn vader altijd. Heel fijn als je dat als boodschap meekrijgt."

U heeft een dochter die u grotendeels ­alleen heeft opgevoed. Heeft u er nooit naar verlangd om zelf een groot gezin te hebben?
"Mijn onderzoekende aard is belangrijk voor me geweest, en ik stelde me niet voor dat er dan een roedel kindjes achter me aan zouden lopen. Ik wil niet te veel belemmerd worden in mijn nieuwsgierigheid. Dus één kind, dat paste mij wel. Het huwelijk liep ook ten einde, dus een bewuste keuze was het niet."

Is die onderzoekende aard u ooit kwalijk genomen, door liefdes in uw leven bijvoorbeeld?
"Ja, zeker. Dat nieuwsgierige gaat niet ­altijd samen met een ander. Omdat ik er veel tijd aan wil besteden, de ruimte en de vrijheid wil hebben om te onderzoeken waar ik zin in heb."

Heeft u die eigenschap weleens vervloekt?
"Ik ben blij met hoe ik in elkaar zit. Nou ja, misschien met kerst, dan denk ik weleens: als ik nu meer tijd voor die liefde had genomen, dan hadden we nu samen aan het kerstdiner gezeten. Maar dit leven past mij, hoor. Soms kijk ik naar anderen, die een ­huwelijk hebben, samenwonen of in elk geval een huis delen, en dan vraag ik me af of ik dat ook had moeten doen. Blijkbaar niet, want dan had ik dat wel gedaan. Het is niet mijn leven. Als die ene er niet is, hoeft dat helemaal geen tekort te zijn, er is zat liefde te vinden."

Heeft u wel verdriet gehad over verbroken liefdes?
"O ja! Ik kan mijn hart heel makkelijk openen, en als iemand vertrekt, kan ik wel stoer doen, maar toch, het is pijnlijk. Maar liever een gebruikt hart dan ongebruikt de kist in, om maar eens een tegeltjeswijsheid te citeren."

Jeugdfoto Beeld -
JeugdfotoBeeld -

Waar komt uw liefde voor tijdschriften vandaan?
"Ik wist altijd dat ik journalist wilde worden. Eerst heb ik bij kranten gewerkt, maar tijdschriften zijn mijn medium geworden omdat je dan ook het esthetische erbij kunt betrekken, met mooie fotografie bijvoorbeeld. Je kunt een hele wereld neerzetten."

In de tijdschriftenwereld gaat het over doelgroepen en marktaandelen, maar uiteindelijk bent u met Happinez een puur persoonlijk tijdschrift begonnen.
"Dat denken in doelgroepen heb ik nooit gedaan, en ik vind het ook achterhaald. Het was moeilijk om dat aan een team marketingmensen uit te leggen. Zij wilden maar dat ik definieerde voor wie Happinez bedoeld was. Kon ik niet, en dus ben ik er toen zelf maar mee begonnen. Alles wat ik met dat blad wilde, was verenigd in mij. En mijn zoektocht is jouw zoektocht. Of je nou 27 bent of zestig, je kunt allemaal naar hetzelfde op zoek zijn. Dat bleek ook wel, want al snel verkochten we 200.000 keer Happinez per maand."

U bent vertrokken bij Sanoma om het blad zelf te gaan maken. Dat moet een grote stap zijn geweest.
"Je lichaam is een instrument. Toen ik bij Sanoma bezig was om Happinez op te zetten ging dat moeizaam, ik voelde protest in mijn lichaam. Alles wat ik voel in mijn lijf, neem ik serieus. Het idee werd niet met open armen ontvangen: ik werd het bos in gestuurd met mijn plannen."

"Achteraf snap ik dat de timing niet zo goed was; het bedrijf had andere zorgen. Maar ik kreeg genoeg signalen en mijn lichaam vertelde dat ik daar weg moest. Want als je dag in dag uit de frustratie in je lichaam voelt kruipen, moet je je afvragen of dat wel goed voor je is. En of het gezond is. Veel mensen zijn ziek door werk."

Ziek zoals een burn-out, of ziek zoals ­kanker?
"De relatie tussen lichaam en geest, er wordt wel steeds meer over geschreven, het is allemaal één geheel hè? Maar die relatie kun je natuurlijk niet direct leggen. Mijn moeder overleed op haar zestigste aan kanker, en ik heb geen idee of er in haar leven nou veel frustratie is geweest. Ze woonde buiten, at elke dag verse groenten uit de moestuin en maakte wandelingen met de honden door de duinen. Zo op het oog een perfect leven."

Lijkt u op uw ouders?
"Op allebei een beetje. Mijn moeder hield van het kleine en het mooie, net als ik. Mijn vader was ondernemend en onderzoekend, en hij kon niet tegen hiërarchie. Ik ook niet."

Hoe was het dan om een groot tijdschrift te leiden?
"Inhoudelijk was het makkelijk. Het ­opbouwen van een organisatiestructuur is moeilijk."

Maar u moest de baas zijn.
"Als je gaat voor het plan, als je ziet wat het doel is, dan snappen mensen wel waar je naartoe gaat. Door enthousiasme voelen ze wel waar ze heen moeten."

Als u niet tevreden was over een artikel of een foto, wat deed u dan?
"Dan zei ik dat."

Op een heel enthousiaste manier?
"Soms. Soms ook onhandig. Het kon wel­eens botsen. Maar dat vind ik niet erg. Je hebt in je hoofd wat voor blad je wilt maken. Dus ik weeg af: één journalist die ongelukkig is dat het artikel niet is meegenomen, of tienduizenden lezers die ontevreden zijn met een slecht verhaal. Die keuze is erg snel ­gemaakt."

U was nogal duidelijk.
"Ik stond niet bekend als vaag, nee. Soms een beetje bot. Maar wel enthousiast! Ik kom nog weleens fotografen tegen die zeggen: 'Het was héél duidelijk, maar het was wel de waarheid.'"

U kunt dus wel tegen hiërarchie, zolang u maar boven in de boom zit.
"Graag, ja, dat is wel zo. Al wordt het beter nu ik ouder word. Ik kan mensen boven mij beter accepteren; blijkbaar ontwikkel ik me tot een mildere versie van mezelf."

Vindt u het eigenlijk jammer dat u geen tijdschrift meer bestiert?
"Ik heb het na Happinez nog geprobeerd, met Humanize, een magazine over hoe we onze wereld menselijker kunnen maken. Dat kwam totaal niet van de grond, het lukte gewoon niet. Was een heel aparte ervaring. Ik vond het wel mooi om mee te maken. Gelukkig was het mijn laatste tijdschrift, niet mijn eerste, dan kun je een potje breken. Twee keer goed, een keer niet - welkom in de ­wereld."

Vond u het moeilijk om dat te verstouwen?
"Ik vond het proces interessant: hoe kan het dat je ergens in terechtkomt, het loopt niet, en het ligt aan jou. Hoe kun je jezelf zo in de shit duwen? Het is moeilijk om dat te doorzien."

Is het gelukt?
"Het lag aan allerlei dingen. Een belangrijke reden: ik wilde te graag. Het moest een tijdschrift worden, want dat was nou eenmaal mijn vak. Maar waarom niet iets anders? Al had ik nog zo vaak 'volg je hart, volg je bezieling' tegen mezelf gezegd, ik ben ongenadig hard onderuit gegaan. Aan de ene kant wil je je natuur volgen, aan de andere kant denk je dat je weet hoe het moet. De professionele mevrouw in mij heeft gewonnen, maar het is niks geworden. Ik vind het mooi dat ik dat eens écht zelf gevoeld en ­ervaren heb."

Voelde dat op het moment zelf ook mooi?
"Het moment dat het inzicht komt, in het weekend, dat ik ineens wist dat ik ermee moest stoppen, was heel mooi, ja. Mooi om zo'n helder moment te ervaren. Ik voelde die druk op mijn schouders liggen. Tot die tijd was het alsmaar: kom op, kom op, je kunt het! Maar al dat gemotiveer, het is allemaal onzin. Als je dat moet doen, klopt het al niet meer."

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

Uw boek gaat over de manier waarop u het leven ziet, maar net zo goed over uw avonturen in tijdschriftenland. Is het ­eigenlijk een spiritueel boek?
"Ik hoor heel vaak dat het dat niet is, en dat vind ik heel fijn. Want het woord spiritualiteit heeft een vreemde klank gekregen. Het is een totaal cliché geworden: 'spiritueel zijn'. Spiritualiteit is een gemoedstoestand, geen activiteit. Het gaat nu steeds meer in de vorm zitten: de steentjes, de yogamat, de kaarsjes."

Daar heeft u zelf aan bijgedragen met Happinez.
"De essentie van het idee was: hoe worden we onafhankelijk van de buitenkant, om te kunnen vertrouwen op de binnenkant. Vervolgens wordt spiritualiteit gekoppeld aan wat je doet, wat je hebt, welke workshops je hebt gevolgd, welke rustgevende steentjes je in huis hebt. Maar het gaat om een gevoel, een ervaring, iets wat niet te koop is. Dat is inderdaad het tragische van een goed idee. Als je niet uitkijkt, vliegt het de pan uit en zit je zomaar aan de buitenkant van het verhaal."

U heeft een sensor voor wat er speelt, voor wat er in uzelf speelt, u maakt dat onderwerp razend populair en daarmee wordt de charme verpest.
"Die onderwerpen zijn nog steeds heel populair, er is veel behoefte aan die informatie. En die titels groeien nog steeds. Het is mijn persoonlijke weg die min of meer doodloopt als het te groot en te succesvol wordt. Het tekent ook hoe wij mensen zijn. Waarschijnlijk is godsdienst ook ooit een goed idee geweest, of het communisme, of het socialisme. Maar zodra de massa het omarmt, komt het in een structuur terecht, en daarin gedijt het niet. Het is de manier waarop de mens functioneert. En daarom moet je altijd nadrukkelijk bij jezelf nagaan: waar zit ik in mijn leven? Adoreer ik een structuur, of ben ik nog trouw aan het eerste idee?"

Eigenlijk is het in de liefde ook zo: hou je nog van de persoon met wie je bent, of ben je een huwelijk in stand aan het houden?
"Is dat zo? Zo ver ben ik nog nooit gekomen."

Wordt u nog wel eens verliefd?
"Ik ben snel enthousiast, ik zie graag de mooie kanten van iemand, daar kan ik dan zomaar helemaal weg van zijn. Een ontmoeting, een interview. Maar het gaat ook zo weer weg, hoor."

undefined

CV

Inez van Oord
27 juni 1958, Burgh Haamstede

1978-1980 Drie keer uitgeloot voor School voor Journalistiek

1980 Leerling-journalist bij Zeeuwse Courant

1987 Redacteur De ­Telegraaf Tijdschriften Groep

1992 Richt het blad Seasons op

2000 Wint Mercur Hoofdredacteur van het jaar

2003 Richt Happinez op

2005 Happinez wint Mercur Tijdschrift van het jaar

2009 Happinez verkocht aan Weekblad Pers Groep

2015 Boek Als Jouw Leven Een Cirkel Is, Waar Sta Je Dan?

Privé
Van Oord heeft een dochter en woont in Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden