Plus

Hans van den Busken (1935-2017): groot talent in de coulissen

Buiten de lijntjes kleuren werkte uitstekend voor Hans van den Busken. Zijn spraakmakende theater- en dansfotografie behoort tot het origineelste en creatiefste beeld van Nederlandse bodem.

Cineast en fotograaf Hans van den Busken Beeld -

De cineast en fotograaf overleed op 9 november op 82-jarige leeftijd aan de gevolgen van alzheimer.

Bij de start van zijn carrière, in het begin van de jaren vijftig, moest Van den Busken concurreren met de bekende fotografe Maria Austria, die kind aan huis was bij tal van dans- en theatergezelschappen.

Van den Busken was daardoor vaak gedwongen vanuit de coulissen te werken en maakte vanuit die hoek originele foto's. Hij viel op door zijn gebruik van licht, compositie, dynamiek en zwart-wit.

"Hans week af van de rest: hij maakte kunstwerkjes." zegt zijn vrouw Vera van der Hilst (62). Volgens haar was Van den Busken vaak al verdwenen zodra er anderen aankwamen met een camera. "Hij wilde uniek zijn, en dat lukte hem ook."

Volledig verdiepen
Van den Busken begon met fotograferen bij het Holland Festival en stroomde door naar het Scapino Ballet, het Nederlands Danstheater, Het Nationale Ballet en Cabaret Lurelei. Bij Scapino volgde hij danslessen om het vak beter te kunnen begrijpen. "Hij wilde zich volledig verdiepen in de mensen die hij vastlegde," zegt van Der Hilst. "Hij cijferde zichzelf vaak weg."

Van den Busken fotografeerde in de jaren vijftig en zestig wereldberoemde jazzmuzikanten in het Concertgebouw zoals Miles Davis, Duke Ellington en Dave Brubeck met zijn kwartet.

Maar ook zijn foto's van Nederlandse artiesten als Ramses Shaffy en Wim Sonneveld gingen de geschiedenis in. "Na zo'n avond racete hij naar huis om de foto's te ontwikkelen, om ze 's ochtends aan een van de kranten te kunnen slijten."

De filmbeelden en documentaires die hij maakte, wist Van den Busken niet altijd aan de man te brengen.

Twee daarvan kregen pas lang nadat ze werden gemaakt een publieke vertoning. Zo volgde Van den Busken de Belgische zanger Jacques Brel toen die voor het eerst een plaat in het Nederlands opnam: Mijn vlakke land, een ode aan West-Vlaanderen. Deze beelden werden veertig jaar later pas uitgezonden.

Een echte doorzetter
Ook het interview van journalist Joep Büttinghausen met kapitein Raymond Westerling in 1969 werd pas veel later vertoond. In dat gesprek gaf de kapitein op camera toe oorlogsmisdaden te hebben gepleegd bij de politionele acties in Nederlands-Indië, waarbij duizenden Indonesiërs waren omgekomen. Geen enkele zender wilde het interview destijds hebben.

"Hij vond dat de wereld dit moest weten, maar de omroepen durfden het niet uit te zenden," aldus Van der Hilst. Uiteindelijk was het de NCRV die de beelden in 2012 liet zien bij het programma Altijd Wat.

Vriend en collega Tom Poederbach (74) reed samen met Van den Busken het land door in een tv-busje. Samen hadden ze namelijk in de jaren zeventig een klein productiebedrijf, Holland Video Producties. Van den Busken was er producer, Poederbach regisseur. Ze maakten zelfstandig reportages voor de publieke omroep.

"Hans was een echte doorzetter en kreeg alles voor elkaar," zegt hij. "Zijn foto's waren van grote waarde, maar ook in de televisiewereld heeft hij enorm veel betekend."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden