PlusPortret

Hannah Gadsby is hyper­nerveus, twijfelt hardop en krijgt iedereen aan het lachen

Ze groeide op als lesbisch meisje in Tasmanië, waar homoseksualiteit op dat moment nog strafbaar was. Woensdag staat stand-upcomedian Hannah Gadsby in Carré.

Hannah Gadsby en Douglas, naar wie haar nieuwe show is genoemd.

Het is eind juli 2017. De 39-jarige ­Hannah Gadsby treedt tijdens het ­Comedytrain International Summer Festival op in Toomler. Ze is geen ­onbekende, maar zeker ook geen ­megaster. Gadsby speelt try-outs van haar show Nanette. Ze is hyper­nerveus, twijfelt hardop over haar ­comedycarrière en zoekt nog naar de juiste vorm voor haar verhaal. Een verhaal dat niet direct op een stand-uppodium thuis lijkt te horen.

Nog geen jaar later ontplofte diezelfde Hannah Gadsby toen haar show op Netflix verscheen. Ze had de juiste vorm duidelijk gevonden en hoewel Nanette ook volgens de comedian zelf geen traditionele stand-up was (‘dat is een kunstvorm voor en door mannen’), ging de voorstelling wel deels over stand-up. En moest hij gezien worden door een publiek dat stand-up verwáchtte.

Gadsby groeide als lesbisch meisje op in Tasmanië, waar homoseksualiteit op dat moment nog strafbaar was. Met haar stevige bouw en korte kapsel viel ze danig uit de toon. En wat doe je dan? Je bouwt een schild. Eigenlijk is het wonderlijk dat Gadsby eerst kunstgeschiedenis studeerde, voor ze op het podium om zichzelf begon te lachen. Een lesbische vrouw die voor uitzinnige zalen vertelt over haar pijnlijke coming-out en al die keren dat ze voor een man werd aangezien. Haar act verkoopt zichzelf.

Ongekende apotheose

Ook in Nanette maakte Gadsby dat soort grappen. In de tweede helft van de voorstelling vertelde ze echter plots met comedy te stoppen. Om jezelf lachen kan best gezond zijn, maar het kan ook oud zeer bedekken. Zelfspot wordt zelfvernédering als het de enige manier is om jezelf staande te houden. Gadsby haalde de lach ­vervolgens volledig uit de show en liet haar pijn in de zaal zweven. Een ongekende apotheose.

Haar persoonlijke trauma’s hadden bovendien grote maatschappelijke implicaties. Op het hoogtepunt van #metoo nam ze de ­dominante mannelijke blik onder de loep. Een blik die gedijt bij de zelfspot van minderheden. Door geen grappen meer te maken over haar identiteit ontnam ze de man een klein beetje macht.

In een interview met The New York Times onderstreepte Gadsby vorig jaar haar plan om met comedy te stoppen. Ze wilde gaan schrijven en had geen enkele behoefte meer om op het podium te staan. Tenzij, zij ze spottend, de van seksueel wangedrag beschuldigde Louis C.K. een comeback zou maken. Als C.K. ondanks alles toch weer publiek zou trekken, was haar werk als strijdster voor de goede zaak nog niet afgerond.

C.K. reist inmiddels weer langs kleine, doch steevast uitverkochte zaal­tjes. Dus is ook Gadsby terug, al zal haar heroverweging ook een opportunistische reden hebben. Na jaren ploeteren heeft ze een groot publiek. Niemand stopt op het hoogtepunt van de roem. Maar hoe ga je verder na een fenomeen als Nanette?

Schaamteloos

­Douglas, Gadsby’s nieuwe voorstelling, is officieel vernoemd naar haar hond, maar officieus naar de ‘holte van Douglas’, een ruimte in de buik van een vrouw die werd ‘ontdekt’ door de Schotse anatoom James Douglas. De beste man was zo blij met zijn vinding dat hij de holte schaamteloos naar zichzelf vernoemde. Een even wrang als hilarisch voorbeeld van mannelijke dominantie.

Met Douglas gaat Gadsby dus verder op de ingeslagen weg, maar de show is volgens de eerste berichten wel een stuk luchtiger dan Nanette. Ze was naar eigen zeggen immers zo stom om al haar trauma’s in één show te stoppen. Er is weinig meer over.

Nou ja, ze had nog één troef achter de hand: haar autisme. Gadsby ­beschouwt het niet langer als ­gebrek waar ze om moet lachen, maar als iets wat haar een uniek perspectief geeft op misstanden in de maatschappij. Gadsby heeft zich omgeschoold van clown naar luis in de pels.

Douglas is woensdag 13 november te zien in Carré.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden