Plus Boekrecensie

Hagar Peeters gebruikt een originele metafoor voor schrijverschap

‘De schrijver is een alleenstaande moeder’, dicht Hagar Peeters in de gelijknamige bundel, het eerste deel van een drieluik over alleenstaand moederschap. 

Poëzie Hagar Peters De schrijver is een alleenstaande moeder De Bezige Bij €20,99 109 blz.

Waarom alleenstaand? ‘Niemand ­anders/doet het hij kan/die verantwoordelijkheid (..) niet afschuiven in peignoir/achter de half gesloten gordijnen.’ Inderdaad: ‘niemand ­anders doet het.’

De metafoor ‘schrijven is baren’ is al door veel schrijvers gebruikt. Maar het alleenstaande moederschap als metafoor voor schrijverschap is een origineel uitgangspunt: als de creatie geboren is, draagt alléén de schepper verantwoordelijkheid.

Peeters is een alleenstaande moeder. Net zoals de door haar aangehaalde (overleden) dichters Sylvia Plath en Ingrid Jonker. Opvallend is dat ze naar de schrijver/moeder verwijst met ‘hij’. Als feministisch statement is het mannelijk voornaamwoord discutabel, want waarom zou een schepper/schrijver/moeder (weer) een ‘hij’ zijn?

Het openingsgedicht Zomernachtslaapzang, met ondertitel De moeder zingt haar slaaplied begint als een onschuldig slaaplied over de stilte en de sterren, maar gaat over in een lied over haar liefde voor de duisternis, ‘haar minnaar’: ‘ze weet dat uit het onophoudelijk copuleren/ dat zij en haar minnaar doen, de hele wereld voortkomt/en dat elke ochtend een nieuw gedrocht wordt geboren.’

Maar: ’s nachts schrijven is eigenlijk geen doen voor moeders, want die hebben slaap nodig. Dat is het wrede lot van een (alleenstaande) moeder: de tijd van scheppen is begrensd.

Qua omvang legt de dichter zichzelf ook in andere gedichten minder begrenzingen op. De nieuwe bundel bevat een aantal lange proza­gedichten, zoals In de kelder, geschreven vanuit het perspectief van de Oostenrijkse Elisabeth Fritzl, in 2008 groot in het nieuws omdat ze na 24 jaar door haar vader opgesloten te zijn geweest én zeven kinderen van hem te hebben gekregen, wist te ontsnappen.

Je zou haar ook ‘een alleenstaande moeder’ kunnen noemen. Wat dit gedicht minder geslaagd maakt, is dat de stem van Elisabeth de nieuwsfeiten nauwelijks ontstijgt. Het in strofes gehakte proza bevat geen verrassing, twist of talige afwijkingen waardoor gelaagdheid ontstaat.

De gedichten over dichten, zoals De proeftuin des levens, over de dichter die zich met wetenschappelijke distantie aan de proeven des leven onderwerpt, zijn interessant omdat ze eigenlijk haaks op de poëtica van ‘de alleenstaande moeder’ staan. Daar is ‘zijn’ ‘onderzoek’ te persoonlijk voor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden