Grote collectie etsen Rembrandt ontdekt onder Engels bed

Ruim vijftig etsen van Rembrandt lagen decennia verborgen onder een Engels bed. Ze worden binnenkort in Londen geveild, maar zijn nog even te zien in Amsterdam.

Zelfportret met Saskia uit 1636. Geschatte opbrengst: 20.000-32.000 euro.Beeld Christie's Images Limited 2016

Op een herfstige dinsdagochtend kreeg Charles Scott, specialist in grafiek en multiples bij Christie's in Londen, een telefoontje. Of hij naar een paar etsen wilde kijken op een adres in de buurt. Scott hoefde maar vijfhonderd meter te lopen. In de woning kreeg hij drie dozen onder zijn neus geschoven. "Er zaten etsen van Rembrandt in. Na vijf of zes bladen wist ik dat dit iets heel bijzonders was. Het eerste wat ik deed was mijn telefoon pakken en al mijn afspraken voor die dag afzeggen."

Scott is nu met collega Tim Schmelcher in Amsterdam, waar de prenten tot en met zondag bij Christie's te zien zijn. Het gaat om een verzameling van liefst 51 etsen van Rembrandt, in een uitzonderlijk goede staat. De bladen waren tussen 1959 en 1968 gekocht door een Engelsman wiens identiteit niet bekend wordt gemaakt.

Bang voor de Russen
Die verzamelaar was tijdens de Koude Oorlog bang voor het communisme. Als de Russen zouden komen, wilde hij met de etsen als belegging het land verlaten. Hij hing ze niet aan de muur, maar bewaarde ze onder zijn bed. Zijn zoon erfde ze; ook hij bewaarde ze onder zijn bed. Nu ook de zoon is overleden, wil diens erfgenaam de etsen verkopen, op één na.

Omdat niemand wist van de collectie en nooit iets werd uitgeleend, was deze totaal onbekend. Schmelcher: "De meeste verzamelaars laten hun collectie regelmatig taxeren voor de verzekering, waardoor de werken in kleine kring bekend zijn. Dat was in dit geval niet zo. Het was echt een complete verrassing."

Zo'n grote hoeveelheid etsen van Rembrandt wordt slechts zelden aangeboden.

De verzamelaar was niet rijk, maar hij had een goede kijk op wat hij wilde. De duurste prenten van Rembrandt kon hij zich niet veroorloven, maar wat wel bereikbaar was, kocht hij in de ­allerbeste kwaliteit. En hij had een goede adviseur. Bijna alle etsen zijn gekocht bij P. & D. Colnaghi, destijds een prominente prentenhandelaren in Londen.

Ondeugend
"De uitstekende kwaliteit zie je terug in dit soort stukken," zegt Scott. Hij wijst op de voorgrond van een stadsgezicht op Amsterdam. Als je veel exemplaren drukt, verdwijnen subtiliteiten in de druk. Maar hier is alles kraakhelder." Het duurste blad is De vrouw met de pijl uit 1661, waarvan de waarde wordt geschat op 200.000 tot 320.000 euro. De meeste etsen brengen waarschijnlijk enkele tienduizenden euro's per stuk op.
Scotts favoriete prent is De slapende herder. "Een stelletje ligt in een bos en de vrouw kijkt of een slapende herder ook echt slaapt. Ze zijn blijkbaar wat van plan. Rembrandt maakte dit soort prenten om weg te geven aan vrienden, en ze zijn heel zeldzaam. Het laat een ondeugende kant van de kunstenaar zien."

Schmelcher kiest De heilige Hieronymus in een donker vertrek. "De prent is zo donker dat je ogen eraan moeten wennen. Na een tijdje zie je een fantastische ruimte met een wenteltrap. ­Etsen is een nogal indirecte techniek, je krast in een plaatje en legt het plaatje dan in een bad met zuur. Dat je dan zoiets met diepte en atmosfeer kunt maken, grenst aan het ongelofelijke."

Vijftig etsen van Rembrandt uit een Engelse
privécollectie. Christie's, Cornelis Schuytstraat 57. ­Kijkdagen t/m maandag 6 juni, van 10 tot 17 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden