Plus

Groenste schoenenmerk ter wereld slaat overal aan

Fastfashionketen Primark heeft er weer een vijand bij door wederom schoenen te produceren die verdacht veel lijken op een ander merk. Nu gaat het om de Veja's V-10, een zeer populaire en duurzame sneaker.

Schoenen van Veja zijn te herkennen aan de 'V' op de zijkant en het label met de merknaam op de hiel. Beeld Eva De Vos

Eerder lag Primark op sociale media al onder vuur vanwege de verkoop van sneakers die wel erg veel gelijkenis vertonen met onder meer Alexander McQueens Oversize- sneakers, Balenciaga's Triple S en Vans' Old Skool-sneakers en Sk8-Hi Shoes.

In het laatste geval leidde het tot een rechtszaak, die loopt sinds januari. Het Frans-Braziliaanse sneakermerk Veja overweegt nu ook een rechtszaak, maar heeft het bedrijf een poot om op te staan?

Daarvoor moeten specifieke visuele kenmerken, die consumenten associëren met de V10-sneaker, in het Primarkontwerp aanwezig zijn. En behalve het prijsverschil - 85 tot 120 euro bij Veja, zo'n 18 euro bij Primark - zijn er best uiterlijke verschillen.

De prominente 'V' aan de zijkant is vervangen door een soort golf, en het contrasterende hiel-label met de merknaam ontbreekt. Bij Veja komt nog iets anders om de hoek kijken, waardoor Primark het benauwd kan krijgen. Verkoop bij de fastfashionketen, en de kans op verwarring met een co-lab door de consument, zou de filosofie en missie achter het duurzame Veja kunnen schaden.

Het geesteskind en experiment van twee Franse idealisten is een blauwdruk voor perfecte fairtrade en duurzaamheid, en staat juist voor alles wat fastfashion níet is: milieuvriendelijk, met een geheel cleane en eerlijke productielijn.

Een sneaker gemaakt van materialen afkomstig uit biologische landbouw en rubber uit de Amazone, gemaakt onder menswaardige omstandigheden. Geen loze marketingwoorden, alles aan Veja klopt. Het transparante productieproces is te volgen op de website.

Wat erachter zit
Een duurzame boodschap die, naast het coole design, aanslaat. De schoenen zijn razendpopulair en zijn, behalve online en in de eigen boetiek in Parijs, in Nederland onder meer te koop bij De Bijenkorf en Arket. De merknaam is Portugees voor 'look'. Oprichters Sébastien Kopp en François-Ghislain Morillion willen ermee zeggen: kijk goed naar je sneakers, kijk wat erachter zit.

Meghan Markle is fan, net als Reese Witherspoon en Emma Watson. Ze kregen de schoen niet cadeau bij wijze van marketing. Het bedrijf geeft zelden iets aan celebs, omdat het wil dat ook zij de schoen en de missie van Veja zo waarderen, dat ze zelf de portemonnee trekken.

"In het begin, 15 jaar geleden, kochten mensen onze producten, omdat het design ze aansprak. Naar het verhaal erachter werd nog niet geluisterd," zegt Kopp over de telefoon vanuit Parijs. "Nu kopen mensen onze schoenen vooral, omdat het zo'n eerlijk en duurzaam product is."

Kopp en Morillion, beiden 40, zijn jeugdvrienden. Na hun economiestudie reisden ze anderhalf jaar de wereld over om tegen reiskostenvergoeding de duurzame ontwikkelingsprojecten van bedrijven als Accor, Carrefour en General Electric te analyseren. Zo verbleven ze drie maanden in China om een fabrieken te bezoeken. Alles leek koek en ei, tot ze een kijkje namen in het leefgedeelte van de arbeiders.

Ze schrokken zich dood. "32 man in een kleine ruimte met slechts vijf stapelbedden en een gat in de vloer als wc. Toen beseften we dat er iets mis was met globalisatie. Deze mensen maakten de kleren die wíj, onze vrienden en familie elke dag droegen. Er was iets vreselijk mis."

Zogenaamd duurzaam
"We hebben zoveel zogenaamd duurzame projecten gezien, waarin bedrijven miljoenen euro's investeren", gaat Kopp verder, "maar waar nog veel mis is en die waarbij tijdens de productie zoveel afval ontstaat. Bill Gates werd multimiljonair met Microsoft en startte daarna pas een stichting. Dat is een ouderwets model.

Het draait niet om repareren wat je hebt veroorzaakt (vervuiling, uitputting van de bodem, uitbuiting van arbeiders), je moet onderweg verbeteren, vooruitgang voor arbeiders en de gemeenschap integreren in de productie. Bij elke schakel in het proces proberen we op het gebied van milieu, sociale gelijkheid en economische gerechtigheid een stap vooruit te zetten."

De missie van Kopp en Morillion leest als een spannend jongensboek. Terug in Parijs startten ze een experiment, een ándere sneaker die verandering teweeg moest brengen. Op de bonnefooi reisden ze per bus maanden door Brazilië, een land waar ze beiden van houden, op zoek naar rubbertappers in de Amazone en biokatoencoöperaties, die met ze in zee wilden gaan.

Eenmaal medestanders gevonden, zetten ze hun handtekening onder een contract waarbij ze twee keer de marktprijs betaalden voor biokatoen, wat ze de bijnaam 'Os Franceses Loucos' opleverde. Inmiddels hebben ze 180 ton biokatoen uit Tauá gekocht, werken ze met zo'n 800 kleine boeren, organiseren ze educatieprojecten en werken met vrouwen uit veertien inheemse gemeenschappen.

Dankzij een waterreservoirproject hebben de boerengezinnen altijd genoeg drinkwater. De fabriek in een buitenwijk van Porto Alegre produceert jaarlijks alleen al 500.000 paar Veja-sneakers voor de Europese en Aziatische markt, fabrieksarbeiders krijgen een maandloon van 1250 reals, terwijl het minimumloon in de staat 900 reais (zo'n 300 euro) is. Ook hebben ze een 36-urige werkweek, kom er maar eens om in Azië.

Voorvechters
"Het lijkt utopisch, maar ik zou me er niet goed bij voelen geld te verdienen zonder nobele intenties," zegt Kopp, die vier zoons heeft en enkele jaren in het bestuur van Greenpeace Friends zat. Hij noemt zich geen activist. "Als je activist bent, dan vecht je tégen iets, maar met Veja vechten wij vóór iets. Onze sneaker is slechts de laatste schakel in een te gek proces."

Vijf jaar werd er gewerkt aan een vegan model, de Campo, dat in januari werd gelanceerd. Het canvas daarvan is voorzien van een coating van C.W.L., een materiaal van maisafval, dat oogt en voelt als leer. Veertig procent van de zool is gemaakt van rubber, de rest van B-mesh, een met de fabriek in São Paulo ontwikkeld materiaal, gemaakt van plastic flessen.

Aan de sympathiekste gymp van deze planeet kleeft groot avontuur. Zo werken ze in de Amazone met seringueiros, gemeenschappen van tappers die in harmonie met de natuur leven. Veel wegen zijn er onbegaanbaar. "Net het Wilde Westen," zegt Kopp. "Geen politie of regels." Het tapproject wordt geleid door Bia Saldanha, een van de belangrijkste ecologieactivisten in Brazilië.

Ze leverde ook al Treetap, een materiaal dat op leer lijkt, aan Hermès. Veja financierde machines waarmee rubbertappers vloeibaar rubber (latex) kunnen verwerken tot vellen, zodat de lokale gemeenschap meer verdient en het minder aantrekkelijk is om bomen te kappen om plaats te maken voor een veestapel, die relatief gezien meer opbrengt.

De Vejamissie houdt niet op in Brazilië. Het magazijn in Bonneuil-sur-Marne, bij Parijs, wordt bemand door Atelier Sans Frontières. Deze ngo helpt mensen met sociale problemen of verslaving terugkeren in de maatschappij. Bedrijven moeten meer verantwoordelijkheid nemen, vindt Sébastien Kopp.

"Het kopen van kant-en-klare katoen met eco-label is niet voldoende, die kan onder mensonwaardige omstandigheden zijn gemaakt. Fairtrade gaat vaak niet ver genoeg. Bedrijven moeten gaan kijken. Velen roepen dat het onmogelijk is alles volledig transparant en goed te doen, maar als twee kids van begin twintig dit met een beetje geld kunnen bereiken, waarom zou het grote modemerken dan niet lukken?"

Beyoncé's coverfotograaf

Toen Beyoncé de New Yorkse fotograaf Tyler ­Mitchell uitkoos om haar voor de cover van het ­september-issue 2018 te portretteren, werd hij de eerste zwarte coverfotograaf van de Amerikaanse Vogue. Het Amsterdamse Foam opent vrijdag zijn eerste solotentoonstelling.

Kunstenaars en Wetenschappers

Voor haar collecties werkt Iris van Herpen samen met kunstenaars en wetenschappers. Voor Swarovski's Kristallwelten Store in Wenen heeft ze vijf kunstwerken ontworpen, een persoonlijke ode aan vrouwelijkheid.

In de etalage ligt bijvoorbeeld een enorm vrouwenhoofd 'te slapen', een samenwerking met de Italiaanse beeldhouwer Valter Adam Casotto. Een 3D-scan van model en kunstenaar Iekeliene Stange vormde de basis voor het beeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden