Plus

Grachtenfestival brengt dit jaar twintig concerten per dag op negentig locaties

Liefhebbers van klassiek kunnen hun hart ophalen: het Grachtenfestival gaat weer van start. Directeur Mirjam Barendregt over de megaoperatie.

Mirjam Barendregt: 'Door naar al die stadsdelen te gaan, hebben we het dit jaar nog ingewikkelder gemaakt.' Beeld Tammy van Nerum

Wat in 1998 nog kleinschalig begon, met 55 concerten op twintig verschillende plekken in de stad, waaronder veel huiskamers en dakterrassen van grachtengordelbewoners, is inmiddels uitgegroeid tot een wijdverbreid feest der klassieke muziek, waarop jong talent van zich kan laten spreken op plaatsen waar veel Amsterdammers en andere Nederlanders niet vaak zullen komen.

Toch wilde Mirjam Barendregt (52), de huidige directeur van het Grachtenfestival, die aan het einde van het seizoen naar Theater Orpheus in Apeldoorn vertrekt, dat nóg meer Amsterdammers voor het festival zouden warmlopen. Ze liet de vraag uitgaan welke buurten een gratis concert wilden in de tweede week van augustus.

"Ons thema is dit jaar 'Dichter bij de muziek'," zegt Barendregt. "Dat gaat over poëzie en muziek, maar je mag het ook letterlijk opvatten: we wilden het festival op plekken brengen waar we gewoonlijk niet komen."

"De belangstelling bleek veel groter dan gedacht. We kregen aanvragen van 42 buurten. Allemaal met draagvlak, dus geen aanvraag van een enkele liefhebber van klassieke muziek in Noord - ik zeg maar wat."

"Uit IJburg waren er meerdere aanvragers, die allemaal schreven dat het ze niet uitmaakte waar we precies zouden komen, zolang het maar ergens op IJburg was zodat daar ook eens iets gebeurde. Uiteindelijk hebben we twaalf buurten kunnen honoreren."

Het Grachtenfestival lijkt me wat betreft de logistiek het ingewikkeldste festival ter wereld.
"Ik spreek dat niet tegen. Ga maar na, met 250 concerten en voorstellingen. Elke dag zijn er twintig concerten om uit te kiezen. En door naar al die stadsdelen te gaan, hebben we het dit jaar nog ingewikkelder gemaakt. Als je bijna negentig locaties gebruikt, is dat nou eenmaal zo."

"Overal moeten stoelen heen, podia worden opgebouwd, programmaboekjes gedrukt, bloemen besteld voor na afloop en zo verder. Dat moet allemaal door vrijwilligers gedaan worden. Gelukkig hebben we heel veel mensen die elk jaar weer willen helpen."

Het hart van het Grachtenfestival is ook dit jaar weer het Compagnietheater aan de Kloveniersburgwal. In het festivalcentrum is het een komen en gaan van musici, met wie eventueel een drankje kan worden genuttigd. Ook is het de locatie vanwaaruit Dieuwertje Blok dagelijks de talkshow Earbites zal presenteren, live op NPO Radio 4 uitgezonden.

Het Grachtenfestival is met al die concerten in tien dagen tijd op tientallen verschillende locaties een megaoperatie. Bovendien is het hét podium voor jong toptalent, met een Grachtenfestival Prijs en een eindeloze stoet van jonge musici.

Die maken bijvoorbeeld hun opwachting bij het openingsconcert op het ponton voor het Compagnietheater. Celliste en artist in residence Ella van Poucke (ze geeft zes concerten) treedt op met pianist Camiel Boomsma, een van de genomineerden voor de Grachtenfestival Prijs 2018.

Pianist en componist Julian Schneemann schreef, in opdracht van het festival, een nieuw werk voor zijn ensemble Caravan en drie zangers vanuit alle windstreken, Ode to tomorrow, en laat een voorproefje horen.

Het slotconcert is Haydns Symfonie nr. 101 en Tsjaikovski's Rococovariaties, uitgevoerd door Van Poucke en het JeugdOrkest Nederland onder Jurjen Hempel, niet op het ponton, maar in het Compagnieheater.

In augustus is het 400 jaar geleden dat Bredero in Amsterdam overleed, de man van De Klucht van de Koe en de onsterfelijke regels 'het kan verkeren'.

"Daar is ook het festivalthema aan opgehangen. Samen met Kameroperahuis brengen we bijvoorbeeld de première van de gloednieuwe opera Niet de Klucht van de Koe. Met muziek van componist Brechtje op een tekst van Lisanne van Aert over een boer, een koe en een dief, net als bij Bredero, maar eigenlijk over hebzucht en macht - de thema's van nu. De première is op 12 augustus. We hebben gisteren net een enorme lading gras besteld voor het decor."

Is er een concert waar u in het bijzonder naar uitkijkt?
"Dat is een onmogelijke vraag omdat er zoveel moois, leuks en interessants op het festival is te horen en te zien, maar als u me tot een antwoord dwingt, zou ik het eenmalige concert op Zorgvlied noemen, de plek waar Bredero begraven ligt."

"Het Babylon Kwartet, een strijkkwartet, speelt daar muziek van Julius Röntgen, Henriëtte Bosmans en Lex van Delden, die daar ook alle drie liggen. Het concert kon alleen op zondag, want dan wordt er niet begraven."

Wat heeft u in de vijf jaar dat u hier directeur bent het meest getroffen?
"De enorme bereidwilligheid van de stad om van het Grachtenfestival een succes te maken, van de gemeente tot de mensen die hun huis beschikbaar stellen. Als je van buiten komt, zoals ik - ik woon in Amersfoort - ken je hoofdzakelijk de verhalen van 'Amsterdam, die arrogante stad'. Maar als Amsterdam nu juist iets níet is, is het arrogant. Ik heb het juist als een bij uitstek warme stad ervaren."

Jammer dat u straks vertrekt dan.
"Nou ja, ik heb niet naar die baan in Apeldoorn gesolliciteerd. Het kwam op mijn pad. Zo gaat dat soms. Maar ik ben ervan overtuigd dat Marie-Luce Bree, mijn opvolgster, het voortreffelijk zal doen."

Grachtenfestival, 10-19 augustus. Voor het volledige programma: www.grachtenfestival.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden