PlusFilmrecensie

God exists, her name is Petrunya is een theatrale en stuurloze satire

God exists, her name is Petrunya lijkt nog het meest op een improvisatiestuk. De premisse – tot onvrede van haar kleine gemeenschap wint een vrouw een traditionele wedstrijd die is weggelegd voor mannen – is veelbelovend, maar de film ontspoort al snel in een theatrale en stuurloze satire die het feministische uitgangspunt gaandeweg volledig uit het oog lijkt te verliezen.

God exists, her name is Petrunya

De 32-jarige Petrunya woont nog bij haar ouders. Ze heeft gestudeerd, maar heeft nooit een baan kunnen vinden. Als ze terugkomt van een mislukte sollicitatie, waarin de baas van een kledingfabriek eerst seksuele avances maakte om haar daarna lelijk en oud te noemen, komt ze langs een orthodox ritueel waarbij een groep mannen moet duiken naar een kruisbeeld dat een priester elke eerste maand van het jaar in de rivier gooit.

De vijfde speelfilm van de Macedonische filmmaker Teona Strugar Mitevska (When the Day Had No Name) is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een vrouwelijke deelnemer die in 2014 als eerste vrouw het kruisbeeld opdook. Maar waar haar duik voorbereid was, is Petrunya’s daad geïmproviseerd, meer ingegeven door verveling dan door onvrede met de traditie. Dit detail belemmert meteen de kracht van het feministische uitgangspunt.

De film strandt wanneer Petrunya naar het politiebureau gebracht wordt, waar agenten haar proberen te overtuigen het kruis aan hen te geven, hoewel het makkelijk ingenomen had kunnen worden. De dramatische structuur valt vrijwel meteen weg, alsof met het opsluiten van Petrunya de film zichzelf ook vast heeft geschreven.

Het is duidelijk dat de film dienst moet doen als commentaar op de Macedonische maatschappij, maar de precieze boodschap blijft verborgen achter tal van symbolische figuren die een voor een ten tonele komen, maar allemaal een inconsistente uitwerking hebben. Uiteindelijk rust de film vooral op het onverholen politiek commentaar van een journalist, die haar interpretatie van de gebeurtenissen direct aan de camera vertelt, al strookt het niet met de interpretatie van haar geïnterviewden.

Hoewel Petrunya’s daad ingaat tegen de patriarchische structuur van de samenleving – het kruisbeeld brengt geluk en voorspoed, maar kan alleen opgedoken worden door mannen – heeft Petrunya uiteindelijk een man nodig om uit haar situatie te ontsnappen. Dit zou op zichzelf kunnen fungeren als politiek commentaar op de huidige staat van het feminisme, maar de film geeft dit juist als een hoopvol einde weer en ondermijnt daarmee de feministische boodschap.

De hoofdrol is sterk geacteerd door Zorica Nusheva, maar het script biedt weinig kansen haar personage gelaagdheid te geven. Misschien omdat het moment van verandering al vrijwel in het begin heeft plaatsgevonden: haar duik naar het kruis is een omschakeling waarbij ze haar passieve houding achter zich laat en het heft in eigen handen neemt. Daarom geeft ze, nadat ze eenmaal is vrijgelaten, het kruis direct terug en zegt: “Ik heb het niet meer nodig.”

God exists, her name is Petrunya is sterker wanneer de focus ligt op de uitzichtloosheid van een werkloze generatie. Door het verhaal in meerdere opzichten te verweven met ­genderpolitiek, worden beide boodschappen van gelijkheid ondergesneeuwd door onnodig drama.

God Exists, Her Name Is Petrunya

Regie Teona Strugar Mitevska
Met Zorica Nusheva, Labina Mitevska, Stefan Vujisic
Te zien in Eye

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden