PlusAchtergrond

Gi-ga-groen! 5 boekentips voor de Kinderboekenweek

'Tot over mijn oren in het plastic.' Beeld Merel Corduwener
'Tot over mijn oren in het plastic.'Beeld Merel Corduwener

Gi-ga-groen! luidt het motto van de Kinderboekenweek die woensdag begint. Allemaal naar buiten, op avontuur, en daar dan ’s avonds in bed lekker een boek over lezen. Aan titels rond het onderwerp zal het niet liggen, Het Parool tipt er vijf.

Joukje Akveld

Kun je als auteur nog wel onbekommerd schrijven over de natuur nu de rampen die zich daarin afspelen dagelijks nieuws zijn? Een boek over de wonderen van de oceaan, een plekje langs de rivier of de schoonheid van het bos voelen anno 2022 toch een beetje wrang – plasticsoep, overstromingen en bosbranden zijn geen exclusief volwassen problemen, ze halen ook het Jeugdjournaal.

Om nog te zwijgen van kuilen graven of fikkies stoken, dingen die leuk zijn om in de natuur te dóen. Stikstof heeft de grond vergiftigd, jouw fikkie zorgt voor nóg meer kwaaie dampen in de atmosfeer. ‘Het avontuur ligt bij jou om de hoek,’ zingt Kinderen voor Kinderen opgewekt in het speciale kinderboekenweeklied Gi-ga-groen, maar in 1980 zag het kinderkoor het scherper toen het aanklaagde: ‘Waar kan je nog spelen, waar heb je nog plek.’

Het is begrijpelijk dat de Stichting CPNB zo’n urgent onderwerp positief aanvliegt, maar welke boeken geef je kinderen mee zonder ze te beduvelen over de staat van onze planeet én zonder ze in een collectieve depressie te storten?

1. Gered!

Bette Westera en Mattias De Leeuw geven in het prentenboek Gered! (Lannoo, €15,99) met een rijmend verhaal en vriendelijke aquarellen een alternatieve draai aan de ark van Noach. Een arend probeert de dieren te waarschuwen voor het wassende water, maar niemand lijkt zich zorgen te maken. Tot een boot aan de horizon verschijnt met een ijsbeer aan het roer en de dieren zich op zijn gammele ark toch laten redden.

2. Natte stad

Ook in het debuut van de Spaanse illustrator Mariajo Ilustrajo Natte stad (Gottmer, €14,99) stijgt het water de dierenbewoners van een stad langzaam naar de lippen. En ook zij proberen langs het probleem heen te kijken. Problemen verdwijnen alleen niet door ze te negeren, luidt de boodschap van deze eigentijdse parabel die voornamelijk is opgetrokken uit stemmige grijs- en blauwtinten. Samenwerking is de oplossing.

3. Scheten uit de schoorsteen

Non-fictieschrijver Marc ter Horst probeert in Scheten uit de schoorsteen (Gottmer, €15,99) het broeikaseffect inzichtelijk te maken voor kleuters. De voor de doelgroep aantrekkelijke metafoor uit de titel klinkt door in het hele boek: scheten van een koe komen uit haar kont, die van de auto uit de uitlaat en van de fabriek uit de schoorsteen. ‘Boven ons hangt een deken van scheten,’ constateert Ter Horst. Hij draagt oplossingen aan maar waarschuwt dat ze veel tijd kosten. Yoko Heiligers maakte heldere illustraties met originele invalshoeken: de ijsbeer ziet zijn lievelingshapje zeehond verdwijnen tussen een mozaïek van zeehondvormige ijsschotsen.

4. Tot over mijn oren in plastic

Plasticexpert Daniël Poolen beschrijft in Tot over mijn oren in het plastic (Gottmer, €22,99) de plasticproblematiek in al haar facetten. Hoe we met z’n allen verliefd werden op dat handige spul en waarom we daar nu vanaf moeten. Hoe het gemaakt wordt (en wat biljartballen daarmee te maken hebben), hoe Tupperwarefeestjes bijdroegen aan de populariteit ervan.

Poolens kennis knettert van de bladzijdes in dit boek met hoge informatiedichtheid dat via de plasticsoep eindigt met een plasticakkoord dat praktische oplossingen aandraagt. Op de dynamische illustraties van Merel Corduwener springt al dat plastic je in bonte kleuren tegemoet. Een uitnodigend pamflet dat zorgt dat je nooit meer een rietje voor je cola vraagt.

5. Dit was de plastictijd

De verrassendste titel deze Kinderboekenweek komt van bioloog en non-fictieschrijver Geert-Jan Roebers. Voor Dit was de plastictijd (Fontaine, €21,99) ging hij de samenwerking aan met de Plastic Soup Foundation en Margot Westermann, illustrator en vormgever van het succesvolle De Zweetvoetenman.

Het uitgangspunt: een archeoloog-historicus blikt vanuit het jaar 2138 terug op een periode die dan de plastictijd of het plasticeen wordt genoemd. Een tijd van verspilling en nalatigheid die gelukkig achter de rug is, vertelt hij zijn buurkinderen. Die stellen verwonderd vragen. Over aardolie als grondstof voor plastic: ‘Aardolie?! Dat is toch hartstikke verboden?’ ‘Toen nog niet.’

Goedgemutste archeoloog

Het is een slimme vorm die ruimte biedt om de huidige problemen te bespreken zonder te verzanden in somberheid. De goedgemutste archeoloog stelt plompverloren dat in 2030 niemand meer ging winkelen zonder een stoffen tas. In dat jaar werd ook de laatste komkommer in plastic verpakt. Daarnaast worden in korte portretten bestaande kinderen opgevoerd die iets aan het plasticprobleem probeerden te doen. Margot Westermann illustreerde het boek met een mix van foto’s, tekeningen en infographics en zorgde voor een knallende vormgeving.

De oplossingen die de plastictijd uiteindelijk beëindigden zijn bedrieglijk simpel en hebben vooral te maken met financiële prikkels, zoals statiegeld. Dat geeft hoop. Alleen in de laatste regel van het boek keren de makers enigszins spijtig terug naar de grimmige realiteit: ‘Eerlijk is eerlijk: zonder jonge helden zoals jij komt er geen einde aan de plastictijd.’

Waanzinnige boomhutverhalen

De Kinderboekenweek is van 5 t/m 16 oktober. Het kinderboekenweekgeschenk Waanzinnige boomhutverhalen is van Andy Griffiths en Terry Denton, het prentenboek van de Kinderboekenweek Egalus is gemaakt door Marije Tolman. Met de Minecraftgame Waanzinnige boomhut challenge worden kinderen aangespoord vaker een boek te lezen. Bij WG Kunst is in het kader van de Kinderboekenweek t/m 6 november een tentoonstelling te zien van tien tekenaars die het werk van Toon Tellegen illustreerden: Mance Post (1925-2013), Jan Jutte, Annemarie van Haeringen, Carll Cneut, Geerten Ten Bosch, Gwen Stok, Ingrid Godon, Marc Terstroet, Molly Voûte en Boris Tellegen.

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden