Gerrit Rietveld Academie jubileert: geweldig en gekmakend

De Gerrit Rietveld Academie viert haar 50ste verjaardag met een expositie die is opgezet als een archeologische opgraving. Het resultaat is prikkelend en stelt de bezoekers voor raadsels.

Fantastic man Beeld Franzi Mueller Schmidt

De jubileumexpositie ter ere van een halve eeuw Rietveld Academie en de opening van het schitterende, door Studio FedLev ­ontworpen onderkomen van het Sandberg Instituut vallen samen met nog een mijlpaal: de 28ste verjaardag van de naar ontwerper, typograaf en Stedelijk Museumdirecteur Willem Sandberg vernoemde masteropleiding van de Rietveld.

De jubileumtentoonstelling Gerrit wordt 50, Willem maar 28 is geweldig en gekmakend.

Het tentoonstellingsconcept is bedacht door de Zwitserse curator en oud-student Moritz Küng. Hij had de duizelingwekkende keuze uit (werk van) ruim 10.000 kunstenaars en ont­werpers. Met hulp van (oud-)medewerkers en docenten werd een longlist met 1000 bijzondere objecten uit de periode 1968-2018 opgesteld.

Daaruit koos Küng ruim 200 werken, uiteen­lopend van schilderijen, collages, sculpturen, foto's, video's, films, installaties en performances, tot boeken, pamfletten, karikaturen, posters, postzegels, T-shirts, stickers, letter­types, spellen, liedjes, sieraden, parfums, stoelen, ­tafels, lampen, kopjes, theedoeken, tapijten, gordijnen en drank.

De werken zijn ondergebracht in 18 'tijdcap­sules' met weinig verhelderende namen als 'The symmetry of diplomacy' en 'Postisms', verspreid over het oude Rietveldgebouw, de nieuwbouw en de binnenplaats. De capsules met ­beige tapijt bevatten historische informatie en facts & figures ('10% van de Rietveldstudenten is linkshandig') en zijn toegankelijk, die met grijs tapijt bevatten kunstwerken en zijn niet toegankelijk.

Rietveldbankje
Het zijn stuk voor stuk prachtige pronkkasten, waarin schijnbaar onverenigbare grootheden zijn samengebracht - van het John & Paul & George & Ringo-T-shirt van grafisch ontwerpstudio Experimental Jetset tot de vaginabroek van modeontwerper Duran Lantink, van een minimalistisch Rietveldbankje (waarbokm scj een beetje is gesmokkeld, want Rietveld valt eigenlijk buiten de periode tot een verkeersbord van letterontwerper Gerard Unger.

Er ligt een verfomfaaide print van een Parool-pagina met een cartoon van Tom Jansen, er staat een vaas met bloemen van Willem de Rooij, er hangen foto's van Koos Breukel en Rieneke Dijkstra, een zelfportret van Bas Jan Ader en een recent 'tronie'-schilderij van Alex van Warmerdam.

Je kijkt je ogen uit, maar als je wilt weten wat van wie is, beginnen de problemen voor de geïnteresseerde toeschouwer. De werken worden namelijk gepresenteerd als een archeologische opgraving. Er staan nummers bij elk object, die verwijzen naar een bordje met een boven- en een vooraanzicht, waarop de nummers worden gekoppeld aan de naam van de kunstenaar.

Wie meer wil weten, moet te rade in de Checklist, een naslagwerk dat, heel conceptueel, onder de noemer Time Capsule XIX in de buurt van alle capsules is neergelegd.

Saunra Beeld Jean Pierre Stoop

Helaas is de informatie in de Checklist, deels ­gezet in een onleesbaar lettertype, óók summier: biografische gegevens over de kunstenaar, afmetingen van het werk en de rechthebbende - dat is het zo een beetje.

Docent en oud-student Johannes Schwartz, die vertegenwoordigd is met drie fraaie foto's van de slagschaduwen van de protserige lijsten om Vincent van Goghs Zonnebloemen, werkt nog aan een kleurenkatern, Time Capsule XX, dat over drie weken wordt gepresenteerd, op de finissage van de tentoonstelling.

Multipla met sauna
Kort en goed: de bewegwijzering is gebrekkig en dat is jammer, want daardoor kan het zomaar gebeuren dat de argeloze bezoeker de kleur­labels van Julia Amelie over het hoofd ziet. Zij voorzag tientallen objecten in de hal van het Benthem-Crouwel Gebouw van piepkleine bordjes in dezelfde kleur, waarmee ze de poëtische en manipulatieve kracht van taal onderzoekt.

De kleur grijs van de liftdeur doopte ze 'Histor Schelpenzand', het rood van het brandalarm is 'Histor Compote', het rood van het brandblusapparaat 'Histor Temperament'.

De 'Temperament-rode' Fiat Multipla op de binnenplaats is hier niet slordig door een ­gehaaste student geparkeerd, maar de Saunra van David Bernstein, met ingebouwde sauna - die vanavond tijdens de Museumnacht te bezoeken is) en speakers, waaruit muziek schalt van de kosmisch afro-futuristische band Sun Ra Sun Ra.

Nog een goed verstopte aanrader: de kelder van het Rietveldgebouw, waar de voormalige conciërge Theo volgens de overlevering vroeger jenever stookte. Die ruimte biedt nu onderdak aan een provisorische bioscoop. Er worden ­producties vertoond van de roemruchte afdeling Voorheen Audiovisueel (VAV), en als eer­betoon aan Theo wordt er een kruidenbitter ­geschonken, dat door docent Henk Groenendijk is gebrouwen.

Gerrit wordt 50, Willem maar 28: tot en met 25/11 op de Gerrit Rietveld Academie, Fred. Roeskestraat 96.

Kunstnijverheidsschool

In 1924 fuseerden de Kunstnijverheidsschool Quellinus, de Rijksschool voor Kunstnijverheid en de Rijksnormaalschool voor Tekenonderwijzers tot het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs Amsterdam, kortweg de Kunstnijverheidsschool. In 1967 verhuisde de school naar het huidige onderkomen aan de Fred. Roeskestraat, ontworpen door ­architect en meubelontwerper Gerrit Rietveld. Een jaar later, toen de school onderdeel werd van het hoger beroepsonderwijs en de status kreeg van academie voor beeldende kunst en vorm­geving, werd als een eerbetoon de
naam veranderd in Gerrit Rietveld ­Academie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden