Plus

Geen museum kan nog zonder jongerenclub

Een beetje museum heeft een jongerenclub. Twintigers en dertigers zien het als een manier om zich te verdiepen in kunst, inspiratie op te doen en mensen te ontmoeten. En nee, het zijn geen elitaire clubjes.

Leden van Young Stedelijk te gast bij galerie Grimm. Beeld Sofie Simao

Een vijftiende-eeuws walnotenhouten beeldje van Petrus. Frederieke Schoute (37), advocaat bij Stibbe, had tien jaar geleden niet kunnen denken dat ze er ooit van in vervoering zou raken. Met haar stoere leren jackie en zwarte skinny jeans oogt ze zo op het eerste gezicht ook niet echt als een vrouw die warm loopt voor een Petrusbeeldje.

Toch gebeurde dat wel, dankzij haar lidmaatschap van de Caius Cirkel, een gezelschap van twintigers en dertigers dat verbonden is aan de Vereniging Rembrandt: de collectieve mecenas die zich inzet voor de versterking en bescherming van de Collectie Nederland.

Elk jaar dragen de leden ieder vijfhonderd euro bij aan het Caius Fonds en kiezen zij een kunstwerk dat zij willen aankopen voor een museum in Nederland. Het Petrusbeeldje kreeg in 2014 bijvoorbeeld een mooie plek in het Catharijne Convent.

De eerste baby
"Dat is het leuke van de Caius Cirkel. Je komt met kunst in aanraking waarvan je niet had verwacht dat je het ooit mooi zou vinden. Doordat een jonge conservator er zo bevlogen over vertelde, leerde ik het verhaal achter het beeldje kennen en kreeg het een andere betekenis voor mij," zegt Schoute.

De Caius Cirkel was in 2011 de eerste culturele jongerenclub in Amsterdam. Inmiddels zijn er veel meer verenigingen die zich richten op jongeren tussen de vijfentwintig en veertig. Het Stedelijk Museum met Young Stedelijk, Nationale Opera en Ballet met de Young Patrons Circle, Museum Van Loon met Van Loon 100, het Rijksmuseum met Rijksextra en het Koninklijk Concertgebouw met Entrée.

De drempel om een museum of kunstbeurs alleen te bezoeken kan soms net te hoog zijn. Geen tijd, geen zin. Net als met hardlopen, tennis of fietsen, werkt het anders als zoiets in groepsverband gebeurt. Meer leren over kunst en verantwoordelijkheid nemen voor het voortbestaan van de culturele sector staan voorop, volgens Fleur Schoonhoven, die kunstgeschiedenis studeerde en coördinator is van Young Stedelijk.

Frederieke Schoute en Marthe Seydel, leden van De Caius Cirkel, in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Beeld Charlotte Mertens

300 euro per jaar
Dat mag wat hoogdravend klinken, maar feit is dat musea in een tijd waarin de subsidies steeds magerder worden, veel profijt hebben van de jaarlijkse giften van deze nieuwe generatie leden.

"In het buitenland bestaan museumclubs al veel langer," zegt Schoonhoven. Ze liep stage bij MoMA PS 1 in New York en zag dat kunst daar, anders dan in Nederland, al veel langer enorm leeft onder jongeren. "Zij betalen graag mee aan de kunstsector. Nu zie je dat culturele jongerenclubs ook in Nederland aanslaan."

Twee jaar geleden richtte Katrien van de Linde Young Stedelijk op. Meteen na de lancering meldden 180 mensen zich aan. "Dat aantal is inmiddels uitgegroeid tot driehonderd. Ze hebben verschillende achtergronden en werken bijvoorbeeld op de Zuidas, in de reclame of kunstsector. Aan ballotage doen we niet; iedereen is welkom."

Leden van Young Stedelijk betalen driehonderd euro per jaar. Het grootste deel daarvan gaat naar het museum, de rest naar het organiseren van evenementen. Bijvoorbeeld een bezoek aan een atelier van een kunstenaar, een preview van een expositie in het Stedelijk, een veiling of kunstbeurs, of een galerietour op de fiets.

De eerste baby
Pieter Hessels (39), tuinarchitect, is sinds twee jaar Young Stedelijklid. Hij werkte in Londen en zag daar dat veel vrienden aangesloten waren bij museumclubs, bijvoorbeeld die van Tate Modern.

"Ik vind het mooi dat dit nu ook in Nederland is opgekomen. Musea raken daardoor hun stoffige imago kwijt. Bij Young Stedelijk ontmoet ik leeftijdgenoten die net zo veel van kunst houden als ik. Je leert ook anders naar kunst te kijken als je een kunstenaar of curator het verhaal erachter hoort vertellen."

Hoewel de kunst vooropstaat, organiseert Young Stedelijk ook borrels, etentjes en afterparty's. Er zijn inmiddels zelfs liefdesrelaties ontstaan. "Het wachten is op de eerste Young Stedelijkbaby," zegt Van de Linde lachend.

Liefde voor ballet en opera
Ook Stephanie van Rappard (30), die in 2015 met de Young Patrons Circle begon, benadrukt dat het vooral om de inhoud gaat en niet zozeer om netwerken. Ze wil niets liever dan haar liefde voor ballet en opera delen. "Ik ging als kind al met mijn oma naar ballet. Het was een traditie in de familie. Later ontwikkelde ik dezelfde passie voor opera. Met de Young Patrons Circle hoop ik nog veel meer mensen voor deze kunstvormen te kunnen enthousiasmeren."

Voor 175 euro per jaar kunnen leden deelnemen aan evenementen, zoals een kijkje achter de schermen, een skype­sessie met een componist, stedentrips naar opera's in New York, Londen of Milaan. De kaartjes voor voorstellingen moeten ze wel zelf aanschaffen. "Een voorstelling wordt veel leuker als je je van tevoren inleest en de muziek leert kennen. Als je naar Madonna gaat, wil je toch ook eerst de cd hebben beluisterd?" zegt Van Rappard.

De Young Patrons Circle heeft geen ballotage, maar organiseert wervingsevenementen. Leden kunnen tijdens zulke bijeenkomsten andere mensen introduceren en kennis laten maken. "Soms hebben mensen een beeld van ons dat niet blijkt te kloppen. Zoals kunstenaars die dachten dat dit een elitair clubje was, maar er nu heel anders over denken. We creëren dan ook bewust een mix van beroepsgroepen: het bedrijfsleven, de reclame, mode, kunst, media enzovoorts."

Het Stedelijk Museum heeft een eigen jongerenclub, Young Stedelijk. Beeld anp

Black tie en avondjurk
Dorothée Gaeta (38), winkelmanager bij Dolce & Gabbana, was net verhuisd naar Nederland en zocht een sociale activiteit die vergelijkbaar was met wat ze Londen en Milaan gewend was. "Je hebt hier festivals en kroegen, maar wat als je van opera en ballet houdt? Bij de Young Patrons Circle leer ik nieuwe mensen kennen, ik kan netwerken en steek er veel van op. Laatst konden we achter de schermen kijken bij Mata Hari. We spraken met kostuummakers en componisten. Heel interessant!"

Gaeta vindt het gedurfd dat Van Rappard een dresscode voor evenementen heeft ingevoerd. "Leden komen in black tie en avondjurk of in een stijlthema dat past bij een voorstelling. Dat is niet vanzelfsprekend in Nederland en spreekt mij erg aan."

Entrée, de jongerenvereniging van het Koninklijk Concertgebouw, kon niet achterblijven. Een nieuwe site werd gelanceerd en de concertselectie waar jongeren korting op krijgen werd uitgebreid naar vierhonderd concerten.

Gemêleerd gezelschap
De Caius Cirkel, inmiddels een 'oude rot' in de wereld van kunstclubs, heeft een wat ander karakter, doordat de club niet verbonden is aan één museum en bewust niet te massaal wordt.

"Door relatief klein te blijven kent iedereen elkaar," zegt oprichter Claudine de With (34), cultureel ondernemer. "Leden kunnen nieuwe mensen introduceren. We kijken naar leeftijd, interesses, waar je vandaan komt en of je in de groep past. Dat doen we omdat we een gemêleerd gezelschap willen houden, van advocaten tot veilingmeesters en van consultants tot galeriehouders. Er is dus een ballotage, streng is die niet."

Dansclub
Hoewel de Caius Cirkel niet het hippe imago van Young Stedelijk heeft, is de club zeker niet suf. "Na een galerietour eindigen we om vijf uur 's nachts in een dansclub. Juist die combinatie is leuk," zegt Schoute. Caius organiseert borrels, diners en bezoeken aan beurzen en musea, waar werken worden toegelicht door curatoren of conservatoren.

"Interesse in kunst is een pre, de kennis komt vanzelf wel," zegt Marthe Seydel (31), binnen het Caius­bestuur verantwoordelijk voor evenementen. "De een heeft de belangstelling van huis uit meegekregen, de ander groeit van Ikea-poster op de studentenkamer naar het waarderen van moeilijker kunst," zegt De With. "Mijn man moest eerst niets hebben van abstracte en conceptuele kunst. Dat is veranderd. Toen we laatst een enorm conceptueel werk zagen, kreeg hij pretoogjes. Zo zie je hoe je je door zo'n kunstclub kunt ontwikkelen."

De leden van Young Patrons Circle mochten achter de schermen kijken bij Mata Hari, van het Nationale Ballet. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden