Plus

Gaat Nederland massaal tanglen? 'In het leven heb je ook geen gum'

Na kleuren voor volwassenen is Zentangle de nieuwste creatieve rage. 'Je mag geen gum gebruiken, want in het leven heb je ook geen gum.'

Er zijn bij het tanglen geen fouten, alleen mogelijkheden Beeld Stefanie van Leeuwen

Clubdagen, fora en een 30-day challenge: de van oorsprong Amerikaanse rage Zentangle, een manier van tekenen waarbij je op systematische wijze verschillende witte vlakken met zwarte patronen invult, heeft Nederland bereikt. En hoe.

Op Facebook verschijnen groepen als Zentangle Nederland en Zentangle enzo. Volgens Ankie Scholten, beheerder van Zentangle Nederland, worden er zelfs weekenden in het teken van Zentangle georganiseerd.

"O ja? Daar weet ik niks van," zegt Stefanie van Leeuwen (46), voorheen werkzaam in de ruimtevaart en nu gecertificeerd Zentangledocent (CZT). "Er worden wel officiële Zentangleweekenden georganiseerd, maar nog niet in Nederland."

Per toeval
"Een CZT heeft in Providence in de Verenigde Staten een officiële seminar gevolgd bij Rick Roberts en Maria Thomas, de bedenkers van Zentangle die per toeval achter de tekentechniek kwamen," zegt Van Leeuwen.

"Maria was een kalligrafie aan het versieren, toen Rick binnenkwam en zei dat het allang etenstijd was." Maria was zo gefocust bezig, dat ze de tijd vergeten was. "Dat komt door het tekenen," zei Rick toen.

Vanuit zijn achtergrond als zenboeddhist herkende hij haar staat van mindfulness. Daar moeten we iets mee, dacht het duo en Zentangle (zen is de Japanse vorm van boeddhisme, tangle is Engels voor wirwar) was geboren. Sindsdien geven ze trainingen om CZT te worden, met twee CZT'ers uit Frankrijk, drie uit Italië en twaalf uit Nederland - vooral vrouwen.

Wijnvlek
De regels voor een Zentangle zijn simpel: men neme een kaartje van negen bij negen centimeter, de zogenoemde tile, en zet vier stippen in de hoeken. Die punten verbind je met elkaar, in dat vierkant zet je kriskras een paar lijnen en vervolgens is het een kwestie van de vakjes invullen met patronen.

"Langzaam verstommen dan alle gedachten en na een half uur zie ik het papier en de lijnen pas echt goed. Het heeft al je concentratie nodig om de patroontjes te tekenen," zegt Van Leeuwen.

Er zijn bij het tanglen geen fouten, alleen mogelijkheden. "De gedachte is dat je hierdoor vrijer gaat tekenen, want een 'foutje' is dan niet erg meer." Vrij werken is van groot belang .

Geen gum
"Je moet jezelf niet vergelijken met anderen. Het gaat niet om het resultaat, maar het proces." En misschien wel het allerbelangrijkste: er wordt absoluut geen gum gebruikt. "Want in het leven heb je ook geen gum."

De hele dag repetitieve patroontjes tekenen klinkt misschien eenzijdig, maar er zijn vele manieren om een Zentangle uit te voeren.

Zo heb je Renaissance Zentangle, een relatief nieuwe vorm waarbij ook beigetinten in de tangle worden gebruikt. Of Zengem, waarbij eerst een levensechte edelsteen in kleur op het papier wordt getekend, om daar vervolgens omheen te tanglen.

Speels
Ook is er speels Zentangle. Van Leeuwen: "Dan mors je eerst wat rode wijn op het papier en die vlek ga je dan intanglen." Zij maakt vooral dramatangles, waarbij veel gebruik wordt gemaakt van sterke contrasten.

"En dan zijn er ook nog Zia's: Zentangle inspired arts. Daarin is alles geoorloofd en zijn er geen regels." Bijvoorbeeld een Zentangletekening op een ander formaat of - voor de ware tangle-innovator - een Zentangle met felle kleuren.

Dergelijke 'trendy' Zentangles worden op de Facebookpagina's het meest geplaatst. Het levert zowel complimenten op het ontwerp en idee, als kritiek op. Soms ontstaan er discussies over het kleurgebruik, die dan worden afgesloten met een kortaf: 'Sorry, geen zin in. Ben lekker aan het tanglen.'

Renaissance Zentangle, waarbij ook beigetinten in de tangle worden gebruikt Beeld Stefanie van Leeuwen

Niet ongevaarlijk
Zentangle is voor sommigen meer dan een serieuze aangelegenheid. Dat ontdekte ook trouwambtenaar Nienke Sijbrandij (49). Zij hield een ware blessure over aan het gekrabbel.

"Het is niet ongevaarlijk, hoor! Ik zat elke avond een uur zo fanatiek die lijntjes te tekenen, dat de pezen onder mijn schouderblad ontstoken raakten. Het heeft drie maanden geduurd voordat dat over was."

Sijbrandij doet nu rustig aan en tanglet alleen nog maar op vakantie. Ze loopt nog weleens tegen een 'tangleblock' aan. "Ik teken qua patronen vaak alleen maar plusjes en minnetjes." Het advies luidt dan om terug te keren naar de basispatronen, aldus CZT Van Leeuwen, maar Sijbrandij lost het anders op. "Ik heb voor deze vakantie een Zentangleboek vol patroontjes gekocht, ter inspiratie."

Tangleblock
Student Cindy van Bemmelen (26) heeft maar weinig last van een tangleblock. "Ik ben te gefocust op wat ik in mijn hoofd heb." Van Bemmelen kleurt daarbij ook nog vaak.

"Ik doe een van de twee elke dag wel even. Als ik niet weet wat ik wil en een beetje energie nodig heb, ga ik kleuren. Maar als ik in de stress zit en de rust niet kan vinden, maak ik een Zentangle. Ik zou bij wijze van spreken 's ochtends moeten kleuren en 's avonds moeten tanglen."

Als Van Bemmelen in de avond nog met kleurtjes in de weer is, moet ze er dan ook voor zorgen dat ze daarna nog even 'aan de tangle' gaat. "Zentangle zorgt ervoor dat ik in mijn eigen wereld kom, als een soort luchtbel. Als ik voor mijn gevoel al tien minuten bezig ben, blijkt er maar een minuut te zijn verstreken."

Er wordt ook op nuchterder manieren naar gekeken. Sijbrandij: "Ik vind het leuk. En je hebt snel resultaat. Ik kan absoluut niet tekenen, maar hiermee ben ik vaak toch wel tevreden. Dan heb ik binnen vijftien minuten een mooi plaatje."

Bij Zengem wordt eerst een levensechte edelsteen in kleur op het papier wordt getekend Beeld Stefanie van Leeuwen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden