PlusAchtergrond

Fritzi Harmsen opent Poëzieweek: ‘Ze kon hoekig en ongrijpbaar zijn’

F. Harmsen van Beek. Beeld Eddy Posthuma de Boer
F. Harmsen van Beek.Beeld Eddy Posthuma de Boer

Donderdag, op Gedichtendag, de start van de Poëzieweek, verschijnt een dichtbundel van Fritzi Harmsen van Beek. De Poezieboys, pleitbezorgers van de Nederlandse poëzie, stelden Fritzi samen.

Ze repeteren deze middag bij Jos Nargy thuis voor Fritzi, een voorstelling over dichteres Fritzi Harmsen van Beek (1927-2009), waarvan de première is doorgeschoven naar 31 maart. Wel verschijnt vandaag de bundel Fritzi, met gedichten die Poezieboys Nargi (33) en Joep Hendrikx (26) uit haar oeuvre selecteerden.

Een behapbare bundel, zoals de Poezieboys met hun voorstellingen en de ‘poesiebarren’ die ze organiseren poëzie behapbaar willen maken voor een groter publiek. Nargy: “Je zag het met het optreden van Amanda Gorman tijdens de inauguratie van Joe Biden. Iedereen was blown away. Wij dachten: ja hè hè, dat weten wij allang.”

Ze hebben allebei de acteursopleiding van de HKU gedaan, zij het niet tegelijk. Hendrikx stond bij de Parade achter de bar toen Nargy daar een solo speelde gebaseerd op het boek Moskou op sterk water van de Russische schrijver-dissident Venedikt Jerofejev. Hendrikx: “Mijn lievelingsboek! En bijna niemand kende dat!”

In trance

Zo vonden ze elkaar. Nargy: “Op de HKU zaten niet veel mensen die van literatuur hielden. We spraken af met elkaar te kletsen, en we hebben elkaar dingen laten lezen. Joep kwam met Howl van Allen Ginsberg, een gedicht van tien pagina’s dat maar doordendert. Ik raakte in een trance, was helemaal begeistert. We dachten: hier moeten we wat mee.”

Het leidde tot hun eerste Paradevoorstelling over Ginsberg. Shows over Joseph Brodsky, Simon Vinkenoog en Johnny van Doorn volgden. Twee jaar geleden kwamen ze in aanraking met het werk van Fritzi Harmsen van Beek door schrijver en performer Joost Oomen. Die had een canon van ‘duizend dode dichters’ bedacht uit wier werk de Poezieboys in noodtempo voordroegen.

Hendrikx: “Jos deed Fritzi na, dat deed hij heel goed. Nargy: “Een totale persiflage natuurlijk. Ik kende van die vrouwen uit Den Haag. Chic, maar doorrookt.” En ze raakten geïnteresseerd in de dichter die in 1965 opkwam als grote literaire sensatie met Geachte Muizenpoot en achttien andere gedichten, maar die de geschiedenis vooral zou ingaan als de creatieve spil van de door schrijvers en kunstenaars gefrequenteerde villa Jagtlust.

Nargy: “Ze heeft wel een bepaald soort rock-’n-roll gehad, maar tegelijk ook niet. Over dat Jagtlust willen wij het juist niet hebben. In de ­biografie van Fritzi van Maaike Meijer valt te lezen hoe vreselijk ze het vond dat mensen dachten dat dat alles was wat ze was. Terwijl ze zoveel prachtigs heeft geschreven.”

‘Voor de onzin gewoon’

Ze kon met een haast kinderlijke, verwonderde blik naar de wereld kijken. Hendrikx: “Maar ze was ook hoekig en ongrijpbaar op veel vlakken. Als mensen haar in een hokje duwden, deed ze meteen iets wat daar niet bij paste.” Nargy: “Een beroemde uitspraak van haar is dat ze schreef en tekende ‘voor de onzin gewoon’, dat is wat haar hele leven gestuurd heeft.”

Hendrikx: “Er is nog steeds een misvatting dat poëzie stoffig is, intellectualistisch en niet voor iedereen. Daarom willen we dit soort bundeltjes maken. Dan kun je als je de voorstelling hebt gezien gelijk haar werk kopen, dat helpt. Het is vermoeiend om dingen voor te bereiden en dat het dan niet kan. Maar gelukkig is de bundel er nu al.”

Fritzi, samengesteld door de Poezieboys; De Bezige Bij; 64 blz, €15

Een keuze uit de gedichten van F. Harmsen van Beek. Beeld -
Een keuze uit de gedichten van F. Harmsen van Beek.Beeld -
Dit najaar verschijnt een bundel met gedichten die de schoonheid van dieren over de hele wereld bezingen; de illustraties zijn grote prenten van de bekroonde illustrator Britta Teckentrup. Beeld Uitgeverij Ploegsma - Britta Teckentrup
Dit najaar verschijnt een bundel met gedichten die de schoonheid van dieren over de hele wereld bezingen; de illustraties zijn grote prenten van de bekroonde illustrator Britta Teckentrup.Beeld Uitgeverij Ploegsma - Britta Teckentrup

Op zoek naar dierengedichten

Dit najaar verschijnt bij uitgeverij Ploegsma de opvolger van de succesvolle dichtbundel Ik wou dat ik een vogel was met 366 gedichten voor elke dag van het jaar (plus schrikkeldag). Bij het oorspronkelijk Engelse boek met illustraties van Frann Preston-Gannon zochten ­redacteuren Marlous van Mourik en Margot Diederix poëzie van Nederlandse ­dichters; het boekwerk werd bekroond met de Vlag en Wimpel van de Griffeljury 2020. Volgens hetzelfde ­concept wordt nu een bundel samengesteld met gedichten die de schoonheid van dieren over de hele wereld bezingen; de illustraties zijn dit keer grote prenten van de bekroonde illustrator Britta Teckentrup. Van Mourik, weer medeverantwoordelijk voor de samenstelling: “Waarom zou je gedichten gaan vertalen als we zelf zoveel goede dichters in Nederland hebben? Daarbij zoeken we heel breed, we kijken niet alleen naar gedichten van specifieke kinderboekenauteurs. Als er maar wel iets in het gedicht zit waarmee je een kind kunt aanspreken. Het zijn boeken voor zowel kinderen als volwassenen en voor meerdere momenten. Daarmee willen we laten zien dat poëzie voor iedereen is.” Nederlandse en Vlaamse (aspirant-)dichters kunnen eigen gedichten ­inzenden via www.kinderboeken.nl/gedichtenwedstrijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden