Plus

Fotograaf Jitske Schols maakt serie schilderijen over de Amsterdamse zomer: ‘Interessant als mensen er hun eigen verhaal in zien’

Op verzoek van Het Parool maakte Jitske Schols in zes weken tijd zes schilderijen over Amsterdam in de zomer. ‘Ik probeer nooit de werkelijkheid te schilderen, het draait altijd om mijn verbeelding.’

Jan Pieter Ekker
Jitske Schols: 'Ik hou van de energie van schilderen; ik hoef niet meer zo vaak achter mijn computer te zitten en ik vind het ook fijn dat ik geen modellen nodig heb.' Beeld Lin Woldendorp
Jitske Schols: 'Ik hou van de energie van schilderen; ik hoef niet meer zo vaak achter mijn computer te zitten en ik vind het ook fijn dat ik geen modellen nodig heb.'Beeld Lin Woldendorp

Ze zijn praktisch af, zegt Jitske Schols (53) terwijl ze in haar atelier in de Zamenhofstraat zes schilderijen laat zien. Maar in haar stem klinkt iets van twijfel. “Het moet altijd even bezinken bij mij. Het is een serie, dus ik wil dat ze op de een of andere manier op elkaar aansluiten. Soms gebeurt er iets als ik met een werk bezig ben, dat gevolgen heeft voor een ander werk. Dan verander ik iets in een andere kleur of wil ik toch nog iets aan de compositie aanpassen.”

Ze wijst op een schilderij waarop drie mensen een glaasje drinken, Het feest. “Dat kopje stond eerst op de grond, maar daar vroeg het te veel aandacht. Op deze plek is het mooier, want het gaat om het feest, niet om dat kopje.”

Op verzoek van Het Parool maakte Jitske Schols een serie schilderijen over ‘Amsterdam in de zomer’. Ze zei direct ja. En pakte het aan zoals ze doorgaans aan series werkt. “Ik heb al meerdere series over vrouwen gemaakt. Ik kies een bijzondere vrouw, vrijwel altijd iemand die al is overleden en in de vergetelheid is geraakt, over wie ik meer wil weten. Dan ga ik researchen: boeken lezen, de archieven in en mensen interviewen.”

“Terwijl ik dat doe, stuit ik op bepaalde dingen die voor andere vrouwen gelden. Of die ik zelf ook heb meegemaakt. En wat ik dan doe, is dat ik dat verhaal – of een aantal opmerkelijke situaties – vertel in een aantal schilderijen. Maar het is nooit letterlijk die ene persoon. De kijker hoeft ook niet per se te weten op wier leven de schilderijen zijn gebaseerd. Omdat ik het juist interessant vind als mensen er hun eigen verhaal in kunnen zien.”

Pas vier jaar bezig

Ze toont een zelfgemaakt schetsboekje. ‘Parool Summer Series 2022’ staat erop, ‘6 compilaties van mooiste/dierbaarste zomerherinneringen in Amsterdam’. En omcirkeld: ‘Wat de stad mij gegeven heeft’. “Zomer, Amsterdam, dat waren de steekwoorden voor deze opdracht. Ik heb nu 33 zomers in Amsterdam doorgebracht en ik dacht: ik ga het heel persoonlijk maken.”

Schols: “Ik gebruik mijn eigen herinneringen, heb oude fotoboeken en agenda’s doorgespit, en het aangevuld met mijn fantasie. Dat moet ook wel, want ik heb een heel slecht geheugen.” Met een lach: “Ik probeer overigens nooit de werkelijkheid te schilderen, het draait altijd om mijn verbeelding.”

De meeste lezers van Het Parool zullen Schols als fotograaf kennen; voor deze krant maakte ze in een zeer herkenbare stijl, veelal in zwart-wit, portretten van onder anderen Ronnie Flex, Cees Dam, Javier Guzman en Martin Koolhoven. In 2016 won ze de Dutch Photographic Portrait Prize, de prijs voor het beste fotoportret van vorig jaar – ze was destijds pas vier jaar bezig als fotograaf.

Sindsdien ging het alleen nog maar beter met haar carrière, zowel met het opdrachtwerk als met haar ‘vrije’ portretten (waarvoor haar dochter Ayla meestal poseert) en kunstfotografie. En toen kwam corona en werd het opeens veel rustiger. “Tijdens de eerste lockdown, dacht ik: als mensen niet naar mijn studio kunnen komen, ga ik ze zelf creëren. Ik heb toen kwasten en verf gekocht en ben gaan schilderen.”

Daar kwam nog bij dat ze al een tijdje opliep tegen de beperkingen van fotografie. “Als ik iemand portretteer, ga ik niet een hoofd heel klein maken en er een reuzenlijf onder zetten. Maar ik houd wel van aparte vormen. Het komt trouwens niet helemaal uit de lucht vallen: mijn schoonzusje vertelde me laatst dat ze een schilderij van mij heeft. Dat heb ik gemaakt in 2004, in eenzelfde soort stijl; ik heb destijds ook wat schilderijen gemaakt voor de kinderkamer van mijn dochter. Maar dat was ik dus helemaal vergeten.”

Prioriteit aan schilderen

Schols maakte series over haar overgrootmoeder, over Caresse Crosby, de uitvinder van de moderne bh, en over Frieda Belinfante, een van de eerste vrouwelijke dirigenten. Ze zette de schilderijen op Instagram en andere sociale media, en vrijwel direct was er belangstelling voor. Inmiddels heeft ze al haar fotografie-in-opdracht-werk stopgezet omdat ze zich volledig wil concentreren op schilderen.

“Ik kan het niet allebei tegelijk voor de volle honderd procent doen. Ik zeg niet dat ik nooit meer fotografeer, maar voorlopig geef ik de prioriteit aan schilderen. Ik hou van de energie; ik hoef niet meer zo vaak achter mijn computer te zitten en ik vind het ook fijn dat ik geen modellen nodig heb. Ik las net een tweetje van Jerry Saltz, een kunstcriticus van New York Magazine. Die zei het heel mooi: ‘Het bijzondere van schilderen is dat je de driedimensionale wereld en de nuldimensionale wereld in je hoofd samenbrengt op een tweedimensionaal doek’.”

In het najaar krijgt Schols haar eerste schilderijenexpositie; 23 september opent in Stadsmuseum Harderwijk de tentoonstelling MADAMADAM met een aantal van haar ‘vrouwenverhalen’. “Het is een mooi moment; ze zijn net genomineerd voor de Museumprijs. Ze kenden mij trouwens al als fotograaf en hebben mijn ontwikkeling meegemaakt. De curator en de museumdirecteur waren net in mijn studio om te overleggen; ik geloof dat het heel bijzonder wordt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden