Plus

Fotograaf des Vaderlands Van der Burg: 'Net als Prins Carnaval'

Jan Dirk van der Burg (1978) is de nieuwe Fotograaf des Vaderlands. Hij heeft een feestelijke opvatting van die benoeming. 'Het is toch een beetje alsof je de Prins Carnaval van de fotografie kan zijn.'

In een van zijn series op BredaPhoto laat Jan Dirk van der Burg zien dat sekswerkers regelmatig bij een radiator poseren Beeld Jan Dirk van der Burg

Hij heeft goudgelakte vingernagels, de nieuwe Fotograaf des Vaderlands. "Ja, dat moet ik er nog afhalen..." Jan Dirk van der Burg is de vijfde in de rij sinds het ambt van Fotograaf des Vaderlands in 2013 in het leven werd geroepen. Ilvy Njiokiktjien was de eerste 'ambassadeur van de Nederlandse fotografie'.

In de kantine van het kantoorgebouw aan het WG-plein in Amsterdam zegt Van der Burg, die ook voor Het Parool werkte, dat hij verrast is met de uitverkiezing. "Er zijn meer collega's die de ontspanknop lekker weten te raken. Maar dat ze bij mij uitkomen, daar was ik verguld mee."

Van der Burg werd uitverkoren vanwege de manier waarop hij, volgens de initiatiefnemers: Foam, World Press Photo en het Nederlands Fotografiemuseum in Rotterdam, de afgelopen jaren Nederland heeft geportretteerd. Met een gezonde dosis humor.

Tweetbundelbox
"Wat die manier is? Vanaf mijn afstuderen heb ik de kantoorcultuur gefotografeerd, en postzegelbeurzen. Ik heb een serie over inspraakavonden gemaakt, ook heel Nederlands. Ik heb een wekelijkse beeldcolumn in Volkskrant Magazine en met Marcel van Roosmalen maak ik voor De Correspondent de serie Nederland onder het Systeemplafond. Ik zit een beetje in die Michiel van Erpachtige hoek, maar dan met fotografie. Dat sprak ze blijkbaar aan."

Van der Burg volgt, na een Fotograaf des Vaderlandsloos tussenjaar, Robin de Puy op. "Wat er wel meteen bij werd gezegd toen ze mij het ambt aanboden, was dat het geld op was om iets speciaals te doen. Er is geen vaste plek of website waar mijn werk straks is te zien. Men moet het weten en dan mijn site bezoeken."

Op BredaPhoto, het grote, jaarlijkse internationale fotofestival dat woensdag is begonnen, heeft Van der Burg wel een speciale expositie gekregen. Hij hangt er met acht series.

"Het zijn foto's die laten zien hoe ik sinds een paar jaar werk als beeldmaker. Ik kom steeds moeilijker mijn huis uit. Misschien ken je de Tweetbundelbox die ik heb gemaakt? Boekjes waarin ik mensen heb gebiografeerd aan de hand van hun twitteraccount, onder wie jullie oud-hoofdredacteur Barbara van Beukering."

Voyeuristisch
"Sindsdien volg ik vanachter mijn laptop mensen die verslag doen van hun leven. Ik ben al een beetje voyeuristisch ingesteld, en ik heb daar echt geen weerstand tegen. Ik ben fotograaf geworden omdat ik de wonderlijke gedragingen van de mens vast wilde leggen, om het chic te zeggen. Ja, dat resulteerde bijvoorbeeld in die serie over olifantenpaadjes." (Zijn fotoboek Olifantenpaadjes uit 2011 is zijn beroemdste werk.)

"De laatste jaren vind ik steeds meer van die wonderlijke gedragingen in mijn laptop. Daar kan ik met mijn camera niet bij, dus gebruik ik screenshots. Ja, ik maak dus gebruik van foto's die anderen hebben gemaakt. Er hangt daar geen enkele foto die ik zelf heb gemaakt."

"In 2018 is het nieuwtje van een foto maken er ook wel af. Het is ook een gedachte-experiment: hoe je je als fotograaf/beeldmaker moet verhouden ten opzichte van de wereld van nu. Een serie die daar hangt bestaat uit foto's van wethouders van middelgrote gemeentes met stekeltjeshaar. Dat valt me op als ik het internet afstruin."

De Parade
Heeft hij iets speciaals bedacht om als Fotograaf des Vaderlands op te vallen?

"Ik was al bezig met het maken van een theatervorm van mijn werk. Ik had voorgelezen uit die tweetbundels, en ik dacht dat het misschien aardig was om daar een theatervorm bij te verzinnen. Met bluf heb ik De Parade een mailtje geschreven en heb ik een intakegesprek gehad. Tot mijn verbazing kreeg ik drie weken later bericht: 'Gefeliciteerd! Je staat op De Parade.'"

"Ik heb in Amsterdam en Den Haag gestaan, en afgelopen weekend in Zwolle een voorstelling gedaan. Ik sta dan in een paars met gouden pak en gouden nagellak. Ja, het ging heel goed. Ik wilde het De Fotoshow des Vaderlands noemen, maar ik was nog niet officieel beëdigd."

Tegeltjeswijsheden
"Ik werkte samen met een muzikant, Flavia Faas, en dat was erg leuk. Flavia, op basgitaar, zingt een gevoelige ballad. Met de filosofische teksten die Yolanthe Cabau van Kasbergen onder haar foto's op sociale media zet. Heel langzaam laten we dan die tekst zien en dan komt het langzaam binnen dat Flavia de tegeltjeswijsheden van Yolanthe zingt die 2 miljoen keer gedeeld zijn. 'She turned her can'ts into cans and her dreams into plans.'

Jan Dirk van der Burg lacht. "Het ambt van de Fotograaf des Vaderlands wil ik graag in stand houden. Maar ik heb nogal een feestelijke opvatting van het vak en het is toch een beetje alsof je de Prins Carnaval van de fotografie kan zijn. Het heeft iets deftigs dat eigenlijk niet zo bij mij past. En als ik dat jasje nu een klein beetje kan vermaken..."

Jan Dirk van der Burg. De fotograaf interesseert zich voor kantoorculturen, postzegelbeurzen, maar ook voor tweets van BN'ers Beeld Steven van Koeverden
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden