PlusRecensie

Foto-expositie: ontdooiing van de permafrost verscheurt de Noordpool

Arctic: New Frontier

Kadir van Lohuizen, Yuri Kozyrev.

T/m 27 juni in Gallery Vriend van Bavink, Geldersekade 34

Tot een paar jaar geleden zat op de Geldersekade 34 een Aziatische markthal. Toen die sloot kreeg Gallery Vriend van Bavink de sleutels en maakte er samen met collega-galeries een creatief centrum van waar een prettig anarchistisch sfeertje hing. De eigenaar en uitbater van Hotel Mai dat nu op die plek zit, weten een deel van die energie vast te houden door de plint van hun gebouw te verhuren aan Vriend van Bavink.

De verhuizing van de krappe pijpenla op nummer 58 naar de goed geoutilleerde, veel grotere ruimte honderd meter verderop past bij de ontwikkeling van de galerie. In dertien jaar tijd werd een consistente stal met interessante kunstenaars opgebouwd en volgende maand wordt voor de vierde keer deelgenomen aan Art Rotterdam, de belangrijkste nationale kunstbeurs.

Geopolitieke belangen

De openingstentoonstelling op de nieuwe stek onderstreept de status en ambities: een dubbelpresentatie van Kadir van Lohuizen en Yuri Kozyrev. Deze topfotografen zijn vooral bekend van hun werk in oorlogsgebieden, maar voor Arctic: New Frontier richtten zij hun camera op de effecten van klimaatverandering op de arctische regio’s. Van Lohuizen reisde noordwaarts, Kozyrev naar de Zuidpool.

Alaska, Verenigde Staten, Tikigaq (Point Hope), mei 2018. Walvisjager Gordon Omnik staat op de uitkijk voor Groenlandse walvissen. Het steeds vroeger smeltende ijs vormt een bedreiging voor de lokale Inuitbevolking, doordat het de walvisjacht bemoeilijkt. Beeld Kadir van Lohuizen / NOOR
Alaska, Verenigde Staten, Tikigaq (Point Hope), mei 2018. Walvisjager Gordon Omnik staat op de uitkijk voor Groenlandse walvissen. Het steeds vroeger smeltende ijs vormt een bedreiging voor de lokale Inuitbevolking, doordat het de walvisjacht bemoeilijkt.Beeld Kadir van Lohuizen / NOOR
Het Russische schiereiland Jamal, april 2018. De inheemse Nenetsnomaden, die hier leven van rendierveeteelt, staan onder druk van de olie- en gasindustrie.  Beeld Yuri Kozyrev / NOOR
Het Russische schiereiland Jamal, april 2018. De inheemse Nenetsnomaden, die hier leven van rendierveeteelt, staan onder druk van de olie- en gasindustrie.Beeld Yuri Kozyrev / NOOR

De beelden van beide fotografen zijn door elkaar opgehangen en dat werkt prima. De collega’s hebben een fotojournalistieke blik gemeen, een drang tot vertellen met beelden, maar zijn niet vies van esthetiek. Ze wisselen totaalshots van landschappen, liefst vanuit een hoog standpunt, af met closer beeld dat meer verhalend is.

De landschappen zijn soms bijna abstract. De koele blauwtinten die je verwacht van een ijswereld worden afgewisseld met accenten bruin en grijs: aarde die vrijkomt onder stervende gletsjers. In sommige foto’s is te zien hoe het ontdooien van de permafrost, die de grond bij elkaar hield, tot desintegratie leidt. Het land wordt letterlijk verscheurd.

Maar ook figuurlijk. Het smelten van de poolkappen legt olievelden en andere bodemschatten bloot die hiervoor onbereikbaar waren. Russische jongetjes op een militaire academie worden klaargestoomd om als keurtroepen de geopolitieke belangen te verdedigen. Smerige smelterijen maken zich op voor een nieuwe lading ijzererts. En de oorspronkelijke bewoners die de jacht op ijsberen hebben zien verdampen, vinden een nieuwe inkomstenbron in de verkoop van mammoetslagtanden die millennia lang onder het ijs hebben gelegen.

Gewoonlijk worden de foto’s van Van Lohuizen en Kozyrev seriematig getoond, als zinnen in een essay, maar in deze presentatie zijn het kunstwerken die het in hun eentje afkunnen. Geholpen door het XXL-formaat van de afdrukken hebben de beelden een visuele kracht die past bij autonome kunst en een gelaagdheid die ver voorbij de documentatie van één specifiek fenomeen gaat. Arctic: New Frontier gaat over milieu, macht en onmacht maar ook over licht, kleur en schoonheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden