Plus Achtergrond

Fluxus reist nu als film de wereld rond

De Amsterdamse Liz Dautzenberg (33) begon als student in de VS en werkte met filmmaker Jeff Perkins (79) aan een documentaire over de man achter kunstbeweging Fluxus. Nu is de film in Nederland te zien.

George Maciunas was de grondlegger van het ontregelende en avant-gardistische Fluxus.

Toen Liz Dautzenberg in 2011 als student media en cultuur aan de UvA voor een uitwisseling in New York aan de New School ging studeren, raakte ze in de ban van experimentele kunst en films uit de jaren zestig. Na het ­semester wilde ze in New York blijven en via via kwam ze in contact met kunstenaar en filmmaker Jeff Perkins.

Hij was op dat moment vanuit zijn piepkleine appartement in de Upper West Side bezig met van een documentaire over George Maciunas, de grondlegger van de avant-garde kunstbeweging Fluxus in New York.

Fluxus, met kunstenaars als Joseph Beuys, Yoko Ono, John Cage en in Nederland Wim T. Schippers en Willem de Ridder, schudde de kunst­wereld begin jaren zestig op met performances en manifestaties, waarbij de grenzen tussen kunst en het dagelijks leven vervaagden.

Beroemd zijn de concerten op klassiekemuziek­podia waarbij een ­piano aan stukken werd geslagen met hamers. Ook in Nederland waren verwarrende performances te zien, met onder meer in 1964 een Concert voor Belegde Broodjes en een Concert voor Pak­papier in het Kurhaus.

Dautzenberg ging in New York aan het werk als Perkins’ assistent. “Maanden werkten we op 20 vierkante meter, tussen de stapels boeken en papieren met koffievlekken. We deden research, filmden en interviewden en Jeff lulde mij de oren van mijn kop. Over zijn vriendschap met Yoko Ono en de abstract-expressionist Sam Francis, waar hij een film over maakte. Over de psychedelische lichtshows die hij met de groep Single Wing Turquoise Bird maakte, voor onder andere The Velvet Underground en The Who.”

“Zijn verhalen waren interessanter dan ieder boek dat ik over de jaren zestig had gelezen. Ik vond in Jeff een mentor.”

Bevriende miljonair

Dautzenberg haalde met crowdfunding 20.000 dollar op voor de film, maar het geld was niet toereikend. “Ik moest ook weer terug naar Nederland, maar we bleven altijd contact houden via Skype. Ik was even bang dat de film er niet meer zou komen. Uiteindelijk heeft een oude vriend van Jeff, miljonair Josef Bogdanovich, wiens familie ooit een fortuin maakte met het inblikken van tonijn en die zelf een bekende dancehallproducer is in Jamaica, voor de financiering gezorgd.”

Vorig jaar ging de documentaire, na een proces van acht jaar, in première in New York bij MoMA Doc Fortnight. “The New York Times en The Hollywood Reporter schreven lovende recensies, opeens deden we mee,” vertelt Dautzenberg. “De ironie is dat Fluxus zich altijd heeft afgezet tegen kunst in highbrow galeries en de grote musea, maar dat het MoMA uiteindelijk de grootste Fluxuscollectie bewaart.”

Sindsdien reist de film de wereld rond. Afgelopen weekend werd hij nog vertoond op het BFI London Film Festival.

Voor Dautzenberg, mede-eigenaar van pop-upfilmposterwinkel Cine Qua Non en bezig met een oral his­tory-project over de begindagen van de Bijlmer, is Fluxus een inspiratiebron. “De beweging heeft me laten zien hoe belangrijk vrijheid en speelsheid zijn. En hoe goed het is om alles altijd te blijven bevragen en soms tegendraads te zijn, iets wat in het Amsterdam van nu bijna onmogelijk lijkt. Ik hoop dat de film een beetje verlichting brengt, net zoals George Maciunas altijd deed.”

George – The Story of George Maciunas and Fluxus wordt dinsdagavond om 20.00 uur in Eye vertoond en is woensdag om 20.30 uur te zien in Filmhuis Cavia. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden