PlusAchtergrond

Filmfestival Berlinale lijkt kunstzinnige weg in te slaan

Feest donderdag bij de opening van het filmfestival van Berlijn: de Berlinale viert zijn zeventigste verjaardag én Carlo Chatrian gaat zijn eerste editie in als artistiek directeur. Voor een domper op de feestvreugde zorgden onthullingen over het naziverleden van Alfred Bauer, de eerste directeur van het festival.

Berlin Alexanderplatz is een hedendaagse hervertelling van boek van Alfred Döblin uit 1929.Beeld -

Bauer stond van de oprichting in 1951 tot 1976 aan het hoofd van het festival. Nu blijkt hij tijdens de Tweede Wereldoorlog een hooggeplaatste nazifunctionaris te zijn geweest, die werkte voor het filmapparaat van propagandaminister Joseph Goebbels, zo meldde weekblad Die Zeit in januari.

Een naar Bauer genoemde prijs, die sinds 1987 wordt uitgereikt aan ‘een film die nieuwe perspectieven op de filmkunst opent,’ werd direct opgeschort. Deze week maakte de Berlinale bekend dat de prijs verder gaat onder de naam Silver Bear – 70th Berlinale. Het Duitse Instituut voor Moderne Geschiedenis zal uitgebreider onderzoek naar Bauer doen.

Engagement

De artistieke vernieuwing waar de prijs altijd voor stond, is precies wat Chatrian in Berlijn moest bovenhalen. Naast de twee grootste concurrenten binnen Europa, de festivals van Cannes en Venetië, stond de Berlinale sinds jaar en dag vooral bekend als het festival van maatschappelijk engagement.

Afgaand op het programma wijkt Chatrian, een voormalig filmcriticus en eerder directeur van het artistieker ingestelde filmfestival van Locarno, niet radicaal af van die koers, maar accentueert hij wel sterker de kunstzinnige aspecten van de cinema.

Te beginnen met het nieuwe programma ‘Encounters’. Deze competitie moet (vergelijkbaar met de Tiger Competitie van het filmfestival van Rotterdam) ruimte maken voor jong talent en filmische vernieuwing, naast de grotere namen in de hoofdcompetitie.

Ook die hoofdcompetitie oogt dit jaar op papier veelbelovend. Na enkele teleurstellende edities prijken nu weer enkele grote arthouseauteurs in de lijst, afkomstig van over de hele wereld: Tsai Ming-liang (Thailand), Mohammed Rasoulof (Iran), Kelly Reichardt (Amerika), Hong Sang-soo (Zuid-Korea), Sally Potter (Engeland), Christian Petzold (Duitsland).

In de competitie vinden we ook een van de twee films in het festival­programma die zijn voortgekomen uit het megalomane kunstproject DAU van de Russische filmmaker Ilja Khrzhanovski. Die herschiep op de grootste filmset aller tijden een geheimzinnig Sovjet-instituut dat bestond van 1938 tot 1968. Honderden acteurs werden er drie jaar lang min of meer opgesloten om de Sovjet-tijden te doen herleven. Alles werd gefilmd.

DAU werd begin vorig jaar in Parijs gepresenteerd met een groots opgezette installatie en een speelfilm. In Berlijn draaien nu twee nieuwe films. De competitiefilm DAU. Natasha, door Khrzhanovski geregisseerd samen met Jekaterina Oertel, focust op een van de dames in de kantine – het ‘kloppende hart’ van het instituut. Dan is er de zes uur lange film DAU. Degeneratsia van Khrzhanovskiy en Ilja Permiakof, over de chaotische laatste dagen van het instituut.

Coproducties

In de hoofdcompetitie vinden we ook het meest prominente Nederlandse aandeel in het festival: Berlin Alexanderplatz, een hedendaagse hervertelling van het gelijknamige boek van Alfred Döblin uit 1929. Aan deze Duitse film van de Afghaans-Duitse filmmaker Burhan Qurbani is het Nederlandse Lemming Film als coproducent verbonden.

Het is een van de drie ‘minoritaire coproducties’ met Nederlandse inbreng op het festival, naast de documentaire Days of Cannibalism van Teboho Edkins en de speelfilms Pari van de Iraans-Griekse Siamak Etemadi en Window Boy Would Also Like to Have a Submarine van de Uruguayaanse filmmaker Alex Piperno.

De enige volledig Nederlandse speelfilm is Paradise Drifters van Mees Peijnenburg. De meeslepende film over drie jonge daklozen die elkaar vinden op een reis langs de rafelranden van Europa was eerder te zien op het IFFR en draait vanaf eind maart in de Nederlandse bioscopen. In Berlijn draait hij in het jeugdprogramma ‘Generation 14plus’.

Ook twee Nederlandse korte films draaien in het jeugdprogramma, maar dan in ‘Generation Kplus’, gericht op iets jongere kijkers: Onderhuids, de afstudeerfilm van Emma Branderhorst, en Marit Weerheijms En route, geproduceerd in het kader van de NTR-reeks Kort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden