PlusInterview

Film als commentaar op fake news: ‘Ik ben Italiaan; wij zijn gewend dat politici het volk voorliegen’

Giuseppe Capotondi levert met zijn stijlvolle kunstroofthriller The Burnt Orange Heresy commentaar op het tijdperk van fake news. ‘Ik ben Italiaan; wij zijn het allang gewend dat politici het volk voorliegen.’

Kunsthandelaar Joseph Cassidy (Mick Jagger) in gesprek met criticus James Figueras (Claes Bang). Beeld Joseharo
Kunsthandelaar Joseph Cassidy (Mick Jagger) in gesprek met criticus James Figueras (Claes Bang).Beeld Joseharo

De Italiaanse regisseur Giuseppe Capotondi (53) blijkt een vooruitziende blik te hebben. “Het maakt mij niet uit of mensen de film op een groot scherm zien of op hun tv of zelfs op hun smartphone,” stelde hij in 2019 op het filmfestival van Venetië in een interview over zijn tweede speelfilm The Burnt Orange Heresy.

Van corona of lockdowns wist de wereld toen nog niets, maar die bepaalden uiteindelijk wel dat Capotondi’s film in Nederland alleen op kleinere schermen te zien zal zijn. Het zij zo, aldus Capotondi: “Tijden veranderen, daar moet je in meebewegen. Als de film maar een publiek vindt. Je maakt geen films om alleen aan je vrienden te ­laten zien.”

Zijn film draait daar in zekere zin ook om – om wat kunst is zonder toeschouwer, en om het verschil tussen origineel en vervalsing, echt en nep, waarheid en leugen. De stijlvolle thriller draait om kunstcriticus James Figueras, die er zijn zinnen op heeft gezet om de legendarische kunstenaar Jerome Debney uit zijn kluizenaarschap te lokken en de jonge vrouw Berenice op sleeptouw neemt. In de luxueuze wereld van de Europese kunsthandel ontvouwt zich zo een verhaal vol echte vervalsingen en valse originelen. Capotondi: “Het is een faustiaans verhaal over ongebreidelde ambitie, maar het gaat vooral over de waarheid.”

Ook Capotondi’s eerste speelfilm La doppia ora uit 2009 was een thriller (in de tussentijd verdiende hij zijn brood met commercials en regie voor tv-series). “Ik voel me altijd aangetrokken tot genrefilms,” zegt Capotondi. “Omdat je daarin een boodschap kunt verpakken, zonder dat het ­gelijk heel pretentieus wordt.”

Regisseur Giuseppe Capotondi: ‘De film gaat over wat er gebeurt als de leugens die we vertellen onze realiteit worden.’ Beeld Getty Images
Regisseur Giuseppe Capotondi: ‘De film gaat over wat er gebeurt als de leugens die we vertellen onze realiteit worden.’Beeld Getty Images

In dit geval dus een boodschap over de waarheid. “De film gaat over wat er gebeurt als de leugens die we vertellen onze realiteit worden. Dat zien we vandaag de dag overal om ons heen, volgens mij. Politici verdienen er hun brood mee. Ik ben Italiaan; wij zijn het gewend dat politici het volk voorliegen, daar zijn wij de wereldtop in. We hebben wat volksverlakkerij betreft een voorsprong van dertig, veertig jaar op de rest van de wereld. Maar inmiddels is het overal de standaard – Engeland, Amerika, zelfs Duitsland. Waar kunnen we nog heen? Het is om moedeloos van te worden.”

Ambachtsman

Voor zijn luxueuze uitstraling leunt de film op de klassieke movie star looks van hoofdrolspelers Claes Bang en Elizabeth Debicki, en zeker ook op de settings rond het Italiaanse Comomeer – te beginnen met de villa van een door Mick Jagger gespeelde kunsthandelaar.

Maar het zit hem ook in de kunst die daar achteloos aan de muren hangt. “Dat is allemaal echt – en heel erg duur,” zegt Capotondi lachend. “Een van mijn favorieten is een werk met allemaal vliegtuigen. Dat is 3 miljoen euro waard. We hadden het geluk dat mensen ons hun stukken wilden uitlenen; op het budget van de film konden we ons dat uiteraard niet veroorloven.”

Tussen die echte stukken komen een paar speciaal voor de film gecreëerde schilderijen terecht: door Figueras ­gemaakte vervalsingen. “Het was heerlijk om met de art­director die wereld aan nepkunst te bedenken. Het punt ervan is in de film ook dat het niet zulke goede nepkunst is, dus we hoefden geen meesterwerken af te leveren!”

Tussen de misleidingen en verleidingen van de personages door komen discussies langs over de waarde van kunst en de rol van de kunstenaar. Gevraagd of hij die ideeën ook op zichzelf betrekt, wuift Capotondi dat direct weg. “Ik ben meer een ambachtsman dan een kunstenaar. Maar ik doe wel mijn best om niet te veel leugens te vertellen – er zitten weinig trucjes in deze film. Volgens mij is hij heel eerlijk.”

In tegenstelling tot de personages. “Alleen Berenice – misschien,” zegt Capotondi met een geheimzinnig lachje. “Zij heeft maar één masker; bij alle anderen zijn het, zoals Debney in de film zegt, maskers op maskers op maskers. In die zin is zij ook het hart van de film.”

The Burnt Orange Heresy

De casting doet het meeste werk in deze stijlvolle thriller, gebaseerd op de gelijknamige roman van Charles Willeford uit 1971. De Deense acteur Claes Bang (The Square) is aalglad als de opportunistische kunstcriticus James Figueras. Elizabeth ­Debicki (Tenet) zet met verve een ­eigentijdse variant op de aloude femme fatale neer als Berenice, ­zomaar een jonge docent die na een onenightstand door Figueras wordt meegesleept in zijn artistieke complot.

Maar het draait vooral om twee ­oudere heren: Rolling Stones-frontman Mick Jagger als onberekenbare kunstverzamelaar Joseph Cassidy en Donald Sutherland als de ­geroemde kunstenaar Jerome Debney, die al ­decennia niet in het openbaar is verschenen. ­Figueras aast erop Debney’s memoires te schrijven. Maar dan moet hij wel eerst de schilderijen die Debney in afzondering maakte te zien krijgen.

The Burnt Orange Heresy van Giuseppe Capotondi is te zien via Picl en Vitamine Cineville, en vanaf 5 februari op andere platforms.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden