Plus

'Facebook verwijderen is bijna hetzelfde als je telefoon uitzetten'

Onze 'relatie' met Facebook is de afgelopen tijd flink op de proef gesteld; voor dat grote sociale netwerk betalen we met onze privacy. Toch staat de app nog op de meeste telefoons, want een leven zónder lonkt ook niet.

'Je profiel verwijderen geeft de illusie van controle.' Beeld Sjoukje Bierma

Er zijn van die dingen in het leven waarvan je ergens wel weet dat ze niet kloppen, maar waar je liever zo min mogelijk van wil weten. En zolang je er in het dagelijks leven geen last van hebt, ach, wat maakt het dan ook uit?

Facebook is zo'n voorbeeld. Het is geen geheim dat het bedrijf persoonlijke gegevens verzamelt en daar veel geld aan verdient, maar hoe en wat precies, dat is voor de gemiddelde gebruiker nooit echt duidelijk. En wat niet weet, wat niet deert.

Sneeuwbaleffect
Inmiddels moet Mark Zuckerberg alle zeilen bijzetten om zijn bedrijf overeind te houden. De onthullingen rond Cambridge Analytica hebben een sneeuwbaleffect veroorzaakt. Voor veel gebruikers is de maat vol. Op Twitter was #DeleteFacebook dagenlang trending.

En daarmee kwam meteen het volgende lijk uit de kast. Gebruikers die hun profiel vaarwel zeggen maar wel alle foto's willen bewaren, kunnen hun Facebookdata downloaden.

Een gebruiker uit Nieuw-Zeeland ontdekte op die manier dat Facebook ruim een jaar lang al zijn gespreksgegevens had opgeslagen. Alle inkomende, uitgaande en gemiste oproepen stonden keurig op een rij, inclusief de duur van de gesprekken en met wie die waren gevoerd.

Bij anderen is ook de complete contactenlijst en het sms-verkeer verzameld, zelfs berichten die nooit zijn verstuurd, maar alleen als concept waren opgeslagen.

Excuusbrief
Facebookbaas Zuckerberg probeert ondertussen de schade te beperken. Hij plaatste een paginagrote excuusbrief in Britse en Amerikaanse kranten en kondigde aan dat er meer transparantie komt over het verzamelen van gegevens.

Zijn excuses ten spijt worstelen veel gebruikers met de vraag of ze hun Facebookprofiel willen verwijderen. Want wie wil er nog vrijwillig een account bij een bedrijf dat keer op keer in het nieuws komt met privacyschandalen?

Spoiler: vooralsnog het gros van de gebruikers. Privacy is natuurlijk belangrijk, maar het platform biedt eindeloos veel tools die het leven een stuk makkelijker maken. En leuker.

Relaties vormgeven
Om maar een paar voorbeelden te noemen: je bent altijd op de hoogte van wat je (klein)kinderen uitspoken, communiceren met je buurtgenoten kan zonder dat je daarvoor de deur uit hoeft, je bent altijd op de hoogte van ieders verjaardag, je kunt in contact blijven met mensen die je op verre reizen hebt ontmoet en vroegere klasgenoten.

Om maar niet te spreken over alle (verjaardags)feesten die worden georganiseerd via een Facebookevenement. Er zijn voorbeelden van mensen die per ongeluk niet worden uitgenodigd omdat ze niet op Facebook zitten. De horror.

Nee, Facebook verwijderen doe je niet zomaar, zegt ook Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam. "We kunnen wel zonder Facebook, maar niet zonder wat we op Facebook doen. Het is verweven met wie we zijn. Op Facebook zijn we met niets anders bezig dan relaties vormgeven. En deels biedt het ook een oplossing voor een modern fenomeen: relaties die zich afspelen over grote afstanden. Facebook verwijderen is bijna hetzelfde als je telefoon uitzetten."

Geprikkeld
En als je dan al hebt besloten om je account te verwijderen, zal je er door Facebook constant aan worden herinnerd dat je iets mist. "We worden geprikkeld Facebook voortdurend te blijven gebruiken," zegt Deuze. "Niet voor niets hebben grote bedrijven als Facebook gedragspsychologen in dienst die strategieën bedenken om je verslaafd te maken."

Ook is er vooralsnog geen goed alternatief. Instagram en Snapchat bieden nog niet de helft van de mogelijkheden van Facebook. En daarbij: die verzamelen net zo goed persoonlijke gegevens. Als een product gratis is, ben je zelf het product.

Deuze: "Je profiel verwijderen geeft de illusie van controle. Het beste is om gewoon eens goed door je privacyinstellingen te gaan en te kijken waar je onbewust toestemming voor hebt gegeven."

Lees ook: Op deze manier kun je je privacy op Facebook iets beter beschermen

Facebookaccount verwijderen of niet?

Twijfelaar

Guido Schmitz (30)
Junior projectmedewerker

"Hoewel ik een Facebook­account heb, doe ik er zelden iets mee. Iets houdt me toch tegen om het te verwijderen. Het is meteen zo'n statement, je moet dan uitleggen waarom je het niet meer hebt."

"Ergens is het misschien ook fomo (fear of missing out). Je wilt er natuurlijk bij blijven horen, dat is ook de kracht van Facebook. Sinds het schandaal met Cambridge Analytica neig ik er wel vaker naar om te stoppen. Maar zoveel deel ik niet, dus zoveel gegevens hebben ze ook weer niet van me."

Guido Schmitz Beeld -

Facebookfan

Sofie den Boer (19)
Student creatieve therapie

"Ik ben een idealist en vind het belangrijk om die boodschap uit te kunnen dragen via Facebookberichten. Daarnaast heb ik een leuke tijdlijn en zijn Facebook­video's ook langer dan bijvoorbeeld die op Instagram. Die app gebruik ik meer voor mijn privézaken."

"Het verschil is wel dat er, toen ik in 2012 een account aanmaakte, minder informatie was over privacy. Ik ben overigens niet bang om foto's van mijn vrienden te plaatsen, ik denk goed genoeg na over wat ik deel. We moeten ons niet laten beangstigen, zoals helaas ook met de sleepwet gebeurt."

Sofie den Boer Beeld -

Verwijderd

Thijs Wolters (44)
Journalist

"Zondag heb ik mijn Facebookaccount verwijderd, naar aanleiding van de privacyschendingen. Ik heb altijd mijn best gedaan om persoonlijke gegevens apart te houden, door de app niet te downloaden en een ander e-mailadres te gebruiken, maar dit was de druppel."

"Ik gebruik wel Whats­app en Instagram, dus ik besef dat mijn actie vooral symbolisch is. Andere gratis opties, zoals Signal en sms, zijn niet populair of functioneel genoeg. Het blijft een spanningsveld tussen privacy en gebruiksgemak. Ik mis Facebook totaal niet, alleen voor mijn werk is het onhandig dat ik het niet meer heb."

Thijs Wolters Beeld -

Boze overheden

Niet alleen gebruikers, ook overheden zijn boos over de privacyschendingen door Facebook. De Europese Commissie eist opheldering over mogelijke Europese slachtoffers van misbruik met persoonlijke gegevens. ­Zuckerberg kreeg uitnodigingen van het Britse parlement en het Amerikaanse congres om tekst en uitleg te komen geven. Hij gaf niet zelf gehoor aan dat Britse verzoek, maar zal naaste medewerkers sturen.

De Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) kondigde aan te zullen onderzoeken of Facebook privacy­regels heeft geschonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden