Recensie

Expositie: Het zwart van Claudy Jongstra kolkt en vibreert, het leeft

Tot niet zo lang geleden was textiel een ‘typisch vrouwelijk’ medium waar een beetje op werd neergekeken. Weinigen hebben zoveel voor de emancipatie gedaan als Claudy Jongstra.

Absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling is Charleston Farmhouse. Beeld Jan Willem Kaldenbach
Absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling is Charleston Farmhouse.Beeld Jan Willem Kaldenbach

Sinds Jongstra wereldwijd bekend werd door haar Jedikostuums voor Star Wars Episode 1 (1999) heeft ze gewerkt met topmodeontwerpers als John Galliano en Donna Karan. Maar meer nog heeft zij zich ontwikkeld tot maker van grootschalige installaties met vilt. Twee daarvan zijn vanaf morgen weer te zien in de Lakenhal in Leiden.

Jongstra’s werk is diep geworteld in een activistisch idealisme. Ze woont en werkt in een leefgemeenschap in het Friese Húns, waar ze omringd is door een eigen kudde schapen en een tuin die ingrediënten levert voor verf. Hier ­leren mbo’ers uit de buurt, vluchtelingen en kunstacademiestudenten wat het betekent om te maken met je handen en te leven in harmonie met de natuur.

Hoogtepunt

Jongstra haalt veel inspiratie uit de Bloomsbury Group, een gezelschap kunstenaars, filosofen, schrijvers en andere intellectuelen die begin 20ste eeuw een soort kolonie net buiten Londen bevolkten. Econoom John Maynard Keynes en schrijver Virginia Woolf behoorden tot de groep die in wisselwerking baanbrekende ideeën ontwikkelde over literatuur, feminisme, pacifisme en esthetiek.

Jongstra’s eerste solo bij Galerie Fontana is een hommage aan haar geestverwanten. Het gaat om een grote hoeveelheid werk, die niet alleen te zien is in de galerie maar ook in een oude smidse een paar deuren verderop.

Absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling is Charleston Farmhouse, vernoemd naar het huis in Bloomsbury waar iedereen omheen cirkelde. Alles aan dit boerderijtje, van de tuin tot de potten op tafel, was ontworpen en gemaakt als onderdeel van een totaalkunstwerk. Jongstra’s weergave is niet letterlijk maar vangt die creatieve energie in een wervelwind van groen, oker, wit, rood, bruin, grijs en alles daartussen­in. Je voelt de landelijkheid en het landschap, maar ook de ordenende hand die op tijd weet los te laten om het toeval van de natuur toe te laten.

Burgundian black

Het is bijna onvoorstelbaar dat Jongstra al die kleurschakeringen uit natuurlijke materialen weet te persen. Ze gebruikt wortels, kruiden, bessen en bladeren die ze kookt, droogt, mengt en aanlengt volgens vaak eeuwenoude recepten. Het indrukwekkendst is haar Burgundian Black, dat de hoofdrol speelt in het drieluik Long Crichel House. Dit zwart is nooit helemaal zwart, er schijnt van alles doorheen: geel, groen, blauw en prachtig aubergine. Dit zwart kolkt en vibreert. Het leeft.

Naast doeken toont Jongstra ook een atypisch kamerscherm. Deze Ode to Omega refereert aan de werkplaats van criticus Roger Fry, die gebruiksvoorwerpen wilde maken als kunst en vice versa. In navolging van Fry waagde Jongstra zich ook aan keramiek. Op het eerste gezicht ogen de schalen vreemd, veel strakker van vorm dan haar grillige viltwerken. Maar de beschildering trekt dat weer recht: vlekken en vegen als een bosbodem in de herfst. Helemaal Jongstra.

Connecting with Claudy: A Tribute to the Bloomsbury Group
Claudy Jongstra
Waar Galerie Fontana, Lauriergracht 11
Te zien t/m 10 juli

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden