Plus Interview

Expo in De Appel: 39 strijdende vrouwen aan tafel

Guess Who’s Coming to Dinner Too? van Patricia Kaersenhout is niet alleen een tentoonstelling, het is ook een sociaal monument, geïnspireerd op het idee van ‘dineren met de doden’.

Het glaswerk is zo vormgegeven dat meerdere mensen spijzen kunnen delen. Beeld Aatjan Renders

“Toen de conquistadores in Zuid-Amerika aankwamen, vonden de ­inheemse mensen het heel vreemd hoe zij hun tafels dekten. Iedereen had een eigen glas en een eigen bord. Men was gewend dat je ­samen at en dat je dus alles deelt, met grote bekers die rondgingen en waar iedereen een slok uit nam. Ook voorouders werden daarin betrokken. Alles ging over het ­samenzijn.”

Kunstenaar en activist Patricia Kaersenhout (53) staat in haar nieuwe tentoonstelling in De Appel. Guess Who’s Coming to Dinner Too? is niet alleen een tentoonstelling, het is ook een sociaal monument dat is geïnspireerd op het idee van ‘dineren met de doden’.

Het glaswerk, gemaakt door Vrij Glas in Zaandam, is zo vormgegeven dat meerdere mensen spijzen kunnen delen. Kaersenhout: “Als je weet hoe glas gemaakt wordt, is dit echt ongelofelijk. Ik heb hier jaren naar uitgekeken.” De glazen stukken staan op een grote, driehoekige tafel met geborduurde kleden. De hele installatie eert het leven en de strijd van zwarte vrouwen en vrouwen van kleur door de geschiedenis.

Brooklyn Museum

De tafel is gebaseerd op een legendarische ­tafel van de nu 80-jarige Judy Chicago, die in 1979 een installatie presenteerde met de naam The Dinner Party. Het wordt nu door ­velen beschouwd als het eerste feministische kunstwerk. Het bestaat uit een grote driehoekige tafel met 39 couverts, elk gewijd aan een historische of mythische vrouwelijke figuur. Toen The ­Dinner Party voor het eerst werd gebouwd, was het een reizende tentoonstelling. Nu ­bevindt het zich in het Brooklyn Museum in New York.

“Er zijn mensen die denken dat mijn werk een kritiek is op Judy Chicago, maar dat is het niet. Zij laat één perspectief zien en dat is de Amerikaanse geschiedenis en de westerse ­geschiedschrijving. Ik wil daar een perspectief aan toevoegen.”

Op Kaersenhouts installatie komen voor­namelijk niet-westerse namen voor. “Er zijn meer narratieven mogelijk, maar die zijn vaak uitgewist en verzwegen. Ik wil de geschiedenis eerlijker en completer maken.” De namen op de kleden, zoals Cut Nyak Dhien, Queen Nzinga Mbande of Carlota Lukumi doen misschien niet bij iedereen een belletje rinkelen. “Maar ik heb niet de usual suspects gekozen. Angela Davis kent iedereen. Ik wilde juist vrouwen die ik zelf ook niet kende.”

De oudste naam gaat terug naar 240 voor Christus. Er zijn vrouwen bij die streden tegen slavernij en kolonialisme. Daarna volgen meer hedendaagse activisten. “Het criterium was: vrouwen die strijden voor gelijke rechten, tegen onrecht, ­tegen onderdrukking en tegen kolonialisme en het patriarchaat. Ik vond spiritualiteit ook heel belangrijk. Dus er zijn ook vrouwen bij die gestreden hebben voor het recht om spiritueel te zijn.”

Borduren in de gevangenis

Op Judy Chicago’s tafel is dus plaats voor 39 vrouwen. “Ik had er in eerste instantie 36, maar dit jaar bedacht ik dat een belangrijke groep niet vertegenwoordigd was. Dat zijn transgendervrouwen en homorechtenactivisten. Dus nu zijn Sylvia ­Rivera en Marsha P. Johnson erbij gekomen. Zij zijn heel belangrijk geweest voor het zichtbaar maken van transgenders.”

Het is ook een sociaal project, waar tientallen mensen aan meegewerkt hebben. Het borduurwerk is gedaan door vrouwen – en ook een paar mannen – in Amsterdam en West-Afrika. Dat borduren toch vooral een stereotiep vrouwelijke bezigheid is, is volgens Kaersenhout een misverstand. “Er is een gevangenis in Engeland waar mannen borduren. Dat geeft zoveel rust dat het een vorm van traumaverwerking is.”

De thema’s die Kaersenhout aansnijdt zijn nu erg populair. “Maar ik ben al twintig jaar met ­deze thema’s bezig. Mensen waarschuwen me weleens dat de kunstwereld over een paar jaar weer op zoek is naar andere onderwerpen. Ik weet dat het zo werkt, maar als je denkt dat ik het daarvoor doe, dan begrijp je niet waar ik mee bezig ben. Ik doe dit uit een diepe innerlijke noodzaak. Dat is de enige manier waarop ik kan werken.”

Patricia Kaersenhout, Guess Who’s Coming to Dinner Too?, t/m 1/12 in De Appel, Schipluidenlaan 12.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden