Plus Boekrecensie

Eruditie zit Zadie Smith in de weg

Met de roman Swing Time (2016) en de misschien nog meeslepender essaybundel Voel je vrij (2018) was Zadie Smith (1975) de laatste jaren dusdanig op dreef dat je haast ging denken dat ze onfeilbaar was.

Zadie Smith - Het verbond. Vertaald door Kitty Pouwels en Anne Jongeling, Prometheus, €19,00, 272 blz.

Ging deze halfgodin van de Britse letteren negentien jaar na haar debuutroman haar eerste verhalenbundel publiceren? Dan zou die óók wel weer briljant worden. Zeker met in het achterhoofd het destijds apart uitgegeven De ambassade van Cambodja (2014), een prachtig parabeltje over (de grenzen van) empathie en engagement in het multiculturele noordwesten van Londen.

Lichte teleurstelling

Maar helaas, Het verbond is een lichte teleurstelling. Onder de negentien verhalen zijn wel een paar meesterwerkjes, zoals L’éducation sentimentale, waarin een moeder herinneringen ophaalt aan haar jacht op ‘seksuele en psychologische ervaringen’ in haar studententijd. Een terug­blik op haar dampende relatie met ene Darryl en de hinderlijke aanwezigheid van diens Ierse kamer­genoot/boezemvriend, de charmante nietsnut Leon, die kwesties als macht en erotiek, rassenrelaties en de melan­cholie van het ouder worden elegant met elkaar verweeft.

Precies goed zou een hoofdstuk uit een fraaie roman over een familie in het Greenwich Village van eind jaren dertig kunnen zijn. En in Miss Adele tussen de korsetten levert de uit miscommunicatie opgetrokken confrontatie tussen een prikkel­bare transgender-op-leeftijd en een immigrantenechtpaar met een lingeriewinkel een schrijnende tragikomedie op.

Maar daartegenover staan nogal zouteloze postmoderne exercities als Ouderlijke ochtendinzichten, meta­fictie in de vorm van een oefening uit een schoolboek (‘Welkom bij het Werkblad Verteltechnieken!’). 

Michael Jackson

Ontsnapping uit New York is alleen leuk(ig) als je weet dat het is gebaseerd op het broodjeaapverhaal dat Michael Jackson op 11 september 2001 in een huurauto de stad uit reed, met Elizabeth Taylor en Marlon Brando op de achterbank. (De achternamen blijven ongenoemd.) En werken Smiths eruditie en eclectische smaak in haar essays stimulerend, hier lijken ze haar soms in de weg te zitten.

Want fantasyachtige stijloefeningen à la Ursula Le Guin, zoals De rot, of een ‘gedeconstrueerd’ verhaal rond een waar gebeurde racistische moord uit 1959 met knipoog naar Sally Rooney erin… het is best knap allemaal, maar het neigt ook geregeld naar cerebrale spielerei. En de grens tussen een imponerende staalkaart en een onsamenhangend ratjetoe wordt in Het verbond gaandeweg een flinterdunne.

Jammer, maar de uitschieters zijn er niet minder schitterend om.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden