PlusInterview

Emma Cline over tweede boek: ‘De donkere krachten van mannen hebben mijn aandacht’

Emma Cline debuteerde in 2016 met The Girls, dat een internationaal succes werd. Haar tweede boek is een verhalenbundel over mannen die er niet meer echt toe doen. ‘Er wordt altijd gezegd dat mensen logisch nadenken. Volgens mij is die logica meestal zoek.’

Emma Cline: ‘In literatuur ben je vrij van maat­schappelijke codes en sociale wenselijkheid.’ Beeld Brad Torchia / Eyevine / ANP

Emma Cline (1989) heeft er zin in. Het is nog vroeg in Los Angeles, maar aan de telefoon klinkt een monter persoon – en ja: “De eerste recensies zijn me gunstig gestemd en dat helpt toch echt bij het opstaan.” Daddy heet het tweede boek van Cline. De verhalenbundel is de opvolger van haar debuutroman The Girls (De meisjes), die vier jaar geleden wereldwijd met lof werd ontvangen. Die tien verhalen steunen op wat eerder The Girls al zo bijzonder maakte: alledaagse gebeurtenissen krijgen bij Cline geleidelijk een ongemakkelijk en deerniswekkend karakter.

Er is ook een groot verschil met haar eerste ­roman: waar The Girls over de psyche van jonge vrouwen gaat, richt Cline zich in Daddy op de geestesgesteldheid van middelbare mannen. Vaders, vooral, die leven in de waan de spil van een gezin te zijn, maar eigenlijk allang niet meer door hun kinderen en geliefde serieus worden genomen. Waar branie de toon bepaalde, heerst nu tristesse.

Haar boek heet Daddy, maar er is in de bundel nergens een verhaal met die titel te vinden. “Ik heb daar nog wat mee geworsteld. Uiteindelijk dekt ‘daddy’ het best de lading van wat ik wil uitdrukken. De verhalen gaan onder meer over mannen die het gezag altijd cadeau hebben gekregen, of het nu binnen hun gezin was, op werk of in de kroeg: zij moesten en zouden het allemaal wel eventjes regelen. ‘Daddy’ heeft de dubbele lading die ik zocht; het is een woord dat nauw verwant is met geborgenheid, en tegelijk associaties oproept met macht.”

Tobbende vaders

Hoewel de verhalen ook over verveelde kinderen en ontspoorde vrouwen gaan, biedt Daddy boven alles een inkijk in een maatschappij die nog nasiddert van #MeToo. De verhoudingen tussen mannen, vrouwen, ouders en kinderen zijn totaal zoek. “De discussies die het nieuws kleuren, komen op de een of andere manier natuurlijk terug in mijn boeken. Ik schrijf uiteindelijk over wat ik zie.”

“Het is niet zo dat ik aan deze verhalen ben begonnen om een schets van deze tijd te maken, of als een afrekening met mannen van een zekere leeftijd. Mijn interesse richt zich meer op tastende hoofdpersonen, op personages bij wie de balans zoek is geraakt. Ik wil dat mijn lezers denken: handelt hij of zij nu zoals ik zou doen, of zijn we hier ergens de werkelijkheid kwijt­geraakt?”

Emma Cline: Daddy. Lebowski Publishers, 240 pagina’s, €22,99.

In één van haar verhalen, Menlo Park, wordt de mannelijk hoofdpersoon aan de schandpaal genageld voor een verder niet omschreven incident. “Dat verhaal heb ik vrij recent geschreven. Ik merk dat lezers meteen een verbinding leggen met de maatschappelijke discussie die wordt gevoerd over de verhoudingen tussen mannen en vrouwen – en er is niets mis mee om dat te doen. Voor mij is Menlo Park primair een verhaal over hoe het hoofd van een man functioneert. Mannen hebben eeuwenlang de lakens uitgedeeld. Het kan geen kwaad om inzicht te krijgen in hoe ze denken, hoe ze naar zichzelf kijken, en hoe ze omgaan met tegenslag.”

Opvallend: Cline kiest in haar verhalen veelal het mannelijk perspectief. Dat was, zegt ze ­lachend, ‘best prettig’. “Veel vrouwen – misschien moet ik wel zeggen: alle vrouwen – krijgen te maken met momenten waarop blijkt dat mannen totaal anders zijn. Toch zijn daarover heel lang nooit vragen gesteld, vooral niet door veel mannen zelf. De recente gebeurtenissen dwingen hen ertoe een zelfonderzoek te doen. Hun realiteit is aan diggelen.”

De grote kracht van Daddy is de tastende toon waarmee Cline die zoektocht van haar mannelijke hoofdpersonen beschrijft. Nergens presenteert ze een rekening en van morele suprematie ten opzichte van de tobbende vaders is geen sprake. “Dat is, vind ik, het mooie van literatuur: je bent vrij van maatschappelijke codes en sociale wenselijkheid. In die zin kan fictie meer blootleggen dan verhalen uit het echte leven. In de hoofden van mensen worden veel afslagen gemaakt. Het is ook bij normaal functionerende mensen goed mogelijk de weg kwijt te raken zonder dat je dat zelf doorhebt. Er wordt altijd gezegd dat mensen logisch nadenken, maar die logica is volgens mij in veel gevallen zoek.’

Schone schijn

In de verhalen van Cline draait het om mensen die het voor de buitenwacht goed voor elkaar ­lijken te hebben. Ze werken vaak in de filmindus­trie, of zijn schrijver, en profileren zich als vrije, vooruitstrevende geesten. Schone schijn – net als in de films en scenario’s die ze maken wordt het leven bevolkt door mensen op zoek naar de ideale rol.

In White Noise, niet in Daddy opgenomen maar in juni in The New Yorker gepubliceerd, bereikt dat rollenspel het kookpunt: Cline begeeft zich in dit verhaal in het hoofd van producent Harvey Weinstein, die op de avond voordat zijn vonnis wordt uitgesproken mijmert over een nieuwe carrière. Cline: “Ik wist natuurlijk dat dit verhaal veel zou losmaken – de zaak Weinstein was wereldnieuws. Het staat niet in deze bundel, omdat het de basis is van mijn volgende roman. Dus ja – je kan gerust zeggen dat de donkere krachten van mannen momenteel nogal mijn aandacht hebben.”

Ze lacht opnieuw, omdat ‘zo’n zin opeens zo plompverloren klinkt’. “Het kan zijn dat ik nu de indruk wek nogal gebukt door het leven te gaan, als een slachtoffer in een boze wereld. Zo ervaar ik het leven niet. Wel merk ik dat mensen vaak botsen, dat er onbegrip is, vooral tussen mannen en vrouwen. Op de een of andere manier lijken oerdriften nog altijd onze motor te zijn. Alsof we gestuurd worden door krachten die we zelf niet beheersen en herkennen. Iedereen wil controle. Maar als het erop aankomt, zijn we een speelbal van onze eigen kortsluitingen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden