PlusFilmrecensie

Ema is een film vol vuur: eindeloos enerverend

Binnen een minuut weet je in Ema dat je in handen van een ijzersterke verteller bent. Boven een verlaten, donker kruispunt bungelt in de purperen ochtendschemering een stoplicht, dat in lichterlaaie staat. Het licht springt van groen op oranje op rood, en ondertussen fikt het vrolijk verder. Het is een ongrijpbaar beeld, opruiend en druipend van allerlei symboliek: punky vurigheid, opstand, omvergeworpen sociale orde.

Het tweede beeld maakt het af. Een meisje met een vlammenwerper. Een tengere gestalte, pezig, een danseres. Haar peroxideblonde haar strak in het vet achterover gekamd. Piepjong gezicht, oude blik in de ogen. Filmstudenten opgelet: zó introduceer je een titelpersonage.

De Chileense regisseur Pablo Larraín bewees met zijn vorige films al dat hij wars is van gebaande paden. Met zijn internationale doorbraak Tony Manero (2008) gaf hij een schokkend banaal gezicht aan het alledaagse geweld van de militaire dictatuur die Chili van 1973 tot 1990 in zijn greep had. Met zijn volgende films, Post Mortem (2010) en No (2012), nam hij respectievelijk het begin en het einde van die dictatuur als achtergrond.

Ook het zo conventionele genre van de biopic is bij hem niet veilig, bewees hij met de twee biografische films die hij in 2016 afleverde. Neruda ging vol zelfbewustzijn aan de haal gaat met het werk van dichter Pablo Neruda in een film-noirplot. En Jackie, over Jacqueline Kennedy in de dagen na de moord op JFK, draaide vooral om de mythevorming rond de Kennedy’s.

Maar zo bont als in Ema schilderde Larraín niet eerder. ‘Laten we alles in de hens zetten, om in de as iets nieuws te kunnen planten,’ zegt Ema ergens in de film. Met zijn achtste speelfilm lijkt Larraín zelf ook iets van zich af te schudden, iets echt helemaal nieuws te proberen. Of dat hem lukt of niet is niet het belangrijkste; de poging alleen al is eindeloos enerverend.

Oorspronkelijk had de regisseur voor dit verhaal over een mislukte adoptie een oudere vrouw als hoofdpersonage voor ogen. Dat het compleet anders liep – de film is springerig en op een bijna provocerende manier jeugdig – is te danken aan de jonge actrice Mariana Di Girolamo in de titelrol. De onvoorspelbare energie die de film van begin tot eind in zijn greep heeft, hangt op haar. Larraín werd door haar overdonderd toen hij haar ontmoette, en bouwde de film volledig rond haar op – om haar zo ook het publiek te laten overdonderen.

Ema en haar oudere echtgenoot, choreograaf Gastón (Gael García Bernal), adopteerden het weesjongetje Polo, maar zagen zich gedwongen hem op te geven na enkele gewelddadige incidenten. Waar andere filmmakers zouden kiezen voor de hoog oplopende emoties door die situatie, begint Larraín zijn verhaal pas na dat drama.

Zo vallen we midden in de verzuurde relatie van Ema en Gastón, waarin door Polo’s verdwijnen een generatiekloof is geslagen. In bijtende ruzies zoeken ze naar elkaars grootste pijnpunten – zij plaagt hem met zijn onvruchtbaarheid, hij zinspeelt op haar mentale problemen.

De echte pijn zit erin dat Gastón stiekem wel blij is dat ze hun oude leven terug hebben, terwijl Ema er niet klaar voor is het moederschap op te geven. Alles en iedereen moet wijken in haar pogingen Polo terug te krijgen, waarbij ze wordt geholpen door de leden van haar dansgroep. Met Ema als boegbeeld is het hun energie, en de reggaeton waarop zij vol overgave dansen, die de film zijn vuur geeft. Doordat zij Ema omringen, wordt de film ook een uiterst ambivalent portret van een nieuwe generatie.

Want Ema is een vat vol tegenstrijdigheden: uiterst individualistisch en tegelijk het meest op haar plek in een collectief, egoïstisch en vrijgevig, manipulatief en naïef, zelf nog een kind maar gestuurd door een oersterk moeder­gevoel. Larraín weerstaat de verleiding om die tegenstrijdigheden glad te strijken. In plaats daarvan laat hij Ema de ruimte om in haar volle glorie te zijn wie ze wil.

Ema

Regie Pablo Larraín
Met Mariana Di Girolamo, Gael García Bernal
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, Lab111, Studio/K, Rialto en vanaf 2 juli online via Picl.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden