PlusInterview

Elk gezinslid doet zijn best, maar schiet tekort in het romandebuut van Janke Reitsma

Ze werd geraakt door een krantenartikel over een familiedrama en ziet in haar beroepspraktijk ook probleemgezinnen. In haar romandebuut Niets ontgaat ons beschrijft Janke Reitsma de onmacht van ouders en kinderen.

Marion Groenewoud
Janke Reitsma. Beeld Frans Paalman
Janke Reitsma.Beeld Frans Paalman

Weten we wat er écht gebeurt achter voordeuren in je straat of wijk? Nee, vaak hebben we geen idee, zegt Janke Reitsma (33). En als je wel merkt dat er iets mis is in een gezin, grijp je als buitenstaander niet zomaar in. We willen ons vooral nergens mee bemoeien. “Je hoeft niet meteen aan te bellen. Een gesprekje op straat kan al heel veel betekenen voor de ander.”

In haar debuutroman Niets ontgaat ons maakt de lezer kennis met een gezin in ernstige nood. De moeder heeft psychische problemen, haar jongste kind werd geboren met een chromosoomafwijking, de vader vlucht in zijn werk, zodat de tienerzoon de zorg thuis volledig op zich neemt.

“Ja, ons ontgaat veel. We kunnen niet de hele wereld redden,” stelt Reitsma. “Vroeger leefden we meer in groepen en hadden we oog voor elkaar. Mijn fictieve gezin heeft geen buren, woont buitenaf en is dus geïsoleerd.”

Zelf groeide Reitsma op in een orthodox-gereformeerde familie in Friesland, waar haar boek zich ook afspeelt, dicht bij de Waddeneilanden, “Ook in religieuze gemeenschappen bestaan doofpotten. De moeder in mijn roman heeft waanideeën. Ik ga al jaren niet meer naar de kerk, alleen de mooie Bijbelverhalen houd ik vast.”

Toch was het bovenal een aangrijpend krantenartikel over een gezinsdrama dat haar inspireerde. Reitsma wil niet dieper ingaan op dit bericht, want dan zou ze te veel van de plot prijsgeven. “Mijn boek is tragisch omdat ieder gezinslid zijn best doet, maar steeds tekortschiet. Dit zie ik in de werkelijkheid ook gebeuren. Het is meestal geen onwil, maar onmacht waardoor ouders en kinderen in de problemen komen. Dat maakt het pijnlijker.”

Gewelddadigheden

Reitsma is orthopedagoog. “Na mijn eerste werkervaringen moest ik mijn beeld van probleemgezinnen echt bijstellen. Er was lang niet altijd sprake van gewelddadigheden. Ik trof juist mensen die het goed wilden doen. Veelal personen met een ziekte of beperking die een te grote verantwoordelijkheid krijgen en hierdoor zwaar in de stress raken. Hen zou je moeten ondersteunen in de zorg en het huishouden.”

Reitsma volgde ook lessen aan de schrijversvakschool, waar het begin van haar roman ontstond. “We gingen verder met een schrijfclubje van zes, zij werden mijn meelezers. Als één lezer niet begrijpt wat je bedoelt, kan dat nog. Wanneer twee of meer hetzelfde punt van kritiek hebben, formuleer je het anders. Wel heb ik als schrijver geleerd dat je bij je eigen keuzes moet blijven.”

Dat er mensen zijn die niet in staat zijn een veilige en stabiele opvoeding te bieden, erkent Reitsma. Ze beschrijft het noodlot in haar boek. “Maar de kinderen zijn er al wanneer je zoiets constateert. Met de juiste medicatie en steun had de vrouw uit mijn verhaal een goede moeder kunnen zijn. Dat haar zoon en dochter de dupe worden, is vreselijk. Als er dan ineens een duidelijk signaal naar de buitenwereld gaat, komt er hulp op gang. Ja, soms te laat. We zouden wat mij betreft meer aandacht voor elkaar kunnen hebben.”

Niets ontgaat ons omslag
Janke Rietsma

Kosteloos Beeld -
Niets ontgaat ons omslagJanke RietsmaKosteloosBeeld -

Fictie

Janke Reitsma
Niets ontgaat ons
Uitgeverij Mozaïek, €22,99
272 blz

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden