PlusFilmrecensie

Eindelijk zijn de beelden van ‘het zwarte Woodstock’ aan de vergetelheid ontrukt

Een halve eeuw lang lagen filmopnamen van het Harlem Cultural Festival stof te vergaren in een kelder. Nu is er over ‘het zwarte Woodstock’ de geweldige documentaire Summer of Soul.

Het publiek kreeg in Mount Morris Park het allerbeste van de zwarte muziek voorgeschoteld. 
 Beeld Searchlight Pictures/20th Century Studios
Het publiek kreeg in Mount Morris Park het allerbeste van de zwarte muziek voorgeschoteld.Beeld Searchlight Pictures/20th Century Studios

In de documentaire Summer of Soul wordt twee uur lang muzikaal hoogtepunt op muzikaal hoogtepunt gestapeld. Het allerindrukwekkendst is het fragment waarin Mahalia Jackson en Mavis Staples als eerbetoon aan Martin Luther King gezamenlijk de gospel Take My Hand, Precious Lord zingen.

Twee vrouwen, de een al flink op leeftijd, de ander in de kracht van haar leven. De hoeveelheid emotie die uit hun kelen komt is ongekend. Je hoort verdriet, maar ook hoop. Berusting en strijdbaarheid. Zelfs de meest verstokte atheïst loopt de kans hierbij kippenvel op zijn armen en rillingen over zijn rug te voelen.

“Wij gingen niet naar een psychiater, wij kenden geen therapeuten,” zegt in Summer of Soul de zwarte dominee en activist Al Sharpton. “Maar we kenden wel Mahalia Jackson.”

Zes weekends lang werd in het Mount Morris Park in de zwarte wijk Harlem het Harlem Cultural Festival gehouden. Zo’n 300.000 mensen, vooral uit de buurt, kwamen af op gratis concerten van onder (veel) anderen Stevie Wonder, BB King, Nina Simone en Sly and the Family Stone.

Soul, funk, blues, gospel

Het Harlem Cultural Festival bood simpelweg het allerbeste van de zwarte muziek anno 1969: soul en funk vooral, maar ook blues, gospel, jazz en Afrikaans. Hoe kan het dan dat het festival lang zo bekend niet is als dat andere evenement in dezelfde zomer, honderd mijl verderop in de staat New York: popfestival Woodstock?

Woodstock dankt zijn faam vooral aan de film die ervan werd gemaakt en die een jaar later met groot succes draaide in bioscopen over de hele wereld. Harlems producer Hal Tulchin zag het met lede ogen aan. Op zijn initiatief was veertig uur filmmateriaal geschoten op het Harlem Cultural Festival, maar niemand bleek geïnteresseerd. Ook niet toen hij het festival aan de man probeerde te brengen als ‘het zwarte Woodstock’.

Een halve eeuw lang lagen de unieke opnames uit 1969 stof te vergaren in een kelder. Onbegrijpelijk, schandalig ook. Maar dankzij Ahmir ‘Questlove’ Thompson, vooral bekend als leider en drummer van The Roots (ook de huisband van Jimmy Fallon), bereiken ze nu alsnog een groot, internationaal publiek.

Regiedebuut

In Questloves regiedebuut Summer of Soul worden de filmopnames van het festival gecombineerd met andere historische beelden uit die tijd en blikken betrokkenen terug. Iedereen is het erover eens dat het festival veel meer was dan alleen een muziekfestival.

De zomer ervoor was Martin Luther King vermoord, wat ook in Harlem tot ernstige ongeregeldheden had geleid. Om nog eens zo’n onrustige zomer te voorkomen werd het Harlem Cultural Festival bedacht. Rellen bleven in de zomer van 1969 inderdaad uit in Harlem. Wel speelde het festival in het Mount Morris Park een voorname rol in de ontwikkeling van het zwarte bewustzijn in Amerika.

Prachtig is het in Summer of Soul als de camera’s inzoomen op het publiek, dat voor 99 procent zwart lijkt. Allemaal enthousiaste, vaak superfunky geklede mensen. “Een zee van zwarte mensen,” herinnert een bezoeker van toen zich. “Ik had nog nooit zoveel van ons bij elkaar gezien.”

Al Sharpton zegt het zo: ”Die zomer stierf de neger en werd zwart geboren.”

Summer of Soul draait in Amsterdam in FC Hyena, Filmhallen, Kriterion, Melkweg Cinema en Studio/K. Ook te zien op Disney+.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden