Plus

Een voorproefje van Willem Diep­raams retrospectief

De zeegezichten zijn overdag gefotografeerd, maar bij het afdrukken overbelicht.Beeld Albertine Dijkema

Dat een krant eruitziet zoals ie eruitziet – met veel, groot en sprekend beeld – is voor een belangrijk deel te danken aan Willem Diepraam. Hij behoort tot de generatie fotojournalisten die vanaf 1970 verhalen gingen vertellen met hun camera’s en de media onherroepelijk hebben veranderd.

Diepraam werkte voor het toen invloedrijke Vrij Nederland en had een neus voor actualiteit. Hij reisde naar Suriname vlak voordat het onafhankelijk werd in 1975 en was een van de eerste om vluchtelingenkampen in de Sahel te fotograferen. Zijn focus was altijd menselijk – Peggy, het meisje dat met gesloten ogen en bibberend in de februarikou op een braakliggend terrein staat, is iconisch – hoewel collega’s vooral zijn wolkenluchten prijzen.

Twinkelend licht

Het jaar 1977 betekende een breuk in Diep­raams loopbaan. Zijn vrouw en twee van zijn drie kinderen kwamen toen om bij de vliegramp op Tenerife. Daarna werd zijn werk kaler, meer verstild, ijler. En die sfeer ademt ook de tentoonstelling Landschappen aan zee bij Galerie Wouter van Leeuwen.

De presentatie is een voorproefje van Diep­raams retrospectief in het Rijksmuseum deze zomer. De inmiddels 75-jarige fotograaf greep ervoor terug op eerder werk, foto’s die hij tijden terug ‘tussendoor’ heeft gemaakt en die hij nu pas heeft uitgewerkt. Voor herkauwen is Diep­raam veel te kritisch, dus dit is zeker geen ‘opruimen van losse eindjes’. Hij werkt als een schilder die een onafgemaakt doek in zijn atelier vindt en het overschildert om er iets uit te halen wat hij eerst niet zag.

De zeegezichten zijn overdag gefotografeerd, maar bij het ontwikkelen heeft Diepraam de negatieven extra belicht – ‘doordrukken’ in het jargon van fotografen – waardoor de voorstelling donker is als de nacht. Een glimmend gitzwart vel met zilverwitte interpunctie.

In onderwerpkeuze doen de beelden denken aan de zeegezichten van Hiroshi Sugimoto en Wout Berger, die water, hemel en horizon terugbrengen tot twee vlakken en een streep. Maar behalve abstract is Diepraams werk ook lyrisch, sprookjesachtig zelfs, en roept het associaties op. In een foto oogt de korrelige veeg aan de einder als een krijtstreep op een schoolbord. In een andere twinkelt het licht op de golfjes als het nachtleven van een grote stad.

Meer dan op het moment van richten en afdrukken zijn deze foto’s gemaakt in de doka. En in het brein van de fotograaf.

Landschappen aan Zee
Willem Diepraam
Waar Galerie Wouter van Leeuwen, Hazenstraat 27
Te zien t/m 15/2

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden