Uit het archief

'Een tweede Chriet Titulaer is er niet'

'Ik heb al zo'n voorsprong op de meute, laat nou anderen het maar eens doen,' zei Chriet Titulaer, de wetenschapper en tv-persoonlijkheid die dit weekeinde overleed, in 2000 tegen Het Parool. Lees het artikel hieronder terug.

Chriet Titulaer in 1995. Beeld anp

Hij constateert het zonder gêne: bijna alle voorspellingen die hij de afgelopen dertig jaar deed over de meest uiteenlopende onderwerpen, zijn uitgekomen. "Ik kan echt geen voorbeeld bedenken van iets waarin ik me vergist heb," zegt Chriet Titulaer (56), nationaal deskundige op het gebied van ruimtevaart en de toekomst.

Hij doet een greep uit de vele profetieën die uitkwamen: de komst van de cd, de beeldtelefoon, communicatie via de glasvezelkabel, de beeldplaat en de introductie van robots bij medische handelingen.

En neem nou de millenniumbug. Daarvan wist hij toch ook zeker dat het niets zou voorstellen. "Ik was de enige die daarvan overtuigd was. Ik heb gelijk gekregen."

De toekomst
Er zijn maar weinig zaken waar Titulaer - van huis uit sterrenkundige - geen verstand van heeft, stelt hij zelf vast. "Zo breed georiënteerd als ik zijn er maar weinig. Een tweede Chriet Titulaer is er niet."

Hij zegt dat hij alleen al de afgelopen week door zeker 25 media is benaderd om over de meest uiteenlopende onderwerpen zijn licht te laten schijnen: de fiets van de toekomst, de arts van de toekomst, sterrenkunde, telecommunicatie.

Daarnaast wordt hij gemiddeld twee keer per week gevraagd mee te werken aan een tv-programma.

Niet minder beroemd
Toch begrijpt Titulaer wel dat het líjkt alsof hij minder in het nieuws is. "Vroeger waren er maar twee mogelijkheden: teevee or not teevee. De eigen programma's die ik in die tijd had, over ruimtevaart, sterrenkunde, computerkunde, meteorologie en wetenschap en vele andere onderwerpen, hadden een enorme kijkdichtheid. Dat is tegenwoordig niet meer. Omdat er zo veel verschillende omroepen zijn, valt het nauwelijks nog op als ik op de buis ben."

Hij wordt er niet minder beroemd door, is zijn ervaring. "Ik hoef echt geen dagje naar het strand van Scheveningen te gaan, want dan zijn er te veel mensen die me kennen. En verbazingwekkend genoeg, herkennen ook kinderen me, die nog helemaal niet kijken naar het soort programma's waarin ik optreed."

1982: Chriet Titulaer presenteert de 12-delige Teleac-cursus 'Een kwart eeuw ruimtevaart'. Beeld anp

Zijn ludieke uiterlijk, de wollige ringbaard die alleen rondom de mond is weggeschoren, en de wat zangerige manier van spreken die zijn Limburgse achtergrond verraadt, spelen daar ongetwijfeld een rol in. "Maar daarvoor laat ik die baard niet voor staan hoor: het is pure luizucht."

"Toen ik in de jaren zestig voor sterrenkundig onderzoek een maand alleen op een berg zat, heb ik hem laten groeien. Dat beviel me wel. Het is lekker makkelijk, dus hij is hij er niet meer afgeweest. En ik heb er ook verder nooit meer een gedachte aan gewijd."

Popularisering
De ook in zijn autobiografie opgenomen trucagefoto waarin hij zonder baard staat afgebeeld, maakt van Titulaer echter in elk geval een heel wat minder opvallende, maar wel ook iets serieuzere, verschijning.

Titulaer studeerde wis- en natuurkunde, en behaalde zijn doctoraal als sterrenkundige. De maan was zijn specialiteit: zijn commentaar bij de eerste maanlanding voor de Nederlandse televisie was het begin van zijn bekendheid.

In 1971 besloot hij zich geheel te wijden aan de popularisering van de wetenschap. "Deskundigen gebruiken over het algemeen veel te moeilijke woorden. Zo gaan de onderwerpen waar ze over praten nooit leven bij het publiek. Daar heb ik verandering in gebracht door alles op een eenvoudige manier uit te leggen."

Teleac - waarvoor hij zo'n vier cursussen per jaar maakte en presenteerde - werd daarvoor zijn belangrijkste podium. "Je kunt het zo gek niet bedenken of ik heb er een cursus over gegeven. Een van mijn eerste cursussen ging nota bene over beton: ik heb me er intensief in verdiept en daarna was ik betondeskundige. Er is eigenlijk geen onderwerp waarvoor ik me niet interesseer."

Bijzondere projecten
Halverwege de jaren tachtig begon hij in zijn woning in Houten een eigen bedrijf, van waaruit hij nog steeds opereert. Een huis met werkkamers vol afbeeldingen van de maan, het heelal, ruimtevaartuigen, maar ook een gigantische verzameling robots, een kamer vol archiefbakken met foto's over allerlei onderwerpen en een kast vol boeken.

Chriet Titulaer Produkties BV specialiseert zich in bijzondere projecten, zoals de organisatie van een robotdag en de bouw van het Huis en het Bedrijf van de Toekomst. Dat laatste project werd vorig jaar beëindigd, zoals van tevoren was afgesproken, zeven jaar na aanvang.

In dat bedrijf waren 182 uitvindingen te zien. "Daarvan is ongeveer de helft in andere bedrijven overgenomen. Bijvoorbeeld de automatische koffieverstrekking met behulp van een pasje of de camera bij de voordeur. Een uitvinding waarvan ik had verwacht dat hij zeker zou worden overgenomen, is een apparaat dat ervoor zorgt dat er zon op de werkplek komt bij bedrijven die vrijwel de hele dag in de schaduw liggen. In Tokio wordt het apparaat wel toegepast, hier voelen bedrijven er jammer genoeg niet voor."

Succes
Het bedrijf van de toekomst trok ruim dertigduizend bezoekers per jaar en was daarmee een succes. Dat geldt ook voor het Huis van de Toekomst, dat hij eind jaren tachtig op het terrein van het Autotron in Rosmalen bouwde en waar jaarlijks meer dan 500.000 mensen een kijkje kwamen nemen.

Ook van een Hotel voor de Toekomst had hij hooggespannen verwachtingen, maar op het laatste moment strandde dat plan, doordat de gemeente Houten niet meewerkte.

In 1971 besloot Tietulaer zich geheel te wijden aan de popularisering van de wetenschap. Beeld anp

Voorlopig heeft hij geen voornemens meer voor een dergelijk project: "Ik ben al een uitzondering door als enige ter wereld die projecten te hebben gerealiseerd. Ik heb zo'n voorsprong op de meute, laat nou anderen het maar eens doen."

Ook door het herseninfarct dat hem ruim vijf jaar geleden trof, moet hij iets rustiger aan doen, al zegt hij er nauwelijks nog nadelige effecten van te ondervinden. Alleen zijn tred is soms iets moeizamer, terwijl ook zijn linkerarm moeilijker beweegt.

Zijn hersens hebben er verder niets aan overgehouden. Nog steeds draait hij met het grootste gemak zijn lezingen - waarvan hij er nu 120 per jaar geeft - ter plekke in elkaar. "Als ik het eerste woord uitspreek, weet ik nog niet wat het tweede wordt."

Het jaar nul
Alleen het reizen, zijn grote passie, wordt wat lastiger. Maar ach, hij heeft ook al zo veel landen gezien. "Er is geen land meer waarvan ik nu denk: dáár zou ik nog wel eens naartoe willen gaan."

Schrijven doet hij ook nog veel. Vooral artikelen, geen boeken meer. De score van ruim zestig boeken van zijn hand dwingt zo al voldoende respect af. Het laatste, 61ste boek, was zijn biografie, geschreven omdat hij 'inzicht wil geven in het bloeiende bestaan dat ik altijd heb geleid en nog steeds leidt' (sic).

Maar daarvan heeft hij de meeste (zevenduizend exemplaren) zelf opgekocht, om de boeken als 'kerstkaart' naar vrienden, bekenden en relaties te sturen. "Ach, en verder is het niet interessant meer nog een boek te schrijven. Als je, zoals ik, boeken hebt gepubliceerd waarvan 130.000 exemplaren worden verkocht, heb je echt geen zin meer een boek te schrijven waar hooguit honderd man enthousiast over zijn."

Met de vraag hoe de man die altijd bezig is met de toekomst, het ervaart die toekomst als het ware te zijn ingestapt op 31 december 1999, is men bij Titulaer aan het verkeerde adres. "Het jaar nul bestaat niet: de 21ste eeuw begint pas op 1 januari 2001. Ja, dan zal ik pas het gevoel hebben in de toekomst te zijn beland, en waarschijnlijk ben ik dan de enige die dat zo ervaart. Tsja, je kunt nu eenmaal niet uitvlakken dat ik zo exact ben opgegroeid."

Lees ook: Chriet Titulaer (73) overleden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden