PlusKunst

Een onvergetelijke laatste groet aan Bernard Haitink

null Beeld Milagro Elstak
Beeld Milagro Elstak

Het herdenkingsconcert van het Concertgebouworkest voor Bernard Haitink was een emotionele aangelegenheid.

Erik Voermans

Afgezien van het loeiharde, bijna een hartstilstand veroorzakende verzoek over de luidsprekers in de zaal om de mobiele telefoons op stil te zetten, was het herdenkingsconcert waarmee het Concertgebouworkest zondagavond zijn voormalige chef-dirigent Bernard Haitink eer betoonde een uiterst sfeervolle aangelegenheid.

Haitinks weduwe Patricia zat midden op het frontbalkon, naast prinses Beatrix. Samen hoorden en zagen ze dat het goed was. Dirigent Iván Fischer ging het orkest voor in A Cortege for Bernard Haitink van de Britse componist Mark-Anthony Turnage en de Eerste symfonie van Mahler.

Met name de laatste twee delen kregen zo grandioos gestalte dat je alleen maar kon denken: zorg dat die man de nieuwe chef wordt, desnoods afgedwongen met wat mild fysiek geweld.

De avond begon met een eerste toespraak. Orkestdirecteur Dominik Winterling memoreerde dat Haitink met zijn chefschap van 27 jaar een van de belangrijkste personen in de geschiedenis van het KCO was geweest. Dat hij bekende de eerste directeur van het orkest te zijn die Haitink nooit had ontmoet – een vreemd besef –, onderstreepte dat de tijd vliedt. Daarna speelde het orkest de Nederlandse première van Turnages Cortege, wat rouwstoet betekent.

Het was een mooie impressionistische schets, net zo vluchtig als het leven zelf, maar de keuze was helaas symbolisch voor een tendens die zich in de gloriejaren van Haitink steeds nadrukkelijker openbaarde, namelijk dat hij de muziek van Nederlandse componisten gedurende de laatste decennia van zijn grootse loopbaan betreurenswaardig heeft verwaarloosd. Ongetwijfeld was dat een gevolg van de ‘Aktie Notenkraker’ in november van 1969, toen een groep componisten en andere kunstenaars, onder wie Louis Andriessen en Reinbert de Leeuw, een uitvoering van Haitink en het Concertgebouworkest verstoorden. Haitink heeft het ze nooit vergeven en daarmee schoten de componisten uiteindelijk zichzelf in de voet.

In de tweede toespraak vertelde solotrombonist Jörgen van Rijen wat Haitink zo bijzonder maakte: “Zijn klank, zijn vertrouwen en zijn magie.” Om af te sluiten met: “We zullen hem missen, maar hij zit in ons DNA, dus hij blijft altijd bij ons.”

Daarna volgde Mahlers Eerste symfonie. Fischer opteerde voor een diep inkervend emotioneel discours, waarin de muziek vanaf het langzame deel een magische aanschijn kreeg. Het orkest speelde ronduit grandioos.

Onvergetelijk was ook het tafereel tijdens het slotapplaus, toen Fischer en alle musici zich omdraaiden om een laatste groet te brengen aan Haitink, wiens portret – een foto van Milagro Elstak – al die tijd voor het orgel hing.

Op het frontbalkon werden tranen uit de ogen gewist.

Herdenkingsconcert Bernard Haitink

Wat A Cortege for Bernard Haitink van Turnage en de Eerste symfonie van Mahler
Door Concertgebouworkest o.l.v. Iván Fischer
Gehoord 6/2, Concertgebouw

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden