PlusPS

Een Kieswijzer die helpt bij het vinden van een levensovertuiging

Godsdienstantropoloog André Droogers (75) schreef het boek Kieswijzer Levensbeschouwing om lezers aan het denken te zetten over hun levensovertuiging. Zonder een visie op te dringen. 'Ik zie zingeving als een gezelschapsspel.'

André Nientied
André Droogers: Kieswijzer Levensbeschouwing Beeld Amstedam University Press
André Droogers: Kieswijzer LevensbeschouwingBeeld Amstedam University Press

'Welkom in het wonderland van de zingeving! Daar is ­zo veel te doen, zowel religieus als seculier, dat een mens ­gemakkelijk verdwaalt. Deze Kieswijzer helpt je om je in dit levensbeschouwelijke landschap te oriënteren.'

André Droogers, emeritus hoogleraar culturele antro­pologie aan de Vrije Universiteit, met als specialiteit religieuze en symbolische antropologie, verwelkomt de lezer hartelijk in zijn boek. En nodigt hem daarna meteen uit een eerste test met vijftig ­dilemma's te doen, bij wijze van ­warming-up, om de lezer aan het denken te zetten over zijn of haar levensovertuiging.

Net als bij een kieswijzer voor politieke partijen, kan de lezer steeds kiezen tussen twee uitspraken, bijvoorbeeld: 'God ­bestaat' versus 'Het bestaat niet dat God bestaat'. En: ­'Leven is genieten' versus 'Leven is verantwoordelijk zijn'. Nee, dit ruim tweehonderd pagina's tellende boekwerk is geen ­droge kost, maar een speelse visie op religie in al haar verschijningsvormen.

"Het beeld van een kieswijzer oogt vertrouwd, vanwege alle politieke kieswijzers," zegt Droogers. "Maar het boek had evengoed 'Routeplanner zingeving' kunnen heten. Ik zie zingeving als spel, een soort gezelschapsspel met regels, maar ook diverse mogelijkheden."

"De eerste test is ­bedoeld om de lezer aan het denken te zetten over eigen uitgangspunten en de dilemma's die daaraan ten grondslag liggen. Ik zet steeds twee keuzes tegenover ­elkaar en leid de lezer zo naar twintig verschillende ­levensbeschouwelijke houdingen. Maar ik probeer zeker geen visie of religie op te dringen."

De meerderheid van de Nederlandse bevolking is niet meer gelovig of gelooft hooguit dat er 'iets' is - het ­zogenaamde ietsisme.
"Slechts 15 procent van de Nederlandse bevolking praktiseert een levensbeschouwing in georganiseerd verband, in een kerk, synagoge of moskee. Zo'n 15 tot 20 procent beschouwt zichzelf als atheïst. Maar daartussen zit een hele groep, de meerderheid, die niet naar de kerk gaat, maar zich ook niet ziet als atheïst. Ze hebben wel bepaalde ­religieuze ideeën, maar vereenzelvigen zich niet met een bepaalde religie."

De zwevende kiezer in feite. Is deze kieswijzer voor hen bedoeld?
"Als je al weet waar je staat qua levensbeschouwing, is de test een manier om te checken: zit ik nog goed, klopt het nog? En als je zwevend bent, of zwervend, kan dit boek je reisgids zijn."

Volgens mijn score bij de eerste test ben ik 'een atheïst, met een inclusieve levensbeschouwing buiten institutioneel verband, die zich primair op zelfverwerkelijking richt, maar een pessimistische levenshouding heeft'. Is dat typisch voor de hedendaagse mens of zegt dat meer over mij?
"Mooi dat je je aangesproken voelt! De test zal per persoon heel verschillend uitpakken. Ik denk dat veel mensen de laatste tijd pessimistischer zijn geworden, zeker sinds Trump tot president is gekozen. En zoals gezegd: er zijn meer atheïsten in Nederland."

Als iemand juist geen zingeving zoekt, heeft hij dan toch iets aan uw boek?
"Ook mensen die beweren geen zin te zoeken, komen het vroeg of laat toch tegen. Als ze wakker worden in een ziekenhuisbed bijvoorbeeld. Maar het kan ook dat mensen dan juist vreselijk boos worden op de god die hen dit aandoet."

"Mijn boek is ook een soort naslagwerk. Het heeft een handige index; als je iets over een bepaald ­onderwerp zoekt, hoef je alleen die bladzijde te raadplegen - je hoeft niet het hele boek te lezen. Op de site kieswijzerlevens­beschouwing.nl kun je overigens de eerste ­vragen van de test al vinden, dan krijg je een idee."

U bent 75 en publiceert nog veelvuldig. Waar haalt u zin uit in uw leven?
"Uit de driehoek religie, macht en spel, waar ik columns over schrijf op mijn website. En ik ben actief in een Doopsgezinde Gemeente, die zijn niet dogmatisch en ­vallen niet van hun stoel als je iets ketters beweert."

U publiceerde eerder al boeken als Zingeving als spel en God 3.0. Ziet u dit boek als een afronding of een soort ­levenswerk?
"Dit is mijn vijfde boek sinds ik met pensioen ben. Ik zeg nooit dat het mijn laatste is, maar dit boek is wel een soort samenvatting van mijn eerdere werk. Ik maak vaak de grap dat mijn volgende boek recepten voor appeltaart zal bevatten, want die bak ik graag en ik heb een hoop recepten verzameld. Maar volgens mijn boekhandel zijn er al vijf van dat soort boeken, dus dat ga ik maar niet doen."

Kieswijzer Levensbeschouwing van André Droogers (AUP, €19,95) verschijnt vandaag. Donderdag 6 april is de boek­presentatie in podium Spui25.

'Ik zeg nooit dat het mijn laatste is, maar dit boek is wel een soort samenvatting van mijn eerdere werk' Beeld Amstedam University Press
'Ik zeg nooit dat het mijn laatste is, maar dit boek is wel een soort samenvatting van mijn eerdere werk'Beeld Amstedam University Press
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden