Plus

Een jaar vol muziek, maar waar was de gitaar?

Ondanks alle sterfgevallen was 2016 een prima popjaar. Maar de goede albums kwamenvooral van oudgedienden en r&b-artiesten. Waar zijn de jonge rockers?

Wat opvalt in al de jaarlijsten, is dat er vooral individuen in staanBeeld Getty Images

In muziekland kwam de leukste tweet van het jaar van James Blunt. De Britse singer-songwriter, die evenveel haters als fans heeft, schreef: 'Als je dacht dat 2016 slecht was - ik breng een album uit in 2017.'

Het was een rotjaar, ja. Ook in de muziek? Hoe kun je een jaar waarin David Bowie, Prince, Leonard Cohen en op de valreep ook nog George Michael overleden anders noemen dan een héél slecht muziekjaar?

En die vier zijn dan ook nog maar de bekendsten uit een lange, lange lijst van dit jaar gestorven artiesten. Maar die doden zeggen verder niets over de stand van zaken in de popmuziek natuurlijk. Pop bestaat inmiddels zo lang dat een deel van de beoefenaren ervan zestigers en zeventigers zijn en dat is nou eenmaal de leeftijd waarop mensen beginnen te overlijden. Muzikanten zijn er geen uitzondering op.

Geconstateerd
Hebben we het over de muziek zelf, dan mag worden geconstateerd dat 2016 een prima popjaar was. Opvallend is wel dat de beste muziek van het jaar afkomstig was uit vooral twee categorieën: die van de oudgedienden en die van artiesten uit de hoek van de r&b, soul, hiphop en funk.

Zwarte muziek heette die laatste categorie tot voor kort nog, maar de term lijkt in onbruik te zijn geraakt. Bij gebrek aan beter (urban is toch iets anders) hanteren we hem hier toch.

Jonge, nieuwe gitaarbands? Ze dienden zich in 2016 nauwelijks aan. Harde en wilde rock-'n-roll, ooit hét geluid van jeugdige rebellie, leek een liefhebberij van vooral ouderen.

Tekenend: Iggy Pop, die met Post pop depression niet alleen een van de beste rockplaten van het jaar maakte, maar ook op het podium nog ouderwets tekeer ging (vijf sterren in deze krant voor zijn concert in de HMH) is een man van 69 jaar oud. Bejaarde, wordt die term nog gebruikt eigenlijk?

Jonge rockers zijn ook nauwelijks te vinden in de traditionele jaarlijst van Oor. Al sinds 1973 vraagt Nederlands oudste nog bestaande popblad voor het kerstnummer muziekjournalisten naar hun tien favoriete albums van het jaar. Blackstar van David Bowie was volgens de door Oor geraadpleegde critici (wel 55 dit jaar) het beste album van het jaar.

Ook in de top 10 van 2016 staan albums van Nick Cave, Radiohead en PJ Harvey: van een andere generatie dan Bowie, maar wel al behoorlijk lang meedraaiend.

Vier oudgedienden dus in de top 10 van de Nederlandse popcritici. Evenveel artiesten staan er daar uit de r&b en hiphop: Anderson .Paak, Beyoncé, Frank Ocean en Chance the Rapper.

Nieuwe rock moet het bij bovenste tien van de jaarlijst doen met maar twee vermeldingen: albums van Car Seat Headrest (indiemuziek uit Amerika, behoorlijk underground, echt een muziekjournalistendingetje) en Savages (een vrouwenband uit Londen die postpunk maakt).

Slapen
Werd er in 2016 echt zo weinig interessante nieuwe rock gemaakt of zaten die Nederlandse critici maar wat te slapen? Ook in het buitenland worden jaarlijsten gemaakt natuurlijk. En daar is het beeld het zelfde: oud en zwart domineren, zij het dat r&b en alles wat daar tegenaan hangt het bij Engelse en Amerikaanse critici nog net wat beter doen dan hier: Kanye West, Rihanna en Drake scoren hoog.

Lemonade van Beyoncé is het beste album van het jaar volgens zowel het op muziekgebied invloedrijke Engelse dagblad The Guardian als het Amerikaanse tijdschrift Rolling Stone, dat toch vooral bekendstaat als een bastion van witte rock.

Nieuwe gitaarbands? The 1975 is in de lijst van The Guardian pas op nummer 24 de eerste vermelding op dat gebied. Bij Rolling Stone gebeurt dat pas op 26: Car Seat Headrest.

Hoe valt het te verklaren dat er het afgelopen jaar zo weinig jonge rockbands echt indruk maakten? Wat opvalt in al die jaarlijsten, is dat er vooral individuen in staan. Het idee van muziekmaken in een band lijkt niet meer zo te leven. En rock is bij uitstek groepsmuziek natuurlijk.

Is het ook muziek die zijn beste tijd heeft gehad? Wellicht dat de gitaarrock in de toekomst een zoveelste wederopstanding beleeft, zoals dat in het vorige decennium gebeurde met bands als Arctic Monkeys en Franz Ferdinand, maar zeker is dat allerminst.

Dat de huidige bloeiperiode van r&b en buurgenres, hiphop voorop, volgend jaar aanhoudt, staat vast.

55

Nederlandse popjournalisten werden door Oor naar hun tien favoriete albums van het jaar gevraagd

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden