PlusGalerierecensie

Een gokkast, bevrijd van geld, om écht te kunnen spelen

Kees Keijer
Pick a Fruit van Maze de Boer. Beeld Maze de Boer/courtesy dudok de groot
Pick a Fruit van Maze de Boer.Beeld Maze de Boer/courtesy dudok de groot

“Dat wordt interessant, nu kun je klimmen.” Jedithja de Groot van Galerie Dudokdegroot legt de fijne kneepjes uit van de fruitautomaat waarop we spelen. Zulke gokkasten zijn inmiddels verbannen uit snackbars, bowlingbanen en sportkantines, maar in een galerie mag het blijkbaar wel. Nou ja, dit is een speciale fruitautomaat. Eentje waar geen geld in kan en geen geld uit komt. Een gokkast die verbouwd is tot kunstwerk door Maze de Boer (1976).

Je ziet geen score, geen geld, geen bonussen of andere verslavende dingen. Alleen fruit. De joker is een tomaat geworden. Verder staan er appels, citroenen, ananassen, tomaten, bananen, sinaasappels en ander fruit op de machine. Kunnen ook verslavend zijn natuurlijk, maar ze zijn meestal gezond en in elk geval niet verboden.

Hoe dan ook, je hoeft dus ook geen geld in te werpen om te kunnen spelen op deze machines. Er staan er twee in de galerie, een zilveren en een gouden model, en volgens de prijslijst kun je ook een ‘casino model’ kopen, dat nog een stuk blitser schijnt te zijn.

Homo ludens

Maze de Boer heeft het algoritme van de machine aangepast, waardoor het spelen nog steeds leuk moet zijn, al moet je zelf maar achter de regels komen. Als in het rechtervak twee kersen verschijnen, kunnen we daar volgens De Groot wat mee. Daarmee heb je de meeste kans om op te klimmen. Weer dat klimmen. Dat blijkt te gaan om allerlei soorten fruit die boven elkaar op de machine zijn afgebeeld. Als je punten scoort, ga je steeds hoger in de fruithiërarchie. De bananen staan bovenaan. Daarna zou je nog naar links kunnen, naar plaatjes met meerdere soorten fruit. Zover komen we vooralsnog niet.

De Boer appelleert met zijn gokkast aan de homo ludens, de spelende mens die in het verleden zoveel kunstenaars heeft beziggehouden. Het idee om dingen te maken voor de van arbeid bevrijde, spelende mens is vooral beroemd geworden door Constant Nieuwenhuys, die vanaf eind jaren vijftig utopische stadsmaquettes maakte van felgekleurd plexiglas en hout, een ideale omgeving voor de homo ludens.

De spelende mens van Maze de Boer is bevrijd van geld en speelt puur voor het plezier. Einddoel is het maken van een fruitstilleven. Wat dan weer een tamelijk traditioneel en burgerlijk streven is.

De Boer laat bij Dudokdegroot ook een drietal stillevens zien, die helemaal opgebouwd zijn uit stickers met fruitmachinefruit. De afzonderlijke plaatjes zijn op negen glasplaten geplakt waardoor al die platte plaatjes bij elkaar toch een enorme diepte suggereren.

Pick a fruit

Maze de Boer
Waar Galerie Dudokdegroot, Tweede Laurierdwarsstraat 1-3
Te zien t/m 20/11

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden