null

PlusBoekrecensie

Een briljante, ontregelende flitservaring van Emily St. John Mandel

Beeld Getty Images

Zee van rust werd tijdens de coronacrisis geschreven. Hoe Emily St. John Mandel bij al het historische en futuristische geweld tóch dicht bij huis blijft.

Dirk Jan Arensman

In Olive Llewellyn, een personage in Zee van rust, valt moeiteloos een alter ego van Emily St. John Mandel (1979) te herkennen. Llewellyn brak als schrijver door met een roman die akelig nauwkeurig een latere pandemie leek te voorspellen, net als Mandels Station Eleven (2014).

En ook haar antwoord op de interviewvraag ‘Waarom sciencefiction?’ lijkt haar schepster uit het hart gegrepen: ‘Ik zit inmiddels honderdnegen dagen in lockdown,’ zegt Olive. ‘Ik denk dat ik gewoon iets wilde schrijven dat zich zo ver mogelijk van mijn appartement afspeelt.’

Het briljante Zee van rust werd tijdens de coronacrisis geschreven. En ja, het boek speelt onder meer in het verre British Columbia anno 1912, op planeet aarde in de 23ste-eeuw en op een maankolonie weer twee eeuwen later. Maar overdrachtelijk gesproken bleef Mandel evengoed behoorlijk dicht bij huis.

Het verhaal begint in 1912, wanneer de adellijke Britse banneling Edward St. Andrew in de Canadese bossen de schrik van zijn leven krijgt. Even wordt het pikdonker, er klinkt vioolmuziek, menselijk geroezemoes en dan ‘een nog nooit eerder gehoord (mechanisch?) geluid...’

Een ontregelende flitservaring die uiteenlopende personages vervolgens óók (min of meer) hebben. Van een videokunstenares en haar componerende broer eind 20ste eeuw tot voornoemde Llewellyn, die tweehonderd jaar later tijdens een promotietournee op aarde wegens covidachtige toestanden niet terug kan naar haar maanthuis.

Matroesjka’s

Lang blijft het een raadselachtig verschijnsel. Tot tijdreizend onderzoeker Gaspery-Jacques Roberts zich richt op deze ‘anomalie’ en de mensen die haar meemaakten. Zijn bevindingen, gevat in een ingenieuze, aan David Mitchells Wolkenatlas (2004) herinnerende matroesjkastructuur waarin we vanaf de jaren 2400 weer teruggaan in de tijd, zullen we hier niet onthullen. Maar ze leveren een verrassende en verrassend bevredigende ontknoping op.

Hoe Mandel bij al dat historische en futuristische geweld tóch dicht bij huis bleef?

Via Olive Llewellyn schrijft ze overduidelijk over haar eigen auteurservaringen. En twee centrale personages, Vincent en Paul Smith, zullen haar trouwe lezers zich herinneren uit Het glazen huis (2021), een roman waarin Mandel ook al speelde met het idee van parallelle werkelijkheden en de fluïditeit van de tijd.

Haar oeuvre krijgt zo steeds meer van een samenhangend literair multiversum. Nu al benieuwd naar de volgende verkenningstocht.

null Beeld -
Beeld -

Zee van rust

Emily St. John Mandel, vertaald door Lucie Schaap
Uitgeverij Atlas Contact, €22,99, 253 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden