PlusInterview

Eelco Bosch van Rosenthal: ‘Triest: zelfs corona kan Amerika niet verenigen’

Journalist Eelco Bosch van Rosenthal en regisseur Hans Pool maakten De slag om Texas, een tv- serie, die vanaf zondag te zien is. ‘Zelfs een pandemie als corona kan Amerika niet verenigen, dat is heel triest.’

Eelco Bosch van Rosenthal: ‘Ik ben niet vaak zo somber over dat land geweest als nu.’ Beeld Erik Smits/Lumen

“Als je de toekomst van Amerika wil zien, moet je in Texas zijn.” Met dat ferme statement opent Eelco Bosch van Rosenthal (43) zijn vierluik over de op een na grootste staat van Amerika, na Californië. Hij legt meteen uit wat die Texaanse toekomstmuziek in houdt: “Nu al wordt één op de tien Amerikaanse baby’s hier geboren; Texas is een magneet voor nieuwkomers van binnen en buiten Amerika; het is booming in alle opzichten en verschiet politiek razendsnel van kleur.”

Redenen genoeg om vier afleveringen te wijden aan de staat waarbij de meeste Nederlanders nog steeds denken aan cowboys en olieboeren. Welke clichébeelden had Bosch van Rosenthal, Amerikacorrespondent voor de NOS van 2007 tot en met 2012, zelf over Texas?

“Ik was er al vaak geweest, dus ik wist dat het meer was dan het John Waynebeeld van dorre planten en ranches. Ik had van Houston wel het clichébeeld dat het een poenerige oliestad was. Het is ook niet zo dat het clichématige Texas niet bestaat – dat zie je in aflevering drie, over olie. Er wordt in Houston nog steeds veel geld met olie verdiend, maar daarnaast is het een multiculturele stad, net zo’n smeltkroes als New York. Ik had er geen idee van dat er 80.000 Vietnamezen in Houston wonen. De mate waarin Texas multicultureel wordt, is verbazingwekkend.”

Demografische veranderingen

Bosch van Rosenthal praat hierover met socioloog Stephen Klineberg in een door immigranten uit Guatemala gerund koffietentje. De bevlogen Klineberg legt uit dat geen muur tussen Texas en Mexico kan voorkomen dat Houston en de rest van Texas minder blank worden: “Niets kan voorkomen dat Texas meer Afrikaans, Aziatisch en latino wordt. De vele oude witte mensen die hier wonen gaan geen baby’s meer maken.” Klineberg mag dan zelf zo’n oude witte man zijn, hij ziet dat multi-etnische toekomstbeeld enthousiast tegemoet. Bosch van Rosenthal: “Zijn punt is dat het onvermijdelijk is. Tegen demografische veranderingen kan je maar tot op zekere hoogte beleid maken. Je kan zoals nu gebeurt de immigratie beperken, zowel de illegale als de legale, maar je kan moeilijk een éénkindpolitiek voor latino’s invoeren.”

Texas oefent ook een grote aantrekkingskracht uit op Amerikanen uit Californië, die er relatief goedkope woningen kunnen vinden in progressieve steden als Austin of het multiculturele Houston. Bosch van Rosenthal: “De Republikeinen maken zich zorgen over alle latino’s en hippe millennials die naar Texas verhuizen. Daarom is er zelfs een conservatief verhuisbureau dat zo veel mogelijk conservatieven van Californië naar Texas probeert te verhuizen om het evenwicht in stand te houden. Want de Republikeinen zullen vanwege de kiesmannen Texas altijd nodig hebben om de verkiezingen te winnen, zoals de Democraten Californië nodig hebben.”

Een halal slachterij in Texas, een van de plaatsen die te zien is in de serie. Beeld Hans Pool

De tegenstellingen tussen Republikeinen en Democraten is in het sterk gepolariseerde Amerika op een heuse loopgravenoorlog uitgedraaid. Bosch van Rosenthal ziet nog een andere tegenstelling: “De tegenstelling tussen stad en land wordt steeds scherper in de VS. Die breuklijn bepaalt meer dan bij ons waar je op stemt en naar welke zenders je kijkt.”

Weerskanten van de weg

Illustratief voor de mate waarin Amerika gepolariseerd is, is de scène in de eerste aflevering waarin Republikeinen en Democraten in Austin president Trump staan op te wachten, aan weerskanten van een weg. Ze weigeren met elkaar in discussie te gaan, ook wanneer Bosch van Rosenthal met een staaltje participerende journalistiek een moedige poging doet de kloof te overbruggen. De vooroordelen vliegen over en weer, variërend van ‘ze hebben luizen’ en ‘ze verbranden de vlag’ tot het simpele ‘ik praat niet met de vijand.’ De situatie is grappig en droevig tegelijk.

Bosch van Rosenthal: “Hoe Republikeinen en Democraten daar aan weerskanten van de weg stonden was een goed voorbeeld van de verdeeldheid van het land. Zelfs een pandemie als corona kan Amerika niet verenigen, dat is heel triest. Ik ben niet vaak zo somber over dat land geweest als nu.”

De serie heet De slag om Texas: zal de rode – Republikeinse – staat bij de presidentsverkiezingen voor het eerst sinds 1976 een blauwe – Democratische – staat worden? Bosch van Rosenthal vraagt het aan Beto O’Rourke, vorig jaar nog een van de vele Democratische presidentskandidaten. Op de vraag ‘Trump is nog steeds populair, wat doen de Democraten fout?’ antwoordt O’ Rourke: “Die vraagstelling klopt niet.” Het lijkt exemplarisch voor het feit dat de Democraten nog steeds geen antwoord op Trump hebben. Bosch van Rosenthal: “O’Rourke zegt dat met welke kandidaat de Democraten ook komen, 40 procent van de bevolking toch op Trump zal stemmen. Maar hij geeft toe dat de Democraten het eveneens hebben laten liggen. Hij is zelf ook een mislukte presidentskandidaat, hij had niet echt een verhaal. Bernie ­Sanders had wel een verhaal: alle problemen die uit de coronacrisis voortkomen had hij in feite al aangezwengeld.”

Rare verkiezingen

Intussen is Biden zo goed als zeker de Democratische presidentskandidaat, terwijl de verkiezingscampagne is stilgelegd vanwege de coronacrisis. 

Bosch van Rosenthal vindt het nog te vroeg om te zeggen of Trump er bij de verkiezingen last van zal krijgen dat hij te laat en weinig doortastend op de coronacrisis heeft gereageerd. “Amerika is ook een land dat zich in tijden van crisis achter de president schaart. Maar het worden rare verkiezingen, zeker nu de hele campagne stilligt.”

De opnames voor De slag om Texas werden afgelopen november en januari gemaakt, toen corona nog alleen een Chinees probleem leek. De makers hebben nog overwogen de serie aan te passen nu Texas en de rest van de VS op slot zit. Bosch van Rosenthal: “Niet uitzenden was zonde van het werk; uitstellen kon, maar de serie moest dan wel voor de verkiezingen worden uitgezonden. We hebben ook overwogen terug te gaan om scènes bij te draaien, maar toen was reizen al niet meer mogelijk. Uiteindelijk hebben we besloten de serie gewoon uit te zenden zoals hij was bedoeld, want alle thema’s gelden ook nog na corona: migratie, klimaatverandering, burgerrechten. Als we een aflevering over gezondheidszorg hadden gemaakt, was het wel problematisch geweest, maar deze serie is zeker niet achterhaald door corona. En tv-kijkers willen ook wel iets anders zien dan alleen corona.”

De slag om Texas, NPO 2, 5/4 (4 keer), 20.35 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden