PlusAchtergrond

Edith Brouwer maakte 50 linodrukken met hulp van onbekenden

Voor een expositie in Galerie Overstroom maakte schrijfster en kunstenaar Edith Brouwer (54) een ruim 7 meter lange installatie, gebaseerd op vijftig woorden van onbekenden. Daar maakte ze in linodruk eigen verhalen van. ‘Ik begin altijd blanco.’

Marjolijn de Cocq
Kunstenaar Edith Brouwer: ‘90 procent van mijn werk komt binnen door contact met mensen via Facebook en Instagram.’ Beeld Dingena Mol
Kunstenaar Edith Brouwer: ‘90 procent van mijn werk komt binnen door contact met mensen via Facebook en Instagram.’Beeld Dingena Mol

Aan de waslijnen in haar studio in de Jan Voermanstraat hangen ze te drogen, de verse linodrukken die Edith Brouwer maakt voor een nieuwe installatie die vanaf zondag in Galerie Overstroom te zien is. De afgelopen jaren stond haar leven in het teken van Fré Cohen (1903-1943): ze was betrokken bij de tentoonstelling over de Joodse kunstenaar en graficus in Museum Het Schip, schreef een roman gebaseerd op haar leven, De letterkast, en maakte daaromheen een reeks kunstwerken van linoleumdrukken verwerkt in oude letterkasten.

Een aantal daarvan komt ook naar de galerie op het Entrepotdok. “Maar ik was na Fré en de letterkasten toe aan iets anders. In de galerie is een wand van 7,5 meter lang. Ik dacht: daarvoor ga ik iets nieuws maken.” Brouwer had al jaren stroken papier van 30 bij 11 centimeter in haar atelier liggen, restafval van een bevriende boekdrukker. En ze zag een installatie voor zich van vijftig stroken.

Ze riep haar volgers op sociale media op om haar een woord toe te sturen. “Ik laat me wel vaker zo inspireren, 90 procent van mijn werk komt binnen door contact met mensen via Facebook en Instagram. Ik dacht: ik vraag vijftig woorden. Nadrukkelijk zonder uitleg, want die geven mensen er al gauw ongevraagd zelf bij. Als ik na zo’n oproep binnen een uur veel reacties krijg, weet ik dat het goedkomt, dan slaat het aan.”

Typemachine

Binnen een uur waren er twintig reacties, de inzenders moesten 15 euro inleggen om mee te doen. In ruil daarvoor krijgen ze straks een originele bedrukte strook met ‘hun’ woord erop getypt. Daarvoor was nog een oproep nodig: wie beschikte er over een bruikbare typemachine? Het werd de Triumph die van de schoonvader van bevriend kunstenaar Maartje Jaquet was geweest, met als klein manco dat het lint op was. Nu typt Brouwer de woorden op de stroken met een stukje carbonpapier.

“Toen die woorden binnenkwamen was het eerst een hele administratie, ik maakte een Excelbestand met de woorden op volgorde van binnenkomen. Ik had dus geen selectie gemaakt, en moest het doen met de eerste vijftig woorden. Er zaten dubbele tussen, een fantasiewoord en supercalifragilisticexpialidocious uit Mary Poppins. Maar omdat ik had besloten dat het met die vijftig woorden moest, kon ik niet zeggen: eentje doet niet mee.”

Toen ze na een week de vijftig woorden binnen had, begon het rangschikken. “Ik ging achter mijn computer zitten en begon te puzzelen totdat de woorden voor mij in clusters bij elkaar pasten. Ik ben praktisch: een installatie op een muur van 7,5 meter, hoe ga ik die ophangen? Zo kwam ik, geheel op gevoel, uit op zes clusters van woorden op zes liggende panelen van 1,70 meter. En zes verhalen, die ik er niet bij vertel. De kijker mag er zijn eigen verhaal van maken.”

Zonder plan gutsen

De combinatie van woorden, beelden en verhalen die Brouwer in haar werk zo interesseert, vormt ook een uitdaging. “Maar ik vind ook dat het een uitdaging moet zijn. Ik begin helemaal blanco. En ergens in dat proces begin ik dan met het maken van linosneden. Ik heb nu ook voor het eerst abstract werk gemaakt, terwijl ik meestal figuratief werk.”

Brouwer: “Ik werk nu ook aan een tweede roman, waarvan een van de personages is geïnspireerd op het leven en werk van kunstenaar Frieda Hunziker, die vlak na de Tweede Wereldoorlog abstracte kunst maakte. Dat is een heel andere vorm, om voor het linoleum te gaan zitten en dan zonder plan te gutsen. Wat het is geworden zie je dan pas als je gaat afdrukken.”

Ze toont haar denkproces op haar computerscherm. Een rijtje woorden, daarachter ‘iets met mensen die verbonden zijn, vallende figuren’, of ‘iets met een sterrenhemel en dingen die vliegen’. Aan de lijnen hangen buitelende figuren, die soms figuratief zijn, maar door een repeterende druk op andere stroken toch ook abstracte vormen maken.

“Ik heb niet bij elk woord een aparte lino gemaakt, want ik wilde vooral dat het beeld een verhaal zou vormen,” zegt Brouwer. “Welk woord uiteindelijk het best bij welke linostrook past, besliste ik pas achter de typemachine. Ik wil natuurlijk wel dat elke deelnemer blij is met zijn of haar strook, maar deze keer was het belangrijker dat die vijftig stroken samen een geheel vormden. Ik heb echt geprobeerd het pleasen uit te zetten.”

Expositie Lino en letterkast, Galerie Overstroom, Entrepotdok 33, 22 januari t/m 5 februari. www.galerieoverstroom.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden