Edgar Allan Poe's invloed is overal

Poe's werk had al evenzeer zijn weerslag in de popmuziek van, onder vele anderen Lou Reed, Iggy Pop (foto), Marianne Faithfull en Joan Baez. Foto EPA/Alfredo Aldai Beeld
Poe's werk had al evenzeer zijn weerslag in de popmuziek van, onder vele anderen Lou Reed, Iggy Pop (foto), Marianne Faithfull en Joan Baez. Foto EPA/Alfredo Aldai

Dit jaar is het tweehonderd jaar geleden dat schrijver en dichter Edgar Allen Poe werd geboren en honderdzestig jaar geleden dat hij stierf. Zijn invloed is enorm geweest.

De lijst beroemde bewonderaars van Edgar Allan Poe is eindeloos. Schrijvers als Fjodor Dostojevski, Charles Baudelaire, Arthur Conan Doyle, James Joyce en - in ons land - Simon Vestdijk en Jan Wolkers prezen het werk van Poe, en waren er soms schatplichtig aan. De lijst tv- en bioscoopfilms, die op basis van Poe's verhalen zijn gemaakt, is al even indrukwekkend. Die loopt in de tientallen, met als populairste uitschieters de vele films op basis van het gedicht De raaf en zijn verhaal De moorden in de rue Morgue.

Edgar Allan Poe heeft tevens zijn sporen nagelaten in de klassieke muziek. Claude Debussy liet zich door hem beïnvloeden, Sergej Rachmaninov vond zijn symfonie voor solisten, koor en orkest op basis van het Poegedicht De klokken zijn beste werk, en ook de componisten Joseph Holbrooke en Philip Glass lieten zich door Poe inspireren. En Poe's werk had al evenzeer zijn weerslag in de popmuziek van, onder vele anderen Lou Reed, Iggy Pop, Marianne Faithfull en Joan Baez.

De grondlegger van de detective- en sciencefictionroman, van de horror en fantasy, leidde een kort maar heftig leven. Hij was nog maar een peuter toen hij wees werd. Hij verloor geliefde vrouwen aan tuberculose. Zijn vrouw Virginia, dochter van zijn tante Maria Clemm, was dertien of veertien toen ze trouwden. Het drietal verhuisde talloze malen tussen Richmond (Virginia), Baltimore, Philadelphia en New York. Ze verkeerden de meeste tijd in bittere armoede.

Poe moest zijn geld met journalistiek werk verdienen, omdat zeker zijn eerste boeken bar slecht verkochten. Maar lang hield hij dat werk vaak niet vol, vooral door 'zwakte voor de fles', een familietrek overigens. Zijn broer stierf op 24-jarige leeftijd aan wat zo fraai werd genoemd 'onmatigheid'. Zoals Poe's verhalen en gedichten de inspiratiebron vormden voor schrijvers, filmmakers en componisten, zo werd ook het leven van de schrijver zelf onderwerp van boeken, films, stripverhalen en toneelstukken.

Poekenner René van Slooten bracht enkele jaren geleden een onbekend aspect van Edgar Allan Poe onder de aandacht: Poe's invloed op de wetenschap en filosofie.

''Poe durfde in 1848 al te schrijven over evolutie. Elf jaar eerder dan Darwin. Poe suggereerde zelfs dat ook de mens evolueert, wat Darwin pas twintig jaar later durfde te zeggen.''

Het komt uit het essay Eureka, waarvan Van Slooten in 2003 de eerste Nederlandse vertaling maakte. ''Het had in Amerika de naam dat het 'onzin' was. Het werd zelfs gezien als bewijs dat Poe op het laatst van zijn leven gek was geworden.'' (ALY KNOL)

www.poemuseum.org

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden